ORP Korsarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ORP Korsarz
ORP Korsarz
ORP Korsarz
Klasa kuter pilotowy
Historia
Stocznia Stocznia Gdyńska
Wodowanie 1936
 Polska
Nazwa Pilot V
Wejście do służby 1936
 III Rzesza
Nazwa L-5
Wejście do służby 1939
Wycofanie ze służby 1945
 Marynarka Wojenna (PRL)
Nazwa ORP Korsarz
Wejście do służby 8 kwietnia 1945
Wycofanie ze służby 28 sierpnia 1946[1]
 PRL
Nazwa Pilot 4
Wejście do służby 1946
Wycofanie ze służby 1977
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność pojemność: 32,61 BRT,
6,4 NRT[2]
Długość 17,12 m[2] lub 17,8 m[3]
Szerokość 4,78 m
Zanurzenie 2,12 m[2] lub 2,3 m[3]
Napęd
silnik spalinowy Scania o mocy 120 KM[2]
inne dane: Bolinder o mocy 130 KM[3]
Prędkość 9 węzłów[4]
Uzbrojenie
brak
Załoga 5[4] (w służbie cywilnej 3[3])

ORP Korsarz – polski okręt pomocniczy w służbie Marynarki Wojennej w latach 1945-1946; w okresie międzywojennym służył jako cywilny kuter pilotowy Pilot V, a po 1946 roku jako Pilot 4. Stał się pierwszą jednostką pływająca powojennej Marynarki Wojennej PRL i w ten sposób urósł do roli symbolu[4], mimo że był tylko jednostką pomocniczą i służył do celów gospodarczych.

Historia i przebieg służby[edytuj]

Jednostka o konstrukcji drewnianej (dębowej)[2] zbudowana została w 1936[4] w Stoczni Gdyńskiej dla Urzędu Morskiego w Gdyni jako kuter pilotowy „Pilot V”. Stanowił nieznacznie różniącą się jednostkę bliźniaczą zbudowanego wcześniej kutra „Pilot IV”, zaprojektowanego w Polsce[5]. Projekt (o numerze 145) opracował zespół pod kierunkiem inż. Willego Dobrzyńskiego[2][6]. Koszt jednostki wynosił 115 tysięcy zł[2]. W czasie wojny używany był dalej przez Niemców jako kuter pilotowy L 5[5].

Po wyzwoleniu Gdyni został 7 kwietnia 1945 r. odnaleziony w porcie na Oksywiu w stanie nieuszkodzonym przez 1 Samodzielny Morski Batalion Zapasowy[7]. Jednostka została następnie wcielona do służby jako zalążek Marynarki Wojennej pod nazwą ORP „Korsarz”[a]. Banderę podniesiono 8 kwietnia 1945 r. o godz. 13 w Gdyni[7]. Pierwszym dowódcą został mat Roman Radziejewski (który jako pierwszy wszedł na pokład kutra)[2].

ORP "Korsarz" służył przede wszystkim do celów łącznikowych, transportowych i strażniczych, zapewniając też komunikację z Helem. W lipcu 1945 r. jego załoga uratowała 11 marynarzy z radzieckiego holownika holującego krypę, który zatonął po wejściu na minę[4][2]. Z braku innych jednostek, służył także czasem do celów reprezentacyjnych[5]. 15 grudnia 1945 r. kuter wraz z kolejnymi jednostkami (w tym ORP "Batory") utworzył Oddział Okrętów Pomocniczych i Przystani[2].

Z końcem sierpnia 1946 r. został zwrócony Głównemu Urzędowi Morskiemu[8][b]. Otrzymał wolną nazwę „Pilot 4” i był dalej używany w swojej pierwotnej roli kutra pilotowego[5]. W 1957 roku został wyposażony w nowy silnik Mac Laren Ricardo o mocy 160 KM[5]. Służył w porcie w Gdyni do 1977 roku[5].

Uwagi

  1. Załoga początkowo chciała jednostkę nazwać "Pirat", ale zastępca ds. politycznych 1 SMBP por. mar. Henryk Malinowski zaproponował nazwę "Korsarz".
  2. W starszych publikacjach wskazywano daty zwrotu jednostki Urzędowi Morskiemu w kwietniu 1946 (S. Kierzkowski) lub lipcu 1946 (Huras i Twardowski 2002 ↓, s. 212-213)

Przypisy

  1. Robert Rochowicz. Jednostki pływające Marynarki Wojennej w latach 1945–1949. Część 2. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 7-8/2013 (136), s.30
  2. a b c d e f g h i j Kierzkowski 1987 ↓
  3. a b c d Huras i Twardowski 2002 ↓, s. 230.
  4. a b c d e Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ​ISBN 83-10-08902-3​. s.241, 341
  5. a b c d e f Huras i Twardowski 2002 ↓, s. 212-213
  6. Huras i Twardowski 2002 ↓, s. 211.
  7. a b Robert Rochowicz. Kronika Polskiej Marynarki Wojennej 1944-1946. „Morza, Statki i Okręty”. 2/1996, s. 25, lipiec-wrzesień 1996
  8. Robert Rochowicz. Jednostki pływające Marynarki Wojennej w latach 1945-1949. Część 1. „Morze, Statki i Okręty”. 6/2013(135). s. 28

Bibliografia[edytuj]

  • Bohdan Huras, Marek Twardowski: Księga statków polskich: 1918-1945. T. 4. Gdańsk: Polnord, Oskar, 2002. ISBN 83-86181-78-8.
  • Stanisław Kierzkowski. ORP „Korsarz”. „Żołnierz Polski”. Nr 15/1987, 1987-04-12. 

Linki zewnętrzne[edytuj]