Wielka Fatra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Fatra
Veľká Fatra - panorama.jpg
Panorama południowej części Wielkiej Fatry z okolic szczytu Zvolen
Megaregion region karpacki
Prowincja Karpaty Zachodnie
Podprowincja Centralne Karpaty Zachodnie
Makroregion Łańcuch Wielkofatrzański
Mezoregion Wielka Fatra
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Słowacja:
kraj żyliński
Główna grań Wielkiej Fatry: na pierwszym planie po lewej Frčkov, w centrum Ostredok
Grzbietowe hale

Wielka Fatra (514.85; słow. Veľká Fatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich (Słowacja). Leży między Małą Fatrą (na pn.), Tatrami Niżnymi (na wsch.), Górami Kremnickimi (na pd.) i Kotliną Turczańską (na zach.). Długość pasma z pn. na pd. wynosi około 40 km[1]. Jedna z najbardziej dziewiczych i bezludnych (bez stałego osadnictwa) grup górskich na Słowacji, charakteryzująca się długimi, halnymi, widokowymi grzbietami, głębokimi dolinami, licznymi formacjami skalnymi oraz rozległymi kompleksami leśnymi. Prawie w całości objęta ochroną w ramach Parku Narodowego Wielka Fatra, a przy tym dobrze zagospodarowana turystycznie (liczne szlaki turystyczne) i licznie odwiedzana przez turystów.

Orografia[edytuj | edytuj kod]

Według dawnego podziału słowackich Karpat dokonanego przez Jána Hromádkę (1886-1968), twórcę nowoczesnej geografii słowackiej (Geomorfologické členenie Slovenska, 1956), Wielka Fatra obejmowała zupełnie wyraźnie wydzielający się obszar, który ograniczały[2]:

Aktualny podział orograficzny Słowacji z 1978 r., którego autorami są Michal Lukniš (1916-1986) i Emil Mazúr (1920-1990), przyłączył do Wielkiej Fatry (na zasadzie podobieństw geologicznych i morfologicznych) spore fragmenty terenu, zaliczane przedtem do innych grup górskich. W ten sposób w skład Wielkiej Fatry weszły[2]:

Najwyższe i inne najważniejsze szczyty Wielkiej Fatry[3]:

Na południu wyraźna przełęcz Malý Šturec (890 m n.p.m.) oddziela Wielką Fatrę od Gór Kremnickich. Na wschodzie Przełęcz Donowalska oddziela Wielką Fatrę od Gór Starohorskich (słow. Starohorské vrchy)[3].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Wielka Fatra porównywana bywa do polskich Bieszczadów, ogromne grzbietowe hale pasterskie przypominają bowiem połoniny. Hal tych jednak jest więcej niż w polskich Bieszczadach, a gołe, granitowe szczyty, przeplatane wapienno-dolomitowymi kopcami, pocięte głębokimi dolinami odróżniają ją wyraźnie od Bieszczadów. Lasy porastające stoki to głównie lasy świerkowe, podczas gdy dla Bieszczadów charakterystyczne są lasy bukowe. Przede wszystkim jednak Wielka Fatra odróżnia się dzikością. Mimo że dolinami biegną dobre drogi, turystyczny ruch jest tutaj niewielki, a baza noclegowa słabo rozbudowana. Wielka Fatra posiada gęstą sieć szlaków turystycznych. Na wielu z nich można całymi dniami spotkać tylko nielicznych turystów. Grzbiety Wielkiej Fatry są długie, można nimi wędrować nawet dziesiątki kilometrów bez schodzenia do dolin. Mimo zwartości, są przy tym zróżnicowane. Dzięki grzbietowym halom rozciągają się z nich rozlegle widoki obejmujące nie tylko szczyty Wielkiej Fatry, ale także Niżne Tatry, Góry Choczańskie, Tatry, Góry Kremnickie, Rudawy Weporskie i Beskidy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Veľká Fatra. Turistická mapa 1:50 000. Warszawa: Edícia turistických máp č. 121, wyd. VKÚ Harmanec, 1994. ISBN 80-85510-41-3.
  2. a b c Arkadiusz Wasilewski: Wielka Fatra. Pruszków: Wyd. PTTK „Rewasz”, 2003.
  3. a b Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2017-02-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Panorama Wielkiej Fatry z grzbietu Zwolenia
Panorama Wielkiej Fatry z grzbietu Zwolenia