Kościół św. Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Distinctive emblem for cultural property.svg AK - I - 11a/144 z dnia 21.12.1932
kościół parafialny
Ilustracja
Kościół w Biezdrowie - widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Biezdrowo
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Parafia Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Wezwanie św. Krzyża i św. Mikołaja
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie relikwie Krzyża świętego
Cudowne wizerunki Krucyfiks z drewna lipowego
Położenie na mapie gminy Wronki
Mapa lokalizacyjna gminy Wronki
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Położenie na mapie powiatu szamotulskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu szamotulskiego
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Kościół Świętego Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie
Ziemia52°41′17,2″N 16°18′25,5″E/52,688111 16,307083
Strona internetowa

Rzymskokatolicki kościół parafialny Parafii pod wezwaniem św. Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie, w Gminie Wronki, w powiecie szamotulskim. [1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grobowiec Kurnatowskich

Parafia w Biezdrowie erygowana była prawdopodobnie już w XII wieku, w tym czasie powstał drewniany kościół pod wezwaniem Krzyża Świętego. Na przełomie XIII i XIV wieku parafia otrzymała drugiego patrona - św. Mikołaja. Najstarsza wzmianka o kościele w Biezdrowie pochodzi z 1372 roku. W tym czasie Parafia pod wezwaniem św. Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie, posiadała bardzo bogate uposażenie, a jej teren obejmował 17 wsi, z których otrzymywała dziesięciny. Parafia posiadała również na własność wieś Łężeczki z młynem, lasem i jeziorem. Obecny kościół został zbudowany w latach 1436 - 1442, w stylu gotyckim przez Mikołaja Słupka, kanonika poznańskiego. Następnie kościół przebudowywano, a w 1641 konsekrowano. W 1784 roku za sprawą księdza Jana Morawskiego, kościół przebudowano w tylu gotyckim oraz dobudowano wieżę. W 1870 roku dokonano kolejnej przebudowy. W 1890 roku pożar zniszczył hełm wieży kościoła. Do 1892 roku przy kościele funkcjonowała również szkoła i szpital (od XVII wieku). W latach 1898 - 1899 rodziny Kwileckich i Kurnatowskich ufundowały dwie kaplice po prawej i lewej stronie przy prezbiterium, na skutek czego kościół uzyskał plan krzyża.W latach 1924 - 1926 dokonano przebudowy prezbiterium kościoła według projektu Stefana Cybichowskiego. W okresie II wojny światowej kościół został zamknięty, a w jego wnętrzu urządzono magazyn (w magazynie przechowywano prawdopodobnie również akta z archiwum Katedry w Gnieźnie). W 1949 roku odmalowano wnętrze kościoła, a na stropie świątyni umieszczono trzy obrazy. W 1971 roku rozebrano ambonę i balustrady, a w 1972 roku usunięto zasłony w ołtarzu głównym przy krucyfiksie i założono czerwone tło. W 1977 roku przy kościele zbudowano podest z zadaszeniem. W latach 1989 - 1990 odnowiono wnętrze kościoła, w 2010 roku odnowiono zadaszenia bocznych kaplic, a w 2013 roku wyremontowano wieżę kościoła. [1][2][3]

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Biezdrowie - widok od strony wieży

Obecny kościół jest jednonawowy, murowany, otynkowany i pomalowany. W stylu późnogotyckim i późnobarokowym. Od zachodu do kościoła przylega wieża z 1784 roku, od północy i południa przy prezbiterium dwie dość dużych rozmiarów kwadratowe kaplice z lat 1898 - 1899, od południa niewielka kruchta, natomiast od wschodu zakrystia z 1784 roku. [1][2][3]

Kaplice otwarte na prezbiterium - arakadami wspartymi na czterech filarach (1926), prezbiterium zamknięte trójbocznie, ściany nawy rozdzielone pilastrami (1784), późnobarokowy chór muzyczny na dwóch filarach (odnowiony w 1926).

Wieża kościoła dwugondygnacyjna, przykryta blaszanym hełmem z latarnią, dach kościoła dwuspadowy przykryty dachówką, natomiast dachy kaplic blaszane.

