Naczynie włosowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy układu krwionośnego. Zobacz też: kapilara w fizyce.

Naczynie włosowate, kapilara, włośniczka – cienkościenne naczynie krwionośne (przewodzące krew) lub naczynia chłonne (przewodzące limfę), zbudowane ze śródbłonka, mające średnicę od 7 do 15 μm (mikrometr). Naczynia włosowate docierają do niemal każdej komórki ciała. Proces powstawania naczyń włosowatych nazywa się angiogenezą.

Funkcje[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem naczyń włosowatych jest wymiana między krwią a tkanką

  • gazów (zachodząca pod wpływem różnic ciśnienia)
  • składników pokarmowych
  • zbędnych produktów przemiany materii
  • hormonów
  • witamin

W czasie wymiany wydostaje się z naczyń włosowatych także osocze (do 5 litrów dziennie) – zbierane jest ono z płynu tkankowego przez układ limfatyczny (chłonny).

W związku z odmienną budową układu krwionośnego u różnych gromad kręgowców naczynia włosowate zmieniają prędkość przepływu krwi oraz jej ciśnienie. U ryb naczynia włosowate stanowią zbyt duży opór dla dwukomorowego serca, dlatego ciśnienie i prędkość krwi są małe. U gadów i płazów krążenie odbywa się szybciej. U ssaków i ptaków o czterokomorowym sercu występuje największe ciśnienie i najszybszy przepływ krwi, w związku z czym gromady te zyskały stałocieplność.

Typy naczyń włosowatych[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się następujące typy naczyń włosowatych[potrzebny przypis]:

  • mięśniowe
  • trzewne
  • zatokowe
  • tętnicze

Rodzaje sieci naczyń włosowatych[edytuj | edytuj kod]

Tętniczo-żylny układ włośniczek (opis w języku angielskim)

Wyróżnia się następujące rodzaje sieci naczyń włosowatych:

  • tętniczo-żylne – zaczynają się na końcach tętnic i kończą żyłami; są najczęściej spotykane w organizmie
  • żylno-żylne (tzw. układy wrotne) – łączą dwie żyły; tworzą układ wrotny wątroby
  • tętniczo-tętniczne (tzw. sieci dziwne) – łączą dwie tętnice; występują w ciałkach nerkowych

Pęknięcia[edytuj | edytuj kod]

Pęknięcie naczynia włosowatego nie ma większego znaczenia dla organizmu, chyba że dotyczy ono ważnych narządów (mózgu i naczyń wieńcowych serca). Po pęknięciu powstają wybroczyny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Puls życia, podręcznik do biologii dla klasy II gimnazjum
  • Piotr Golinowski: Biologia od A do Z. Repetytorium.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.