Leniwiec grzywiasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leniwiec grzywiasty
Bradypus torquatus[1]
Illiger, 1811
Leniwiec grzywiasty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd włochacze
Podrząd liściożery
Rodzina leniwcowate
Rodzaj leniwiec
Podrodzaj Scaeopus
Gatunek leniwiec grzywiasty
Synonimy
  • Bradypus didactylus Linnaeus, 1758[2]
  • Bradypus torquatus Illiger, 1811[2]
  • Choloepus torquatus Illiger, 1811[2]
  • Bradypus (Choloepus) torquatus Desmarest, 1816[2]
  • Bradypus cristatus Hamilton-Smith, 1827[2][3]
  • Bradypus melanotis Swainson, 1835[2][3]
  • Bradypus (Acheus) torquatus Lesson, 1840[2]
  • Bradypus crinitus Gray, 1850[2][3]
  • Bradypus affinis Gray, 1850[2][3]
  • Hemibradypus mareyi Anthony, 1907[2][3]
  • Hemibradypus torquatus Menegaux, 1908[2]
  • Bradypus (Scaeopus) torquatus Menegaux, 1909[2]
  • Scaeopus torquatus Poche, 1908[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Leniwiec grzywiasty[5] (Bradypus torquatus) – gatunek ssaka z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae)[3]. Jest endemitem atlantyckich przybrzeżnych lasów Brazylii[2]. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wymienia leniwca grzywiastego w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych jako gatunek narażony na wyginięcie[4].

Kariotyp[edytuj | edytuj kod]

Garnitur chromosomowy leniwca grzywiastego tworzy 25 par (2n=50) chromosomów; FN=64[2].

Budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Sierść leniwca grzywiastego jest wybarwiona na kolor jasnobrązowy. Włosy na szyi opadają na ramiona i mają kolor czarny. Ta grzywka jest u samców obfitsza i ciemniejsza niż u samic. Całkowita długość ciała samca (wraz z głową) osiąga wymiar 55–72 cm, przy masie ciała 8,8 kg, a samic 55–75 cm przy masie ciała 4,5–10,1 kg. Ogon jest krótki – o długości około 5 cm[2].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Leniwiec grzywiasty wiedzie nocny[2], nadrzewny tryb życia. Okresowo opuszcza drzewa, aby oddać mocz i wypróżnić się[4]. Jest powolnym zwierzęciem, prowadzącym osiadły tryb życia. W ciągu doby przebywa odległość rzędu 24 m, z czego 17 m w porze dziennej, a 5 m w porze nocnej. Przemieszczanie zajmuje mu tylko 6–17% czasu w ciągu dnia. 60–80% dziennej części doby zwierzę poświęca na odpoczynek, 7–17% na żerowanie, a 1–6% na zaloty. Powyższą średnią wyliczono na podstawie długotrwałej obserwacji (przez 66 dni w ciągu 14 miesięcy) zachowań 3 zwierząt zamieszkujących brazylijski Poço das Antas Biological Reserve[2]. Populacje zamieszkujące we wschodnich obszarach przybrzeżnych Brazylii położonych poniżej 1500 m n.p.m. wykazują sympatryczność z leniwcem pstrym[2].

Zwierzęta odbywają gody pod koniec pory suchej i na początku pory deszczowej (sierpień–październik), a w okresie luty–kwiecień (pod koniec pory deszczowej i na początku pory suchej) samice rodzą jedno młode. Potomstwo osiąga dojrzałość płciową między drugim a trzecim rokiem życia[4]. Leniwiec grzywiasty osiąga na wolności wiek do około 12 lat[2][4].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje wyłącznie obszary lasów atlantyckich stanów w południowo-wschodniej Brazylii: Bahia, Espírito Santo i Rio de Janeiro[3][4].

Prawdopodobnie zamieszkuje obszar o powierzchni mniejszej niż 1000 km²[4].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Leniwiec grzywiasty jest foliofagiem. Dietę badanej przez naukowców populacji z Poço das Antas Biological Reserve stanowiły liście 21 gatunków roślin. W tym 16 gatunków drzew i 5 gatunków lian – z 12 rodzin i 15 rodzajów. Zwierzęta preferowały raczej młode liście. 56% pożywienia stanowiły części figowców z rodziny morwowatych, Mandevilla z toinowatych, Micropholis venulosa z sączyńcowatych i śliw z różowatych. Ale dieta poszczególnych osobników składa się z kilku gatunków roślin[2].

Na leniwcach grzywiastych żerują pasożyty zewnętrzne: pod udami kleszcze Amblyomma varium i Boophilus, a w dolnej części pleców i na udach chrząszcze Trichilium[2].

Siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Leniwiec grzywiasty występuje w mokrych lasach tropikalnych, oraz w półzielonych lasach tropikalnych. Siedlisko gatunku charakteryzuje się opadami o rocznej symie nie mniejszej niż 1200 mm[4]. Średnia wielkość siedliska obejmuje teren o powierzchni 5,4–5,6 ha. Z kolei gęstość zasiedlenia jest szacowana na 0,09–1,25 osobników na hektar[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bradypus torquatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Virginia Haysen. Bradypus torquatus (Pilosa: Bradypodidae). „Mammalian Species”. 829, s. 1–5, 2009 (ang.). 
  3. a b c d e f g Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Bradypus torquatus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-10-09]
  4. a b c d e f g h Bradypus torquatus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  5. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.