Krzyż Prawdziwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Krzyż Prawdziwy, Święty Krzyż – nazwa fizycznych pozostałości, które zgodnie z chrześcijańską tradycją należały do krzyża, na którym został zabity Jezus Chrystus.

Relikwiarz z relikwiami Krzyża świętego w płockiej kolegiacie.

Odnalezienie relikwii w IV w.[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z tradycją cesarz Konstantyn I Wielki na Soborze w Nicei w 325 poznał Makarego, biskupa Jerozolimy. Tenże opowiedział mu, że znajdują się w mieście pamiątki po śmierci Chrystusa, ale są przysypane ziemią i gruzami po zburzeniu Jerozolimy w 70 i 132 r. Cesarz wysłał na poszukiwania relikwii swą matkę. Święta Helena[1], matka cesarza Konstantyna, udała się do Jerozolimy w 326–28. W drodze pomagała biednym. Odnalazła trzy drewniane krzyże użyte podczas krzyżowania Jezusa i dwóch złoczyńców razem z nim. Były ukryte w cysternie znajdującej się niedaleko Golgoty. Zdaniem św. Ambrożego z Mediolanu i św. Jana Chryzostoma, zidentyfikowanie Krzyża było możliwe jedynie dzięki titulusowi wymieniającemu imię skazańca. Inna wersja głosi, że w objawieniu dowiedziała się, który krzyż jest prawdziwy.

Św. Helena podzieliła krzyż Chrystusa na trzy części, aby ofiarować je głównym ówczesnym ośrodkom chrześcijaństwa: Jerozolimie, Rzymowi i Konstantynopolowi. Z czasem krzyż podzielono na wiele drobnych części, aby każda znaczniejsza świątynia w Europie mogła mieć małą cząstkę tej relikwii[2].

Odzyskanie krzyża w VII w.[edytuj | edytuj kod]

W 614 roku król perski Chosroes podbił Palestynę oraz Jerozolimę. Wielu chrześcijan zginęło lub zostało wziętych do niewoli, także patriarcha Jerozolimy Zachariasz. Wtedy jerozolimska relikwia Krzyża świętego została uprowadzona do Persji.

Po zwycięstwie, jakie cesarz Herakliusz odniósł w 628 nad Chosroesem, Persowie zostali zmuszeni do oddania relikwii[3]. Na pamiątkę tego wydarzenia w Kościele katolickim obchodzi się 14 września Święto Podwyższenia Krzyża Świętego

Miejsca przechowywania relikwii[edytuj | edytuj kod]

Dziś duże fragmenty znajdują się w kościele św. Guduli w Brukseli, w bazylice Santa Croce w Rzymie oraz w katedrze Notre Dame w Paryżu. W Polsce cząstki relikwii posiada m.in. bazylika oo. Dominikanów św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Lublinie, bazylika katedralna Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu[4], bazylika Świętej Trójcy na Łysej Górze w Górach Świętokrzyskich[2], kolegiata św. Mikołaja w Końskich[5], parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Katowicach oraz parafia Podwyższenia Krzyża Świętego na warszawskich Jelonkach, parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze, parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Częstochowie, parafia Świętej Trójcy w Lubaniu, bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Bolesławcu, bazylika kolegiacka Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Jadwigi Śląskiej w Legnickim Polu, parafia Wniebowzięcia NMP w Wojcieszowie, parafia Świętej Barbary w Warszawie, kolegiata św. Bartłomieja w Płocku, parafia św. Jana Chrzciciela w Kłoczewie[6], parafia Wszystkich świętych w Brzezinach[7], parafia św. Andrzeja Apostoła w Polnej[8], parafia św. Mikołaja w Bochni[9], Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Pniewie[10].

Święto Podwyższenia Krzyża Świętego[edytuj | edytuj kod]

Święto Podwyższenia Krzyża Świętego (także: Pańskiego), związane z tradycją odnalezienia relikwii krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus, jest obchodzone zarówno w Kościele zachodnim, jak i wschodnim. Nabożeństwa ku jego czci sięgają początków chrześcijaństwa.

Przed reformą liturgii wrześniowe święto poświęcone było wspomnieniu „podwyższenia” Krzyża, zaś 3 maja cały Kościół czcił pamiątkę jego „znalezienia” (Znalezienie Krzyża Świętego). Papież św. Jan XXIII zniósł święto krzyża Chrystusowego obchodzone 3 maja jako niepotrzebne powtórzenie, a odnowiony kalendarz rzymski jako święto Podwyższenia Krzyża przyjął dzień 14 września.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rok 628: Krzyż zagubiony i odnaleziony - Opus Dei, www.opusdei.pl [dostęp 2017-11-15] [zarchiwizowane z adresu 2007-12-15].
  2. a b Miesięcznik Rodzin Katolickich "Cuda i laski Boze", www.nasza-arka.pl [dostęp 2017-11-15] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-26].
  3. Wywyższony Krzyż - liturgia.wiara.pl, liturgia.wiara.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).
  4. Kościół św. Krzyża w Opolu – historia. katedra.opole.pl. [dostęp 2014-11-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)]. (pol.).
  5. Sensacyjne odkrycie w Kolegacie. Drzewo z Krzyża Chrystusowego to autentyk!. tkn24.pl, 2019-03-14. [dostęp 2019-04-16].
  6. Od 280 lat cząstka Chrystusowego krzyża jest w Kłoczewie, TuRyki.pl, 6 marca 2017 [dostęp 2023-09-19] (pol.).
  7. Dane aktualne - Parafia Rzymskokatolicka pw. Wszystkich Świętych w Brzezinach, www.parafia.brzeziny.org.pl [dostęp 2023-09-19].
  8. n, Święto Podwyższenia Krzyża Świętego, Parafia św. Andrzeja Apostoła, 18 września 2023 [dostęp 2023-09-19] (pol.).
  9. Janusz Paprota, Bazylika św. Mikołaja w Bochni, bochenskiedzieje.pl, 7 lutego 2017 [dostęp 2023-09-19] (pol.).
  10. 26.pl, Wprowadzenie relikwii Drzewa Krzyża Świętego do parafii Pniewo, Diecezja Płocka [dostęp 2023-09-19] (pol.).