Liu Yang (astronautka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Liu.
Liu Yang
Ilustracja
Liu Yang (2012)
Data i miejsce urodzenia 6 października 1978, Zhengzhou (prowincja Henan)
Narodowość chińska
Status aktywna
Funkcja operator
Łączny czas misji kosmicznych 12 dni 15 godzin 25 minut
Misje Shenzhou 9
Emblematy załóg Shenzhou 9 mission patch.png
Stopień major Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej
Inny zawód pilot wojskowy

Liu Yang, chiń. upr.: 刘洋; chiń. trad.: 劉洋; pinyin: Liú Yáng (ur. 6 października 1978 w Zhengzhou, prowincja Henan[1][2]) – pierwsza Chinka w przestrzeni kosmicznej, pilotka i tajkonautka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wychowała się w rodzinie robotniczej w Zhengzhou. Służbę w chińskim lotnictwie wojskowym pełniła od 1997 roku. W 2001 w stopniu porucznika ukończyła studia w Akademii Sił Powietrznych w Changchun, następnie była pilotem wojskowym w 13 Dywizji Lotniczej Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej – wylatała 1680 godzin[2][3]. Już na początku swojej kariery lotniczej, w 2003 – po zderzeniu ze stadem ptaków, kiedy samolot utracił ciąg w jednym silniku – zmuszona była do lądowania awaryjnego[4]. W 2009 uzyskała awans na stopień majora. Jest pilotem wojskowym II klasy. Przed wyznaczeniem do programu kosmicznego była zastępcą dowódcy eskadry lotnictwa transportowego w Wuhanie[4].

Od maja 2001 jest członkiem Komunistycznej Partii Chin[2]. Biegle włada językiem angielskim[4].

Mężatka (od 2004), co jest warunkiem sine qua non dla chińskiej kobiety-kosmonautki[5]. Mąż jest oficerem sił powietrznych[4]. Mają jedno dziecko[1].

Kariera astronauty[edytuj | edytuj kod]

W maju 2009 została jedną z 21 kandydatek do lotu w kosmos[4]. Po przejściu kolejnych etapów selekcji, w marcu 2010 została jedną z dwóch kobiet włączonych do drugiej grupy chińskich astronautów[4]. Przeszła dwuletni okres przeszkolenia w centrum szkolenia chińskich kosmonautów w Pekinie[4]. W marcu 2012 wyznaczono ją do składu załogi misji Shenzhou 9[2], choć ostateczne potwierdzenie, że to właśnie ona, a nie druga astronautka Wang Yaping poleci w kosmos, nastąpiło zaledwie dzień przed startem[4][6]. Datę startu wyznaczono w 49. rocznicę lotu kosmicznego pierwszej kosmonautki świata – Walentyny Tierieszkowej[2].

W dniach 16–29 czerwca 2012 w składzie trzyosobowej załogi misji Shenzhou 9 jako pierwsza chińska kobieta odbyła rekordowo długi dla chińskiej kosmonautyki lot kosmiczny. Liu Yang uczestniczyła w nim w charakterze kosmonauty-badacza, odpowiedzialnego za realizację programu naukowego lotu oraz przeprowadzenie eksperymentów biologiczno-medycznych[7]. Została 56. kobietą, która poleciała w kosmos[5][8]. W przestrzeni kosmicznej spędziła 12 dni, 15 godzin, 25 minut i 24 sekund.

W październiku 2012 decyzją KC KPCh została nagrodzona tytułem honorowym Kosmonauta-bohater oraz orderem „Za zasługi w dziedzinie badania przestrzeni kosmicznej” III stopnia[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Biogram na stronie Spacefacts (ang.).
  2. a b c d e Liu Yang, China's first female astronaut (ang.). W: China Daily [on-line]. 2012. [dostęp 2017-04-14].
  3. Liu Yang (ang.). W: Dragon in Space [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-31)].
  4. a b c d e f g h Tony Quine: Major Liu Yang - a Chinese heroine in waiting? (ang.). W: Space Daily [on-line]. 2012-06-15. [dostęp 2017-04-14].
  5. a b China Unveils Astronaut Crew, 1st Female Spaceflyer, for Saturday Launch (ang.). space.com. [dostęp 2012-06-15].
  6. China prepares for launch, names female astronaut (ang.). W: CNN [on-line]. 2012-06-15. [dostęp 2017-04-14].
  7. Lotnictwo, nr 8/2012, W. Zwierzchlejski "Shenzhou-9 - Chinka w kosmosie"
  8. Female Astronauts and Cosmonauts (sorted by "First mission") (ang.). W: Spacefacts [on-line]. [dostęp 2017-04-14].
  9. Награды китайским космонавтам (ros.). 2012-10-03. [dostęp 2017-04-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]