Maria Steczkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maria Steczkowska (daty urodzin i śmierci nieznane) – krakowianka, nauczycielka w szkole podstawowej w Zakrzowie k. Kalwarii Zebrzydowskiej (od 1884 r.). Jedna z pierwszych kobiet turystek w Tatrach.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Życiorys Steczkowskiej jest prawie nieznany. Wiadomo, że była córką Jana Kantego Steczkowskiego (1800–1881), profesora matematyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie w latach 1842–1863. W latach 1854–1864 (a może również i później) przyjeżdżała wraz z rodzicami i siostrą na wakacje letnie do Zakopanego, skąd przedsiębrała liczne wycieczki w Tatry. Chodziła przeważnie utartymi w owych czasach szlakami i zwykle w towarzystwie prowadzonym przez góralskiego przewodnika, którym był najczęściej Jędrzej Wala starszy. Odbyła w ten sposób szereg wędrówek, które po dziś dzień stanowią kanon wycieczek tatrzańskich.

Działalność turystyczna[edytuj | edytuj kod]

W 1855 r. zwiedziła Morskie Oko i Dolinę Kościeliską. W 1856 r. przeszła Dolinę Małej Łąki i wspięła się na Czerwone Wierchy. Odwiedziła też ponownie Morskie Oko i zeszła do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Rok później zwiedziła Dolinę Strążyską, Dolinę Gąsienicową i znów Morskie Oko. Odbyła też trzydniową wyprawę na Krywań, wędrując dolinami Wierchcichą i Ciemnosmreczyńską, ale z powodu niepogody nie dotarła na szczyt.

Latem 1864 r. weszła na Wołowiec, a z doliny Pańszczycy wspięła się na Krzyżne (w tej wyprawie wziął udział m.in. ks. Józef Stolarczyk). Zawędrowała również Doliną Białej Wody do Doliny Pięciu Stawów Spiskich. W tym samym 1864 r. poprowadziła (bez góralskiego przewodnika!) trzyosobową grupę przyjaciół na Czerwone Wierchy, co pozwala uznać ją za jedną z pierwszych (o ile nie pierwszą w ogóle) samodzielną kobietę-turystkę w Tatrach.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Steczkowska była autorką wydanej anonimowo książki pt. Obrazki z podróży do Tatrów i Pienin (Kraków 1858, wyd. 2 rozszerzone w 1872). Nie jest to przewodnik (jak sama autorka zaznacza), jednak dla zwiedzających Tatry książka pełniła wówczas taką rolę, zwłaszcza przed rozpowszechnieniem się przewodnika Walerego Eljasza. Opublikowała też (pod kryptonimem „M.S.”) w „Tygodniku Ilustrowanym” obszerny tekst pt. Wycieczka na Babią górę (seria 2, 1869, t. 3, numery 75, 76 i 78), w którym opisała własną wycieczkę z 1855 r. Obie te publikacje, tatrzańska i babiogórska, bogate w obserwacje krajoznawcze, zwłaszcza etnograficzne, są źródłem różnorodnych wiadomości o zwiedzanych przez nią okolicach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ptakowska-Wyżanowicz Halina: Od krynoliny do liny. wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1960;
  • Ptakowska-Wyżanowicz Halina: Pierwsza turystka w Tatrach, w: "Turysta" 7, 1958, nr 6;
  • Radwańska-Paryska Zofia, Paryski Witold Henryk: Wielka encyklopedia tatrzańska. Wydawnictwo Górskie, Poronin 2004. ​ISBN 83-7104-009-1​;
  • Stecka Zofia: Panie w Tatrach, w: „Tygodnik Podhalański”, nr 6, 12.02.2001.