Józef Stolarczyk (ksiądz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Stolarczyk
Ilustracja
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 12 lutego 1816
Wysoka
Data i miejsce śmierci 6 lipca 1893
Zakopane
Miejsce pochówku Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku
Pierwszy proboszcz Zakopanego
Okres sprawowania od 1848
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Diecezja krakowska
Prezbiterat 28 sierpnia 1842

Józef Stolarczyk (ur. 12 lutego 1816 w Wysokiej koło Jordanowa, zm. 6 lipca 1893 w Zakopanem) – polski taternik, pierwszy proboszcz Zakopanego.

Pochodził z rodziny chłopskiej Jędrzeja Stolarczyka i Agaty z domu Działek[1]. Skończył gimnazjum pijarów w Podolińcu na Spiszu[2]. Studiował teologię w seminarium w Tarnowie. 28 sierpnia 1842 r. otrzymał w Tarnowie święcenia kapłańskie[3]. Pełnił służbę duszpasterską w Makowie (1842-1843) jako aplikant, w Nowym Targu (do marca 1847) jako katecheta, w Tarnowie (kwiecień – grudzień 1847) jako wikary[1]. 29 listopada 1847 r. został instytuowany, a 6 stycznia 1848 r. instalowany jako pierwszy proboszcz zakopiański[2]. Zdobył szacunek i zaufanie parafian. Rozbudował drewniany kościółek i rozpoczął budowę nowego, murowanego, utworzył pierwszy cmentarz i założył pierwszą szkołę w Zakopanem[1]. Przyczynił się do spopularyzowania miejscowości jako letniska, pośrednicząc między przybyszami a góralami. Prowadził kronikę parafialną, która została opublikowana w „Roczniku Podhalańskim” w latach 1914–1921. Napisał także wspomnienie Wycieczka na szczyt Gerlachu (1875)[2].

Grób ks. Józefa Stolarczyka

Był jednym z najlepszych taterników swojej epoki. Do jego największych osiągnięć należą: pierwsze wejście na Baranie Rogi (1867), ósme wejście na Gerlach (1874), trzecie wejście na Lodowy Szczyt.

Wiosną 1870 roku odbył podróż do krajów basenu Morza Śródziemnego. Zwiedził Egipt i Ziemię Świętą, w Rzymie podczas uroczystości widział papieża Piusa IX. We wrześniu lub październiku 1873 roku przebył cholerę i omal nie umarł; leczył go profesor Chałubiński[4].

Był jednym z współzałożycieli Towarzystwa Tatrzańskiego (3 sierpnia 1873 r.), której to organizacji, w uznaniu zasług, w 1883 roku został mianowany honorowym członkiem.

Imieniem księdza nazwana jest przełęcz pomiędzy Czarnym Szczytem a Baranimi Rogami (Przełęcz Stolarczyka)[2]. W Zakopanem ulica Stolarczyka łączy Kasprusie i ulicę Kościeliską.

Został pochowany w Zakopanem na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Maciej Pinkwart: Kronika dawnego Zakopanego z lat 1848-1890. Wstęp. Warszawa-Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986.
  2. a b c d Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Bolesław Kumor, Początki parafii św. Klemensa w Zakopanem na tle rozwoju sieci parafialnej na Podhalu (1847). Aneks – Autobiografia ks. Józefa Stolarczyka (1816 – 1893) do druku podał ks. Bolesław Kumor, [w:] 150 lat organizacji parafialnej w Zakopanem 1847–1997. Materiały z sympozjum Zakopane 24-25 października 1997, pod red. M. Rokosza, Kraków 1998, s. 29-30.
  4. Józef Stolarczyk, Kronika parafii zakopiańskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]