Wnętrze[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Biezdrowie - ołtarz główny

Na stropie kościoła trzy obrazy z 1949 roku - Narodzenie Pańskie (od strony ołtarza), Triumf Krzyża (na środku kościoła) oraz Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny (od strony chóru). [3]

Ołtarz główny z 1900 roku z cennym krucyfiksem z drewna lipowego z pierwszej połowy XI wieku. W ołtarzu znajduje się również kilkanaście starych tabliczek wotywnych.[1][3]

Po lewej stronie kaplica fundacji Kwileckich (koniec XIX wieku) z ołtarzem Świętej Rodziny, natomiast po prawej stronie kaplica fundacji Kurnatowskich (koniec XIX wieku) poświęcona świętemu Stanisławowi, obraz biskupa znajduje się w zwieńczeniu ołtarza, natomiast w centrum ołtarza umieszczono obraz Najświętszej Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, przywieziony z Rzymu i poświęcony przez papieża Leona XIII. Pod kaplicą znajduje się grobowiec rodziny Kurnatowskich.[1][3]

Kościół w Biezdrowie - skrzynia drewniana, w której wg legendy miał być ukryty skarb za który zbudowano kościół

Po lewej stronie nawy niezwykle cenna płyta nagrobna z 1622 roku Łukasza Bobolickiego z Bnina, i jego rodziców Stanisława Bobolickiego herbu Łodzia z Bobulczyna oraz jego żony Jadwigi Brzozogaj. Na płycie umieszczono poza opisem również płaskorzeźbę leżącego rycerza i herby Nałęcz, Łodzia, Leliwa i Jastrzębiec. [3]

W kościele znajdują się również: obrazy z XVIII wieku - Ukrzyżowanie i św. Mikołaj oraz rzeźba św. Mikołaja również z XVIII wieku. [1][4]

W wieży znajdują się dwa późnogotyckie dzwony oraz jeden z początku XVII wieku. Natomiast w kruchcie wieżowej po prawej stronie skrzynia dębowa z żelaznymi okuciami z XVI lub XVII wieku. Po drugiej stronie, w gablocie ocalałe fragmenty krzyża przydrożnego z Pierwoszewa z XIX wieku zniszczonego przez Sołtysa niemieckiego pochodzenia w 1940 roku. [1][3][5]

W kościele ponadto wiele innych cennych przedmiotów, między innymi srebrny, wczesnobarokowy kielich z 1655 roku, monstrancja z 1817 roku i puszka z XVII wieku. [1][5]

Otoczenie kościoła[edytuj | edytuj kod]

Przy kościele znajdują się:

  • plebania (koniec XVIII wieku),
  • dom parafialny (około 1900),
  • kostnica (przełom XIX i XX wieku),
  • brama i mur kościelny (XVIII wiek),
  • cmentarz parafialny (założony w II poł. XIX wieku),
  • brama cmentarza parafialnego (XVIII wiek),
  • cmentarz przykościelny (założony w XIV wieku). [5]

Legendy i historie związane z kościołem[edytuj | edytuj kod]

Fragmenty krzyża

Krzyż z Pierwoszewa - prawdziwa historia

W Pierwoszewie, prawdopodobnie w XIX wieku, przy jednej z dróg do Biezdorowa zbudowano kapliczkę - krzyż żeliwny na ceglanym cokole. W 1940 roku sołtysem w Biezdowie był człowiek niemieckiego pochodzenia, przesiedlony z rodziną z innego miasta, nakazał robotnik rozebrać kapliczkę, a z pozyskanej cegły chciał zbudować ubikację. Polacy po tym jak ów sołtys się oddalił rozbili cegłę na gruz, gdy wrócił zdenerowany tym co zobaczył połamał żeliwny krzyż na dwie części, jeden z polaków zabrał górną część krzyża, która od 2002 roku znajduje się w kościele w Biezdrowie. [5]

Legenda o skarbie

Według legendy kościół został wybudowany z środków pochodzących ze znalezionego skarbu. Właściciel dóbr biezdrowskich Pan Bobolicki oraz miejscowy ksiądz przez kilka nocy mieli śnić to samo, że dziedzic Bobolicki objeżdża okolice i pewnym momencie jego koń grzęźnie. Nie dało im to spokoju, pan objechał swoje dobra, a na granicy Nowej Wsi i Biezdrowa koń ugrzęzł. Pan kazał odkopać to miejsce i znaleziono skrzynię dębową wypełnioną złotem i srebrem, za które dziedzic ufundował kościół. [6][7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Teresa Ruszyńska, Aniela Sławska, Katalog zabytków sztuki w Polsce, Tom V, Zeszyt 23., Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1966.
  2. a b s, Parafia Rzymsko - Katolicka pw. św. Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie - msze święte, www.parafia-biezdrowo.pl [dostęp 2016-09-29].
  3. a b c d e f g Biezdrowo, www.biezdrowo.cba.pl [dostęp 2016-09-29].
  4. Biezdrowo, biezdrowo.cba.pl [dostęp 2016-09-29].
  5. a b c d Biezdrowo, biezdrowo.cba.pl [dostęp 2016-09-29].
  6. Biezdrowo, biezdrowo.cba.pl [dostęp 2016-09-29].
  7. s, Parafia Rzymsko - Katolicka pw. św. Krzyża i św. Mikołaja w Biezdrowie - święty krzyż, www.parafia-biezdrowo.pl [dostęp 2016-09-29].