Lakszmi Bai

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lakszmi Bai
Manikarnika Tambe
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 listopada 1828
Kashi
Data i miejsce śmierci 18 czerwca 1858
Kotah ki Serai
Narodowość Hinduska
Pomnik rani Lakszmi Bai w Agrze
Lord Dalhousie, gubernator Indii

Lakszmi Bai[1] (ang.) Lakshmibai, Rani z Jhansi (ur. 19 listopada 1828 w Kashi (Waranasi), zm. 18 czerwca 1858, Kotah ki Serai), urodzona jako Manikarnika – władczyni (rani) Dźhansi (ang. Jhansi), państwa położonego w północno-środkowej części Indii. Jedna z czołowych postaci powstania sipajów w 1857 roku, symbol indyjskiego, narodowego ruchu oporu przeciwko brytyjskim rządom oraz bohaterka narodowa tego kraju.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Manikarnika[2][3]. Jej ojciec Moropanth[4] był braminem i pracował na dworze w Bithoorze u peszwy Baji Rao II. Gdy miała cztery lata, jej matka Bhagirathibai[4] zmarła. Manikarnika zdobyła wykształcenie, nauczyła się jazdy konnej, łucznictwa i walki mieczem[5][2]. Według tradycji sformowała też kobiecą armię[6].

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

W 1842 roku została żoną radży Gangadhar Rao, maharadży w mieście Jhansi. Po ślubie otrzymała imię Lakszmi Bai (na cześć hinduskiej bogini Lakszmi)[7]. W 1851 roku urodziła syna, który po czterech miesiącach zmarł[8]. Po tej tragedii adoptowała Damodara Rao jako syna. 21 listopada 1853 roku zmarł jej mąż Gangadhar. W tym samym okresie gubernatorem generalnym Indii był lord Dalhousie[9], a adoptowany syn Damodara był według hinduskiej tradycji następcą Gangadhara. Gubernator nie zgodził się na objęcie sukcesji przez niego i nakazał mu opuszczenie armii[5]. Miał to być pretekst do rozszerzenia wpływów imperium brytyjskiego. W 1854 roku rani zaproponowano roczną rentę i opuszczenie Jhansi; władczyni nie przyjęła warunków.

Powstanie[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1858 roku Brytyjczycy zaatakowali Jhansi, które broniła zaciężna armia ochotników; kobiety dostarczały amunicję i zajmowały się rannymi, a rani dowodziła obroną. Walki trwały przez dwa tygodnie. W czerwcu 1858 roku wojska brytyjskie weszły do miasta. Rani Lakszmi Bai, nadal pełna odwagi i patriotycznej postawy walczyła z przeciwnikiem z mieczem w dłoni. Po dwóch dniach walk, 18 czerwca rani straciła życie[10][11]. Po śmierci stała się symbolem oporu wobec okupantów[2][12]. W pozytywny sposób wypowiadali się o niej nawet jej wrogowie[7]. Poświęcono jej dzieła literackie[13].

Powieść[edytuj | edytuj kod]

O losach rani Lakszmi Bai opowiada powieść historyczna Michelle Moran Zbuntowana królowa (Rebel Queen[14]). Książka została wydana w Polsce w tłumaczeniu Aleksandry Górskiej nakładem oficyny Sonia Draga[15]. Narratorką powieści jest Sita, wojowniczka i powiernica królowej[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lakszmi Bai (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2017-03-05].
  2. a b c Rani Lakshmi Bai (ang.). iloveindia.com. [dostęp 2017-03-05].
  3. Rana Safvi: The Forgotten Women of 1857 (ang.). thewire.in. [dostęp 2017-03-05].
  4. a b Rani Lakshmi Bai Biography (ang.). mapsofindia.com. [dostęp 2017-03-05].
  5. a b Lakshmi Bai, queen of Jhansi (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-03-05].
  6. A Woman to Remember, The Queen of Jhansi, Rani Lakshmi Bai rewrote the history of India (ang.). newsgram.com. [dostęp 2017-03-05].
  7. a b Lakshmi Bai: Rani of Jhansi (ang.). historynet.com. [dostęp 2017-03-05].
  8. Rani Lakshmi Bai (ang.). gloriousindia.com. [dostęp 2017-03-05].
  9. Lord Dalhousie (1848-56) (ang.). webindia123.com. [dostęp 2017-03-05].
  10. Rani Jhansi (ang.). http://jhansi.nic.in.+[dostęp 2017-03-05].
  11. 18th June 1858 The Death of the rani of Jhansi (ang.). onthisdeity.com. [dostęp 2017-03-05].
  12. Honoring the original woman icon of India: Jhansi Rani Lakshmi Bai! (ang.). ananth.org. [dostęp 2017-03-05].
  13. Mohan Lal: Encyclopaedia of Indian Literature. Volume V: Sasay to Zorgot (ang.). books.google.pl, 1992. s. 4021. [dostęp 2017-03-05].
  14. Michelle Moran: Rebel Queen (ang.). historicalnovelsociety.org. [dostęp 2017-03-05].
  15. Michelle Moran: Zbuntowana królowa (pol.). soniadraga.pl. [dostęp 2017-03-05].
  16. Zbuntowana królowa. Pasjonująca historia królowej gotowej żyć i umrzeć dla swojego kraju (pol.). wirtualnywydawca.pl. [dostęp 2017-03-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]