Król królów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy inne znaczenia dla króla królów. Zobacz też: Król królów (ujednoznacznienie).
Zobacz też: inne znaczenia. Na tę stronę wskazuje także przekierowanie „Szachinszach”. Zobacz też: książka Ryszarda Kapuścińskiego Szachinszach.
Herb szachów perskich

Król królów – tradycyjny tytuł używany przez monarchów aspirujących do władzy uniwersalnej lub zwierzchnictwa nad innymi władcami. Stosowany głównie na Bliskim Wschodzie. Po raz pierwszy formuła ta pojawiła się w starożytnej Mezopotamii, gdzie jeden z władców dynastii akadyjskiej, nosił imię Šar-kali-šarrī, co w języku akadyjskim znaczy król wszystkich królów.

Persja[edytuj]

Władcy Persji używali tytułu Szachinszach (dosł. „król królów”, z perskiego szach – król). Po podbiciu Mezopotamii w 539 p.n.e. królem królów ogłosił się władca Persji Cyrus II, a jego następcy z dynastii Achemenidów stosowali go konsekwentnie aż do momentu upadku ich imperium. Tytuł wskrzesili, po opanowaniu Iranu i Mezopotamii, królowie Partów, Arsacydzi[1] i odtąd (II w. p.n.e.) był kojarzony głównie z tradycją irańską. W języku staroperskim, używanym za Achemenidów, formuła „król królów” brzmiała Xšâyaθiya Xšâyaθiyânam[2], natomiast w średnioperskim (od czasów Partów) przybrała znane po dziś dzień brzmienie Szachin-Szach. Po zajęciu terenów dzisiejszego Iranu przez Arabów w VII w. n.e. szachinszachami tytułowali się różni władcy, między innymi w Indiach, Afganistanie i Iraku.

 Zobacz też: Władcy Persji.

W XX wieku tytułu tego używała panująca w Iranie dynastia Pahlawich.

Cesarstwo Etiopii[edytuj]

Tradycyjnie władców Etiopii określa się błędnie mianem cesarzy. W Etiopii tytuł ten brzmiał nyguse negest (nəgusä nägäst), tj. król królów.

Imperium Osmańskie[edytuj]

Sułtanowie osmańscy używali tytułu o podobnym znaczeniu – padyszach (pad-e szach) tj. pan królów.

Król królów w tradycji judeochrześcijańskiej[edytuj]

Chrystus jako Król Królów”. Rosyjska ikona z Murom (1690)

Judaizm[edytuj]

W judaiźmie, „Król Królów” − w języku hebrajskim Melech ha-M'lachim − to wyrażenie, które odnosi się do Boga, którego imię nie może być wypowiedziane. Zwykle jest renderowane jako Melech Malchei Ha-M'lachim (Król Królów Królów), mówiąc o wyższym tytule, od tego noszonego przez władców babilońskich i perskich, którzy są wspominani w Biblii (konkretnie w Księdze Daniela).

Chrześcijaństwo[edytuj]

Jezus Chrystus jest nazywany „Królem Królów” w Biblii, zwłaszcza w Apokalipsie św. Jana, 17:14 i 19:16.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. J. Wolski, Dzieje i upadek imperium Seleucydów, Kraków 1999, s. 103.
  2. C. B. F. Walker, Pismo klinowe, Warszawa 1998, s. 54.