Nikołaj Czagin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nikołaj Czagin
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1823
Orzeł
Data i miejsce śmierci 1909
Petersburg
Narodowość Rosjanin
Alma mater Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu
Nagrody tytuł akademika w dziedzinie architektury
Wpływy Konstantin Thon
Praca
Budynki Cerkiew Świętych Piotra i Pawła w Szawlach, Cerkiew Św. Trójcy i klasztor Bazylianów w Wilnie (przebudowa), Sobór św. Włodzimierza w Chersonezie Taurydzkim

Nikołaj Michajłowicz Czagin (ur. 1823 w Orle[1], zm. 1909[2] w Petersburgu) – rosyjski architekt, autor szeregu projektów prawosławnych cerkwi, przede wszystkim w zachodnich guberniach Imperium Rosyjskiego (ziemie zabrane).

Życiorys[edytuj]

Pochodził z ubogiej rodziny sprzedawcy obuwia z Orła. Po ukończeniu szkoły miejskiej w Orle, dzięki projekcji gubernatora orłowskiego Wasilczikowa (którego uwagę zwrócił swoimi umiejętnościami w zakresie rysunku) mógł podjąć naukę w Instytucie Technologicznym w Petersburgu, uzyskując stypendium państwowe. W 1845 ukończył studia ze srebrnym medalem. Naukę kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, studiując architekturę. W miesiącach letnich pracował jako robotnik przy budowie linii kolejowej Petersburg-Moskwa[1]. Dyplom końcowy uzyskał w 1848. Początkowo pracował jako inżynier cywilny w Grodnie, zaś w latach 1850-1854 był zatrudniony jako architekt odpowiedzialny za wznoszenie i przebudowy cerkwi prawosławnych w guberniach mohylewskiej i witebskiej. W wymienionym okresie przebudował lub wzniósł od podstaw 124 budynki. Wykonane w tym okresie prace pozwoliły mu w 1853 uzyskać tytuł akademika w dziedzinie architektury[1].

Brał udział w wojnie krymskiej, walcząc w obronie Sewastopola[2]. Od 1859 do 1885 był naczelnym architektem generalnej guberni wileńskiej[1]. Posiadał rangę rzeczywistego radcy stanu, otrzymał również ordery św. Stanisława, św. Anny i św. Włodzimierza III stopnia[2].

Z racji piastowanego stanowiska naczelnego architekta w Wilnie, Nikołaj Czagin stał się jednym z głównych realizatorów planu generał-gubernatora wileńskiego Michaiła Murawjowa, zakładającego wznoszenie na terenie guberni znacznej liczby prawosławnych cerkwi w stylu bizantyjsko-rosyjskim, według wzorów opracowanych w zbiorze Konstantina Thona Projekty cerkwiej. Całe przedsięwzięcie miało wyraźny cel rusyfikacyjny. Nikołaj Czagin koordynował wznoszenie nowych świątyń i przebudowy już istniejących (w większości pounickich[a]) razem z Aleksandrem Riezanowem. Obydwaj architekci z reguły dokonywali jedynie szybkich przebudów cerkwi, nie ingerując radykalnie w ich układ i system artykulacyjny, wprowadzając jedynie elementy jednoznacznie kojarzące się z rosyjską architekturą sakralną (np. cebulaste kopułki)[3].

W 1885 zrezygnował z pełnionych obowiązków i podał się do dymisji, otrzymując przy tym niską państwową emeryturę. Zmarł w Petersburgu w domu swojego syna[1].

Niektóre obiekty wzniesione według projektów Czagina[edytuj]

Sobór Zaśnięcia Matki Bożej w Wilnie, gruntownie przebudowany według wspólnego projektu Czagina i Riezanowa
Cerkiew św. Paraskiewy (popularnie: Piatnicka) w Wilnie
Wnętrze soboru św. Włodzimierza w Chersonezie Taurydzkim

Przebudowane lub odnowione[edytuj]

Zbudowane od podstaw[edytuj]

Uwagi

  1. Unia na ziemiach litewskich i białoruskich została zniesiona w 1839 przez synod połocki; większość świątyń należących do prawosławnych parafii w regionie powstała w czasie, gdy placówki te były jeszcze świątyniami katolickim obrządku wschodniego.

Przypisy

  1. a b c d e O. Diemientjewa, Nikołaj Czagin, chramowyj architiektor
  2. a b c d e f Чагин Николай Михайлович (1823-1909)
  3. a b c d P. Krasny: Architektura cerkiewna na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej 1596-1914. Kraków: Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003, s. 331. ISBN 83-242-0361-3.
  4. Елгавский собор свв.прав. Симеона Богоприимца и Анны Пророчицы
  5. История Гродненской Епархии
  6. G. Szlewis, Православные храмы Литвы, Свято-Духов Монастыр, Vilnius 2006, ​ISBN 9986-559-62-6
  7. G. Szlewis, Православные храмы Литвы, Вильнюс, Свято-Духов монастырь, 2006, ​ISBN 9986-559-62-6​, s.104-106
  8. G. Szlewis, Православные храмы Литвы, Свято-Духов Монастыр, Vilnius 2006, ​ISBN 9986-559-62-6
  9. Из истории строительства Владимирского собора