Krížna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krížna
Krížna
Państwo  Słowacja
Pasmo Wielka Fatra
Wysokość 1574 m n.p.m.
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Krížna
Krížna
Ziemia48°52′36″N 19°04′41″E/48,876667 19,078056
Velka Fatra, Krizna vrchol.jpg
Krížna wraz z innymi szczytami widziana z okolic góry Zvolen

Krížna (1574 m) – trzeci co do wysokości nazwany szczyt w grupie górskiej Wielkiej Fatry w Karpatach Zachodnich na Słowacji.

Położenie[edytuj]

Rozległy, całkowicie bezleśny masyw Krížnej wznosi się w południowej części Wielkiej Fatry, w jej części zwanej Halną Fatrą (słow. Hôľna Fatra). Szczyt położony jest w głównym grzbiecie wododziałowym tej grupy górskiej, rozdzielającym dorzecza Wagu i Hronu. Jest jednocześnie zwornikiem dla odgałęziającego się tu ku północy głównego grzbietu całej Wielkiej Fatry. Charakteryzuje go wysoki na 51 metrów stalowy maszt przekaźnika telekomunikacyjnego.

Geologia i morfologia[edytuj]

Masyw Krížnej zbudowany jest głównie z margli należących do tzw. płaszczowiny kriżniańskiej – wielkiej jednostki geologicznej, występującej w wielu grupach górskich Karpat Zachodnich, która została sklasyfikowana na podstawie badań prowadzonych w tym rejonie i stąd uzyskała swą nazwę. Stosunkowo mało odporny budulec zadecydował o łagodnej rzeźbie masywu: zaokrąglonym szczycie, obłych grzbietach, gładko modelowanych stokach i łagodnie profilowanych dolinach.

Przyroda ożywiona[edytuj]

Szczyt pokryty jest różnymi odmianami łąk górskich. W południowej części masywu, w rejonie szczytów Malá Krížna (1319 m) i Liška (1445 m) spotkamy nieliczne już płaty kosodrzewiny. Niżej, w trudno dostępnych miejscach w zamknięciach dolin, zachowały się fragmenty pierwotnych lasów jodłowo-bukowych.

Turystyka[edytuj]

Krížna jest prawdopodobnie najczęściej odwiedzanym spośród wysokich szczytów Wielkiej Fatry. Decyduje o tym stosunkowo (jak na warunki wielkofatrzańskie) łatwy dostęp oraz bliskość bazy noclegowej – hotelu górskiego pod Kralową Studnią. Wielkim magnesem jest wspaniała, dookolna panorama ze szczytu, sięgająca na północy po granice Polski, zaś na południu – Węgier. Na szczyt wiodą znakowane szlaki turystyczne:

Szlak czerwony z hotelu górskiego pod Kralową Studnią 1:30 h (z powrotem 1:05 h);
Szlak czerwony z Ostredoka 1:30 ha (z powrotem 1:30 h);
Szlak zielony Szlak czerwony z Wyżniej Rewucy 3:30 h (z powrotem 2:40 h);
Szlak czerwony z przełęczy Veľký Šturec 4:30 h (z powrotem 4 h);
Szlak niebieski ze Starych Hor 3:30 h (z powrotem 2:30 h).

Bibliografia[edytuj]

  • Barański Mirosław J.: Wielkofatrzańska klasyczna, w: „Gazeta Górska” R. XX, nr 2 (78), wiosna 2012. Wyd. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, s. 38-41;
  • Hochmuth Zdenko a kolektív: Veľká Fatra. Turistický sprievodca ČSSR č. 3, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1980;
  • Veľká Fatra. Turistická mapa 1:50 000. Edícia turistických máp č. 121, wyd. VKÚ Harmanec 1994. ​ISBN 80-85510-41-3​;
Położenie szczytu Krížna w grzbiecie Wielkiej Fatry
Położenie szczytu Krížna w grzbiecie Wielkiej Fatry