Dolina Ciemnosmreczyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dolina Ciemnosmreczyńska, widok z Zaworów
Dolina Ciemnosmreczyńska i Mały Koprowy Wierch
Niżni Ciemnosmreczyński Staw

Dolina Ciemnosmreczyńska (słow. Temnosmrečinská dolina, niem. Smrečiner Tal, węg. Szmrecsini-völgy[1]) – słowacka dolina położona na terenie Tatr Wysokich, odgałęzienie Doliny Koprowej (Kôprová dolina) podchodzące pod główną grań Tatr.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Doliny Koprową i Ciemnosmreczyńską rozdziela wysoki (ok. 170 m) próg skalny, z którego spadające wody Ciemnosmreczyńskiego Potoku (Temnosmrečinský potok) tworzą Ciemnosmreczyńską Siklawę (Vajanského vodopád). Za nim, w kotle polodowcowym, znajduje się Niżni Ciemnosmreczyński Staw (Nižné Temnosmrečinské pleso), położony na wysokości ok. 1674 m n.p.m., 13,0 ha i ok. 38,0 m głębokości. Jest to trzeci pod względem wielkości staw tatrzański na Słowacji i największy w Dolinie Koprowej. Kolejny próg oddziela położony nieco wyżej drugi kocioł polodowcowy wypełniony wodami Wyżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu (Vyšné Temnosmrečinské pleso, 1716 m), 4,5 ha i ok. 20,0 m głębokości. Następny próg skalny oddziela Dolinę Piarżystą (Piargová dolina) od dolnej części Doliny Ciemnosmreczyńskiej. Dolina Ciemnosmreczyńska ma 4 piętra.

W literaturze można spotkać się także z nazewnictwem, w którym Dolina Piarżysta obejmuje całą Dolinę Ciemnosmreczyńską i Piarżystą[2], oraz podziałem, w którym Dolinka Kobyla (Kobylia dolinka) jest odgałęzieniem tak pojmowanej Doliny Ciemnosmreczyńskiej oddzielonej od Doliny Koprowej progiem skalnym znajdującym się jeszcze w strefie lasu.

Pierwszą znaną osobą w Dolinie Ciemnosmreczyńskiej był Georg Pongrátz, który około 1750 r. mierzył głębokość Niżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu. 26 sierpnia 1751 r. był nad tym stawem także Jakob Buchholtz z dwoma pomocnikami. Zimą jako pierwsi pojawili się w dolinie W. Skórczewski i Stanisław Gąsienica Byrcyn 7 lutego 1914 r.[2]

Przed drugą wojną światową Dolina Ciemnosmreczyńska była często odwiedzana przez turystów, głównie polskich, po wojnie ruch turystyczny znacznie się tutaj zmniejszył w wyniku zamknięcia szlaku turystycznego z przełęczy Liliowe przez Zawory.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Dolina Ciemnosmreczyńska graniczy:

W Dolinie Ciemnosmreczyńskiej jest poprowadzony znakowany szlak turystyczny nad brzeg Niżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu. Dawniej prowadziła także droga na dostępne obecnie tylko od strony polskiej Wrota Chałubińskiego. Obecnie Dolina Ciemnosmreczyńska leży na obszarze ochrony ścisłej i wolno w niej poruszać się tylko po oznaczonych trasach.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlak zielony – zielony szlak od Rozdroża w Hlińskiej przez Ciemne Smreczyny i próg Dolinki Kobylej na przełęcz Zawory. Czas przejścia: 1:35 h, ↓ 1:15 h
Szlak czerwony – czerwony szlak od Rozdroża w Ciemnych Smreczynach nad Niżni Ciemnosmreczyński Staw. Czas przejścia: 1 h, ↓ 45 min.[3]

Przypisy

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część V. Cubrynka – Skrajna Baszta. Warszawa: Sport i Turystyka, 1954, s. 22–28.
  3. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  2. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.