Konserthus w Sztokholmie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Konserthuset
Ilustracja
Państwo

 Szwecja

Miejscowość

Sztokholm

Architekt

Ivar Tangbom

Rozpoczęcie budowy

1923

Ukończenie budowy

1926

Położenie na mapie regionu Sztokholm
Mapa konturowa regionu Sztokholm, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Konserthuset”
Położenie na mapie Szwecji
Mapa konturowa Szwecji, na dole znajduje się punkt z opisem „Konserthuset”
Ziemia59°20′06″N 18°03′47″E/59,335000 18,063056
Strona internetowa

Konserthus (szw Stockholms konserthus)filharmonia znajdująca się w centrum Sztokholmu, stolicy Szwecji. Gmach znajduje się przy placu Hötorget.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Gmach filharmonii jest nordycką wersją greckiej świątyni i został zaprojektowany przez Ivara Tangboma. Wejście zdobi rzeźba Carla Millesa zatytułowana Grupa Orfeusza. Główną salę zbudowano w latach 1923-1926.

Swoją siedzibę ma tutaj Szwedzka Królewska Orkiestra Filharmoniczna. W Konserthuset odbywa się także ceremonia wręczenia nagrody Nobla.

8 stycznia 1968 i dwukrotnie 9 stycznia 1969 wystąpił tu Jimi Hendrix[1].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Hol[edytuj | edytuj kod]

Większość wystroju przedsionka (m.in. mozaiki i sztukaterie) została zaprojektowana przez Einara Forsetha. W głównym foyer stoją posągi Carla Millesa przedstawiające cztery Muzy: Erato, Polihymnię, Terpsychorę i Euterpe, które wcześniej stały na balkonach za podium w Sali Głównej aż do renowacji w latach 70. XX wieku. Szklane okucia i lustra zaprojektował Simon Gate i Edward Hald (huta szkła w Orrefors). Część opraw została wykonana ze szkła w niebieskawym odcieniu, aby stworzyć wrażenie światła dziennego. W dole balustrad prowadzących do Sali Głównej znajdują się niewielkie rzeźby Ansgara Almqvista. Na klatce schodowej umieszczono tkaniny Elsy Gullberg, które wcześniej znajdowały się w tylnej części podium w głównego holu. Autorami wszystkich sztukaterii w stropach i filarach oraz portretów kompozytorów nad drzwiami do Sali Głównej (Palestrina, Bach, Händel, Haydn, Mozart, Beethoven, Schubert, Schumann, Wagner, Bruckner, Brahms i Franck) są Nils Olsson i Robert Nilsson. Na pierwszym balkonie przy drzwiach do Sali Głównej znajdują się intarsjowane, pełne detali prace Ewalda Dahlskoga (m.in. historia instrumentów muzycznych). Kajsa Melanton stworzyła nowe chodniki (dywany) w holach wokół pierwszego balkonu. Inspirowały ją rozwiązania historyczne. Zaprojektowała ona też dywan w salonie Gustawa V oraz zasłony w promenadach, nazywane Tańczącymi Taburetami. Meble dla budynku wykonał Carl Malmsten[2].

Sala Główna[edytuj | edytuj kod]

Salę Główną zaprojektował Ivar Tengbom. Jest to otwarta przestrzeń otoczona kolumnami, której centralnym punktem jest scena zdobiona posągami Carla Millesa. Surowa, szaro-brązowa kolorystyka wnętrza przechodzi w żółte, coraz jaśniejsze odcienie wiodące ku białemu sufitowi (niebu), kontrastującemu z kasetonowym stropem drugiego balkonu i delikatnym blaskiem oświetlenia, zaaranżowanego, wraz z kapitelami kolumn, przez Ansgara Almquista. Zaprojektowane dla sali tekstylia stworzył Einar Forseth. Utkała je na miejscu tkalnia Elsy Gullberg w trakcie budowy. Z oryginałów pozostały jedynie fragmenty. Nowe elementy tekstylne sfinansowała fundacja Jacoba Wallenberga i księcia Carla Gustawa Åke Livstedta[3].

Generalny remont sali został przeprowadzony w latach 1971–1973. Nadzorował go Anders Tengbom, syn Ivara Tengboma. W Sali Głównej mieszczą się obecnie 1782 osoby rozmieszczone na parterze, pierwszym balkonie, chórze i drugim balkonie[3].

Nowe organy oddano do użytku w 1982. Instrument, składający się z 6100 piszczałek i 69 dźwięków, zajmuje całą ścianę nad chórem. Najdłuższa piszczałka organowa ma jedenaście metrów, a najkrótsza kilka milimetrów[3].

Sala Grünewalda

Sala Grünewalda (Mała Aula)[edytuj | edytuj kod]

Jest to sala kameralna na 460 osób. W 1926 ozdobił ją Izaak Grünewald w ciągu zaledwie sześciu miesięcy i było to jego pierwsze tego typu zlecenie. Inspirację czerpał z bogato zdobionych pomieszczeń włoskich renesansowych pałaców, których motywy nawiązywały do klasycznych mitów greckich i historii muzyki. Duży malowidło na suficie przedstawia Apolla, boga słońca i muzyki, chwytającego promienie słoneczne, które tworzą struny liry. Ściany podzielone są na odcinki pilastrami autorstwa Gustava Cederwalla. Lampy pozostają oryginalne i zostały zaprojektowane przez Roberta Hulta. Pierwotna kurtyna była dziełem Elsy Gullberg, zgodnym z wizją Tengboma, jednak uległa zużyciu i została zastąpiona nową, autorstwa Astrid Sampe. Sala przeszła generalny remont w 1994. W jej foyer znajduje się dywan (kopia oryginału z 1987) o powierzchni 76 m², zawierający scenę inspiracji Grünewalda kulturą minojską na Krecie[4].

Aulin Auditorium[edytuj | edytuj kod]

Jest to nowoczesna sala koncertowa, której nazwę wzięto od Tora Aulina, skrzypka, dyrygenta i kompozytora. Do 1993 odbywały się tu głównie próby. W 1994, po remoncie, otwarto salę na 154 osoby. Jest ona wykorzystywana głównie do seminariów, wykładów i eksperymentów scenicznych. Z przodu umieszczono popiersie Tora Aulina[5].

Sala konferencyjna[edytuj | edytuj kod]

Pomieszczenie zlokalizowane na trzecim piętrze, zaaranżowane w charakterystycznym niebieskim odcieniu, z dużym mahoniowym stołem zaprojektowanym przez Carla Malmstena. Przez 23 lata swoją siedzibę miał tu Johannes Norrby, dyrektor placówki. W tutejszym sejfie (za drzwiczkami pieca kaflowego) trzymano pieniądze na wynagrodzenia dla artystów występujących w obiekcie[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Jimi Hendrix Encyclopedia – Konserthuset, Stockholm, Sweden (09.01.1969). Experience Hendrix. [dostęp 2009-11-03]. (ang.).
  2. Entrance and foyers, www.konserthuset.se [dostęp 2023-12-14] (ang.).
  3. a b c The Main Hall, www.konserthuset.se [dostęp 2023-12-14] (ang.).
  4. The Grünewald Hall, www.konserthuset.se [dostęp 2023-12-14] (ang.).
  5. The Aulin Auditorium, www.konserthuset.se [dostęp 2023-12-14] (ang.).
  6. The Boardroom, www.konserthuset.se [dostęp 2023-12-14] (ang.).