Przejdź do zawartości

Miesięcznik (zin)

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Miesięcznik
Biuletyn Informacyjny ŚKF
Częstotliwość

miesięcznik

Państwo

 Polska

Adres

Katowice

Wydawca

Śląski Klub Fantastyki

Tematyka

fantastyka

Język

polski

Pierwszy numer

10 stycznia 1989

Ostatni numer

2017

Format

A5

Liczba stron

od 4 do ponad 30

Strona internetowa

Miesięcznik (podtytuł Biuletyn Informacyjny ŚKF)[1] – polski fanzin wydawany przez Śląski Klub Fantastyki w Katowicach od 10 stycznia 1989 roku do 2017 roku (z przerwą ok. 2006–2010).

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Lata 1989–1992

[edytuj | edytuj kod]

Inicjatorem powstania pisma był w 1988 roku animator fandomu Piotr Kasprowski, ówczesny prezes Śląskiego Klubu Fantastyki, po zakończeniu wydawania miesięcznika „Fikcje”[2][3]. „Miesięcznik” ukazywał się od 10 stycznia 1989 roku jako bezpłatny[a] biuletyn informacyjny klubu, redagowany przez zespół[1][5][6] (skład redakcji się zmieniał)[3]. Pierwsze numery składały się zaledwie z czterech czarno-białych stron formatu A5, przygotowywanych na komputerze Amstrad 8256 z drukarką igłową[3][6]. Pismo publikowało recenzje, informacje klubowe oraz ze świata fantastyki, sprawozdania z konwentów[7]. Jedną z rubryk były Wiadomości Bucklandu, redagowane przez Sekcję Tolkienowską ŚKF[6], które pojawiły się już w pierwszym numerze[8] (w 2012 roku ukazał się ich 200 odcinek)[3][b]. Wydawano także komiksy[12], a od numeru #6 utwór narracyjny w odcinkach pt. Opowieść Lalii Lobelii Hammergin[13] (jego autorką była „Lalia Lobelia Hammergin”, czyli Paulina Braiter-Ziemkiewicz)[3][11].

Lata 1992–2004

[edytuj | edytuj kod]

„Miesięcznik”, w dalszym ciągu publikowany w formacie A5, z czasem osiągnął objętość ponad 30 stron[5][14]. W numerze #40 (1992) pojawiła się kolorowa okładka, od numeru #73 (1995) kolorowe aple, a po numerze #100 (1998) kolorowe okładki i pełny kolor[3]. Pismo posiadało zarówno wersję papierową, jak i elektroniczną[14]. Z „Miesięcznikiem” współpracowali m.in. Dawid Brykalski[15], Wiktor Bukato (cykl wspomnień Sceny z życia smoków, numery #141–164, 2001–2004[16][17], cytowanych w literaturze naukowej)[18], Jakub Ćwiek[19], Anna Kańtoch[20], Robert Klementowski[21], Konrad T. Lewandowski[22], Tadeusz A. Olszański (np. recenzja w numerze #97 z 1997 roku, cytowana przez Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN)[23], Wojciech Orliński[24], Romuald Pawlak[25], Rafał Ziemkiewicz[26]. W 2000 roku Piotr W. Cholewa odebrał na konwencie w Gdyni nagrodę Euroconu przyznaną „Miesięcznikowi”[27], a w 2001 roku Konrad Wągrowski w opublikowanym w Esensji artykule Fantastyczne fanziny nazwał „Miesięcznik” „systematycznie wydawanym pismem zawierającym dużą liczbę bardzo wartościowych informacji i recenzji”, wymieniając go wśród najbardziej znanych polskich fanzinów[28].

Lata 2004–2017

[edytuj | edytuj kod]

W latach 2004–2005 roku czasopismo zaczęło przeżywać trudności związane z kryzysem prasy papierowej, ukazywało się sporadycznie (numery #180 i #181 w 2006 roku, numer #182 w 2007 roku, numer #183 w 2008 roku)[3]. W 2008 roku całkowicie wstrzymano publikację, po czym „Miesięcznik” został reaktywowany w październiku 2010 roku, gdy wydano numer #184[3]. W późniejszym okresie publikowano ok. jedenastu numerów rocznie[3]. W kwietniu–maju 2017 roku ukazał się numer #235 „Miesięcznika”[1], prawdopodobnie ostatni. W przygotowywaniu magazynu uczestniczyli od początku jego istnienia animatorzy fantastyki Andrzej „Bilbo Brandybuck” Kowalski[10][29], Piotr „Raku” Rak[5][30] (pierwszy redaktor naczelny)[3] i Piotr W. Cholewa[2][14] (do ostatniego numeru pisma, pod własnym nazwiskiem lub kryptonimem „PWC”, niekiedy figurujący w stopce redakcyjnej jako redaktor wydania)[1][12], który w 2019 roku opisał je w periodyku naukowym „Śląskie Studia Polonistyczne” jako byt historyczny[7].

Nieoficjalny Obiekt Literacki (NOL)

[edytuj | edytuj kod]

Jako dodatek do „Miesięcznika” ukazywał się również „Nieoficjalny Obiekt Literacki” (NOL) – dodatek literacki wydawany przez Sekcję Literacką „Logrus” ŚKF[31]. Publikowali w nim m.in. Michał Cholewa[32] i Iwona Surmik[33].

