Przejdź do zawartości

Monodora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Monodora
Ilustracja
Kwiat gatunku M. grandidieri
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

magnoliopodobne

Rząd

magnoliowce

Rodzina

flaszowcowate

Rodzaj

Monodora

Nazwa systematyczna
Monodora Dunal
Monogr. Anonacées 55, 79. Nov 1817[3]
Typ nomenklatoryczny

M. myristica (Gaertn.) Dunal[3]

Monodora Dunalrodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae Juss.). Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajduje się 12 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejnych 9 taksonów ma status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych)[4]. Występuje naturalnie w klimacie równikowym Afryki oraz na Madagaskarze[5][6]. Gatunkiem typowym jest M. myristica (Gaertn.) Dunal[3]. Z nasion tego gatunku pozyskuje się przyprawę zwaną muszkatem kalabessa, przypominającą aromatem gałkę muszkatołową[7].

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]
Pokrój
Zimozielone drzewa lub krzewy[6].
Kwiaty tego rodzaju są bardzo widoczne – tutaj kwiat gatunku M. tenuifolia
Liście
Naprzemianległe, pojedyncze, siedzące, całobrzegie[6].
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe, pojedyncze, rozwijają się w kątach pędów, zwisające, często osadzone na długich szypułkach. Okwiat jest bardzo widoczny. Mają 3 wolne działki kielicha, nie nakładają się na siebie. Płatków jest 6, ułożonych w dwóch okółkach, zrośnięte u podstawy, różniące się od siebie, zewnętrzne są rozpostarte, natomiast wewnętrzne są wyprostowane. Kwiaty mają liczne pręciki zrośnięte wokół górnej zalążni, składająca się z licznych całkowicie zrośniętych owocolistków, każdy zawiera jedną komorę u podstawy[6].
Owoce
Duże mięsiste owocostany o kształcie od jajowatego do kulistego. Owoce gatunku M. crispata rozwijają się z jednego szczytowego owocolistka, przez co nie przypominają owocostanu. Egzokarp często jest zdrewniały[5][6].

Systematyka

[edytuj | edytuj kod]
Pozycja według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj wraz z całą rodziną flaszowcowatych w ramach rzędu magnoliowców wchodzi w skład jednej ze starszych linii rozwojowych okrytonasiennych określanych jako klad magnoliowych[2].

Lista gatunków[4]
M. myristica
Nasiona gatunku M. myristica

Zastosowanie

[edytuj | edytuj kod]

Nasiona gatunku M. myristica, podobne do gałki muszkatołowej, są używane do produkcji różańców. Lokalnie ma także zastosowanie w medycynie niekonwencjonalnej[5].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
  3. a b c Monodora. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2015-12-05]. (ang.).
  4. a b Monodora. The Plant List. [dostęp 2015-12-05]. (ang.).
  5. a b c D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 464. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
  6. a b c d e Monodora. Plantes & botanique. [dostęp 2015-12-05]. (fr.).
  7. Rośliny kwiatowe. 1, Warszawa: Muza, 1998, s. 38, ISBN 83-7079-778-4, OCLC 749836232.