Naczynie włosowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy układu krwionośnego. Zobacz też: kapilara w fizyce.

Naczynie włosowate, kapilara, włośniczka – cienkościenne naczynie krwionośne lub chłonne oplatające tkankę, zbudowane ze śródbłonka, mające średnicę od 7 do 15 μm[potrzebny przypis].

Naczynia włosowate docierają do niemal każdej komórki ciała. Ich zadaniem jest wymiana (pod wpływem ciśnienia) gazów, składników pokarmowych, zbędnych produktów przemiany materii, hormonów i witamin między krwią a tkanką. W czasie wymiany składników wydostaje się z naczyń włosowatych także osocze (do 5 litrów dziennie) – zbierane jest ono z płynu tkankowego przez układ limfatyczny (chłonny). Pęknięcie naczynia włosowatego nie ma większego znaczenia dla organizmu, chyba że dotyczy ono ważnych narządów (mózgu i naczyń wieńcowych serca). W związku z odmienną budową układu krwionośnego u różnych gromad kręgowców naczynia włosowate zmieniają prędkość przepływu krwi oraz jej ciśnienie. U ryb z racji dwukomorowego serca naczynia włosowate stanowią duży opór i, co za tym idzie, ciśnienie i prędkość krwi są małe. U gadów i płazów krążenie odbywa się szybciej. U ssaków i ptaków o czterokomorowym sercu występuje największe ciśnienie i najszybszy przepływ krwi, w związku z czym, gromady te zyskały stałocieplność. To właśnie po ich pęknięciu powstają wybroczyny.

Tętniczo-żylny układ włośniczek (opis w języku angielskim)

Wyróżnia się następujące typy naczyń włosowatych[potrzebny przypis]:

  • kapilary mięśniowe
  • kapilary trzewne
  • kapilary zatokowe
  • kapilary tętnicze.

Wyróżnia się następujące rodzaje sieci naczyń włosowatych:

  • tętniczo-żylne – zaczynają się na końcach tętnic i kończą żyłami; są najczęściej spotykane w organizmie
  • żylno-żylne (tzw. układy wrotne) – łączą dwie żyły; tworzą układ wrotny wątroby
  • tętniczo-tętniczne (tzw. sieci dziwne) – łączą dwie tętnice; występują w ciałkach nerkowych.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Puls życia, podręcznik do biologii dla klasy II gimnazjum
  • Piotr Golinowski: Biologia od A do Z. Repetytorium. Matura

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.