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ W numerze #40 z października 1992 roku, gdy po raz pierwszy pojawiła się kolorowa okładka, figurowała na niej cena 600 zł[3][4].
  2. ↑ Wiadomości Bucklandu, tworzone jednoosobowo przez Andrzeja „Bilba Brandybucka” Kowalskiego, były pierwotnie samodzielnym fanzinem tolkienowskim Śląskiego Klubu Fantastyki. Ukazało się kilkanaście numerów pisma, po czym zostało wchłonięte przez „Miesięcznik” jako jego rubryka[9][10]. Wiadomości Bucklandu ukazywały się równolegle z „Miesięcznikiem” w tłumaczeniu na język angielski pod tytułem Buckland News[11].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b c d Strona tytułowa i strona redakcyjna. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 235, s. 1, 28, kwiecień–maj 2017. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-29]. 
  2. ↑ a b Artykuł redakcyjny z okazji wydania 50. numeru pisma. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 50, s. 2, 31 sierpnia 1993. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-29]. 
  3. ↑ a b c d e f g h i j k Piotr W. Cholewa. To już dwieście. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 200, s. 3–4, 27–28, kwiecień 2012. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  4. ↑ Tylna część okładki. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 40, s. 29, 10 października 1992. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-03]. 
  5. ↑ a b c Klaudia Heintze. Wstępniak (artykuł redakcyjny z okazji wydania 200. numeru pisma) i stopka redakcyjna. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 200, s. 5, 32, kwiecień 2012. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  6. ↑ a b c Artur Nowakowski: Fanzin SF. Artyści, wydawcy, fandom. Poznań: Fundacja Instytut Kultury Popularnej, 2017, s. 124. ISBN 978-83-945698-1-5.
  7. ↑ a b Piotr Cholewa. Śląski Klub Fantastyki. „Śląskie Studia Polonistyczne”. Nr 1 (13), s. 170, 2019. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. [dostęp 2025-10-13]. 
  8. ↑ Wiadomości Bucklandu. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 1, s. 3, 10 stycznia 1989. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-29]. 
  9. ↑ Wiadomości Bucklandu, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2025-10-31].
  10. ↑ a b Strony redakcyjne. „Simbelmynë”. Nr 29, s. 4–5, Zima 2010/11. Katowice: Sekcja Tolkienowska ŚKF. [dostęp 2025-10-31]. 
  11. ↑ a b O Sekcji Tolkienowskiej. Sekcja Tolkienowska ŚKF. [dostęp 2025-10-30].
  12. ↑ a b Piotr Rak. „Miesięcznik” – Racze Opowieści (artykuł z okazji wydania 100. numeru pisma) i stopka redakcyjna. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 100, s. 2, 5, 27–28, 28 lutego 1998. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  13. ↑ Opowieść Lalii Lobelii Hammergin. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 6, s. 3–4, 13 czerwca 1989. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-31]. 
  14. ↑ a b c Miesięcznik, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2025-10-28].
  15. ↑ Dawid Brykalski. Nieśpieszna mądrość. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 106, s. 12–13, 22 września 1998. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-31]. 
  16. ↑ Wiktor Bukato. Sceny z życia smoków. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 141, s. 31–33, 30 listopada 2001. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  17. ↑ Wiktor Bukato. Sceny z życia smoków. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 164, s. 26–27, styczeń–luty 2004. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  18. ↑ Aleksandra Wierzchowska. Kongres futurologiczny. Eurocon 1976 w Poznaniu. „Dzieje Najnowsze”. Rocznik LIII, 3, s. 189, 2021. Warszawa: Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. ISSN 0419-8824. [dostęp 2025-10-31]. 
  19. ↑ Jakub Ćwiek. Jak to na wsi. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 158, s. 17–18, 31 maja 2003. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  20. ↑ Anna Kańtoch. Achaja po raz pierwszy. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 163, s. 18–19, listopad–grudzień 2003. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  21. ↑ Robert Klementowski. Opowieści, opowieści.... „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 123, s. 18–19, 21 marca 2000. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-31]. 
  22. ↑ Konrad T. Lewandowski. Krytyk kalosz!. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 129, s. 12–13, 17 października 2000. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-31]. 
  23. ↑ Jacek Dukaj. Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. Nowa Panorama Literatury Polskiej. Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN. [dostęp 2025-10-30].
  24. ↑ Wojciech Orliński. RAZ na czwórkę. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 109, s. 11–12, 15 grudnia 1998. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-31]. 
  25. ↑ Romuald Pawlak. Mistrz Pieśni w trzeciej kulturze. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 101, s. 14–15, 31 marca 1998. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-31]. 
  26. ↑ Rafał A. Ziemkiewicz. Oramus zinglociał. „Miesięcznik. Biuletyn Informacyjny ŚKF”. Nr 132, s. 14–16, 16 stycznia 2001. Katowice: Śląski Klub Fantastyki. [dostęp 2025-10-30]. 
  27. ↑ Tomasz Gubała: Eurocon-Baltcon-Polcon 2000. Program Tolkienowski – relacja. Sekcja Tolkienowska ŚKF. [dostęp 2025-11-06].
  28. ↑ Konrad Wągrowski: Fantastyczne fanziny. Esensja, 1 marca 2001. [dostęp 2025-10-30].
  29. ↑ Andrzej Kowalski, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2025-10-30].
  30. ↑ Piotr Rak, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2025-10-30].
  31. ↑ Publikacja grupowa: Nieoficjalny Obiekt Literacki. Biuletyn Śląskiego Klubu Fantastyki oraz Sekcji Literackiej „Logrus”. Śląska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2025-10-31].
  32. ↑ Michał Cholewa. Szorty. „Nieoficjalny Obiekt Literacki”, s. 7, lato 2015. Katowice: Sekcja Literacka „Logrus” ŚKF. [dostęp 2025-11-03]. 
  33. ↑ Iwona Surmik, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2025-10-31].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Miesięcznik, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2025-10-28].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Miesięcznik_(zin)&oldid=79120426”