Nieborów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w województwie łódzkim. Zobacz też: wieś o tej samej nazwie w województwie podkarpackim.
Nieborów
Pałac, widok od strony parku
Pałac, widok od strony parku
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat łowicki
Gmina Nieborów
Strefa numeracyjna (+48) 46
Kod pocztowy 99-416
Tablice rejestracyjne ELC
SIMC 0733412
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Nieborów
Nieborów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nieborów
Nieborów
Ziemia 52°04′N 20°04′E/52,066667 20,066667Na mapach: 52°04′N 20°04′E/52,066667 20,066667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Pałac, Salon Czerwony z portretem Anny Orzelskiej pędzla Antoine'a Pesne'a
Owoce i liście platana rosnącego w parku przy pałacu Radziwiłłów w Nieborowie.
Tabliczka informacyjna, wisząca na platanie w Nieborowie.

Nieborówwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie skierniewickim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Nieborów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Nieborów położona jest w dolinie rzeki Bzury wśród charakterystycznego dla tej części Mazowsza krajobrazu nizinnego. Okolice Nieborowa były zaludniane od dawna, o czym świadczą odkryte w pobliskiej Wólce Łasieckiej, a ostatnio w Kompinie, stanowiska kulturowe z późnego okresu rzymskiego (III-IV w. n.e.).

Na południowy zachód od Nieborowa, w pobliżu Bełchowa, występowała tzw. Pustynia Nieborowska, której piaski do niedawna wykorzystywane były w hutnictwie szkła.

Nazwa Nieborów (w brzmieniu Nyeborowo lub Nyeborow) pojawia się w źródłach historycznych po raz pierwszy w dokumentach kościelnych XIV w. wykazujących sumy pobierane w diecezji tytułem świętopietrza. Nazwa Nieborów jest nazwą dzierżawczą, założycielem jej mógł być zatem bliżej nieznany Niebor, którego imię jest zaświadczoną w źródłach formą antroponimiczną. Na początku XVI w. wzniesiono w Nieborowie gotycko-renesansowy dwór, który przetrwał do końca XVII w. Dobra nieborowskie stanowiły wówczas własność rodu Nieborowskich herbu Prawda.

W 1694 r. dobra Nieborowskich kupił prymas Polski kardynał Michał Stefan Radziejowski, który wzniósł barokowy pałac zaprojektowany przez Tylmana z Gameren. W XVIII w. dobra często zmieniały właściciela.

W 1774 r. Nieborów objął wojewoda wileński Michał Hieronim Radziwiłł, który wyposażył pałac w stylowe meble, tkaniny, obrazy i rzeźby oraz przedmioty rzemiosła artystycznego. Założył bogatą w zbiory bibliotekę (ponad 10 tys. woluminów dzieł polskich i obcych w tym starodruki z XV w.). Jego żona Helena z Przeździeckich Radziwiłłowa założyła w tym czasie słynny ogród romantyczny w Arkadii. Stał się on miejscem spotkań twórców epoki oświecenia.

Założona w 1881 r. przez Michała Piotra Radziwiłła manufaktura majoliki dostarczała do pałacu ozdobne piece kaflowe i ceramikę artystyczną, która z czasem utworzyła cenny zespół majoliki nieborowskiej.

Dobra nieborowskie pozostały w rękach Radziwiłłów do lutego 1945 r., następnie zespół pałacowo-parkowy w Nieborowie i Arkadii został oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[1] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół pw. MB Bolesnej, 1871-83, nr rej.: 521 z 27.12.1979
  • cmentarz rzymskokatolicki, 2 poł. XIX, nr rej.: 802 A z 20.11.1991
  • zespół pałacowy, obecnie muzeum, XVIII, XIX-XX:
    • pałac, nr rej.: 116-VI-25 z 18.01.1962 oraz 146 z 12.08.1967
    • browar, nr rej.: 547 z 12.08.1967
    • oranżeria I, nr rej.: 548 z 12.08.1967
    • oranżeria II, nr rej.: 549 z 12.08.1967
    • spichrz, nr rej.: 550 z 12.08.1967
    • oficyna, nr rej.: 551 z 12.08.1967
    • dom oficjalisty I, nr rej.: 552 z 12.08.1967
    • dom oficjalisty II, nr rej.: 553 z 12.08.1967
    • stajnia, nr rej.: 554 z 12.08.1967
    • wozownia, nr rej.: 555 z 12.08.1967
    • budynek zarządu, nr rej.: 556 z 12.08.1967
    • kuźnia, nr rej.: 557 z 12.08.1967
    • chlew, nr rej.: 558 z 12.08.1967
    • budynek gospodarczy w parku, nr rej.: 559 z 12.08.1967
    • obora, nr rej.: 560 z 12.08.1967
    • park, nr rej.: 147-P-VI-2 z 26.10.1948, 98/561 z 12.09.1967 oraz 98 z 19.05.1982
  • dwie aleje (Nieborów-Łasieczniki, Nieborów-Piaski), nr rej.: A/1150/296 z 5.05.1980

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Nieborów posiada bezpośrednie połączenia autobusowe PKS z miejscowościami:

W latach osiemdziesiątych i na początku lat dziewięćdziesiątych do Nieborowa kursował autobus miejski o numerze 10 Miejskich Zakładów Komunikacyjnych w Skierniewicach.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 17 września 2008].