Nieszpułka zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nieszpułka zwyczajna
Ilustracja
Nieszpułka zwyczajna
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj nieszpułka
Gatunek nieszpułka zwyczajna
Nazwa systematyczna
Mespilus germanica L.
Sp. pl. 1:478. 1753[3]
Synonimy
  • Pyrus germanica (L.) Hook. f.[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Nieszpułka zwyczajna, nieszpułka jadalna (Mespilus germanica L.) – gatunek długowiecznych roślin należących do rodziny różowatych. Pochodzi z rejonu Kaukazu oraz południowo-wschodniej Europy. Poza tym rozpowszechniony w uprawie[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo, w idealnych warunkach osiąga wysokość 8 m, zwykle jest znacznie niższe.
Liście
Ciemnozielone, eliptyczne. Długość 8-15 cm, szerokość 3-4 cm. Jesienią, tuż przed opadnięciem zmieniają kolor na czerwony.
Kwiaty
Z pięcioma białymi płatkami korony. Pojawiają się późną wiosną.
Owoce
Kuliste, czerwone, średnicy 2-3 cm. Z reguły są twarde, o kwaśnym smaku. Nadają się do spożycia tylko po długim przechowywaniu lub podmrożeniu. Wtedy stają się słodkie, kurczą się, a ich skórka się marszczy.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • W krajach cieplejszych bywa uprawiana dla jadalnych owoców[5]. Była uprawiana już 3000 lat temu na terytorium dzisiejszego Iranu. Później uprawą zajęli się także starożytni Grecy, od nich przejęli ją starożytni Rzymianie. W XVII-XVIII w. zainteresowanie tymi owocami zaczęło maleć i obecnie są mało popularne.
  • Bywa uprawiana w parkach jako roślina ozdobna.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

W Polsce jest w pełni mrozoodporna (strefy mrozoodporności 4-9). Rozmnaża się przez wysiew nasion lub szczepienie. Wymaga stanowiska osłoniętego od silnych wiatrów. Źle toleruje przesadzanie i rośnie powoli, ale jest łatwa w uprawie[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-23] (ang.).
  3. a b c Taxon: Mespilus germanica (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-01-05].
  4. Mespilus germanica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  6. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Елена Киладзе: Практическая энциклопедия грузинской кухни. Челябинск: Аркаим, 2010, s. 256. ISBN 978-5-8029-2661-1.
Mespilus germanica2.jpg
Drzewo
Mespilus germanica fruktoj4.jpg
Widok ogólny zimą
MusmulaCvet.jpg
Kwiat
Mispeln.jpg
Owoce