Mosty Trzebnickie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mosty Trzebnickie
Ilustracja
Most Trzebnicki Południowy widziany z pd.;
w głębi most pn. i osiedle Różanka
Poprzednie nazwy Rosenthaler Brücke
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
most Trzebnicki Południowy
Przeszkoda Kanał Miejski
Długość 24,7 m
Liczba torów tramwajowych 2
Liczba przęseł 1
Data budowy 1904-1905
most Trzebnicki Północny
Przeszkoda Stara Odra, Kanał Różanka
Długość 119 m
Szerokość:
• całkowita

14,5 m
Liczba torów tramwajowych 2
Liczba przęseł 4
Data budowy 1914-1916[1]
Projektant Alfred von Scholtz (kierownictwo projektu)[1]
Günther Trauer[1]
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Mosty Trzebnickie
Mosty Trzebnickie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mosty Trzebnickie
Mosty Trzebnickie
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Mosty Trzebnickie
Mosty Trzebnickie
Ziemia51°07′55,9″N 17°02′12,2″E/51,132194 17,036722
północny most Trzebnicki widziany z pn.-zach.;
na I planie słup graniczny Wrocławia z 1900-1901
krzyż przy mostach Trzebnickich;
niebieską farbą zaznaczony maks. poziom wody w lipcu 1997;
w oddali wieża ciśnień na Karłowicach

Mosty Trzebnickie – zespół dwóch mostów przerzuconych przez Starą Odrę i kanał miejski w północnej części Wrocławia, pomiędzy Kleczkowem a Różanką i Karłowicami. W miejscu tym, co potwierdzają znaleziska archeologiczne, już w neolicie (III tysiąclecie p.n.e.) znajdowała się przeprawa (bród) przez rzekę. W czasach historycznych wzmiankowano istnienie tu drewnianego mostu na głównej drodze łączącej Wrocław z Trzebnicą, który przez kolejne stulecia wielokrotnie był niszczony przez powodzie i kataklizmy wojenne, odbudowywany, naprawiany i przebudowywany.

Pod koniec XIX wieku, w celu ułatwienia komunkacji rzecznej podjęto budowę kanału miejskiego wzdłuż nurtu Starej Odry, na jej lewym (zachodnim, dalej południowym) brzegu. W związku z tą budową powstała potrzeba przeprowadzenia nad nim przeprawy mostowej, która prowadziłaby dalej do przerzuconego nad Odrą drewnianego Rosenthaler Brücke (mostu Różaneckiego, od nazwy wsi, dziś osiedla Różanka – niem. Rosenthal – leżącej na północnym brzegu rzeki). Ten jednoprzęsłowy stalowy most zbudowano w latach 1892-1897, ale już wkrótce okazało się, że na potrzeby żeglugowe przestrzeń między lustrem wody a mostem jest za mała. Dlatego już w latach 1904-1905 most ten zastąpiono nowym, wyższym (o większym prześwicie), również stalowym, o nitowanej konstrukcji kratowej wspartej na przyczółkach z betonu licowanego granitem. Most ten obecnie nazywany jest mostem Trzebnickim Południowym, jego przęsło mierzy 24,7 m długości.

mosty Trzebnickie widziane z pd.-zach.:
po lewej pomarańczowe łuki mostu pn.,
po prawej kratownica mostu pd.

W drugiej dekadzie XX wieku, w związku z przebudową całego wrocławskiego systemu wodnego i budową kanałów Żeglugowego i Powodziowego z Bartoszowic do Różanki zaszła również potrzeba wymiany dotychczasowego mostu Różaneckiego. Zastąpiony on został w 1916 czteroprzęsłowym mostem stalowym o konstrukcji łukowej z poprzecznicami blachownicowymi. Most wsparty jest na podporach i przyczółkach z betonu licowanego granitem. Pierwsze przęsło tego mostu od strony miasta (od południa) rozciąga się nad terenem zalewowym, następne dwa nad rzeką, a czwarte – nad kanałem Żeglugowym prowadzącym do śluzy Różanka. Most ten przejął nazwę po swym poprzedniku – Rosenthaler Brücke[2]. Całkowita długość mostu Północnego wynosi 119 metrów, a szerokość 14,5 metra. Chodniki usytuowano na zewnątrz łuków, a po jezdni mostów poprowadzono dwutorową linię tramwajową, przy czym szerokość jezdni jest na tyle mała, że mieszczą się tam tylko dwa pojazdy jadące w przeciwnych kierunkach, tj. pasy ruchu są wspólne tak dla samochodów, jak i dla tramwajów. Oś jezdni mostu południowego nie pokrywa się z osią północnego, pojazdy nadjeżdżające od strony centrum mają pomiędzy nimi do pokonania niewielki skręt w lewo (na zachód).

Od roku 1945 mosty te noszą nazwę Trzebnickich. Remont kapitalny przeszły w latach osiemdziesiątych, kolejną konserwację – na początku XXI wieku. Po powodzi tysiąclecia na wysepce rozdzielającej kanał Żeglugowy i rzekę, na której stoi też filar rozdzielający trzecie i czwarte przęsło, postawiono kilkumetrowej wysokości stalowy krzyż dziękczynny, na którym na pamiątkę tego wydarzenia zaznaczono farbą poziom wody, jaki osiągnęła rzeka w czasie kulminacji fali powodziowej 12-13 lipca 1997[3].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Die Neubauten der Hindenburg-Brücke und der Rosentaler Brücke in Breslau (niem.). Zentralblatt der Bauverwaltung, nr 68/1916 (23 sierpnia), str. 453-454. [dostęp 16 lutego 2012].
  2. Encyklopedia Wrocławia z r. 2000 podaje, że alternatywną nazwą tego mostu była Wiesenthalerbrücke (nazwę tę można by tłumaczyć jako "most Wiesenthalera"); w innych źródłach brak potwierdzenia tej wiadomości
  3. dzięki ofiarności mieszkańców Karłowic i Różanki osiedla te nie zostały zalane przez rzekę a mosty Trzebnickie pozostały przejezdne, choć znajdujący się na południowym brzegu Odry Kleczków znalazł się pod wodą

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]