Ostatni rozdział, czyli Paragraf 22 bis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ostatni rozdział, czyli Paragraf 22 bis
Closing Time
Autor Joseph Heller
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania USA
Język angielski
Data wydania 1994
Wydawca Simon & Schuster
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1994
Wydawca Prima
Przekład Andrzej Szulc

Ostatni rozdział, czyli Paragraf 22 bis (oryg. Closing Time) – powieść amerykańskiego pisarza Josepha Hellera będąca kontynuacją jego wcześniejszej książki Paragraf 22. Akcja powieści toczy się w Nowym Jorku w latach 90. XX wieku i pojawiają się z niej postaci z wcześniejszej powieści, włączając w to Yossariana, Milo Minderbindera czy kapelana Tappmana.

Powieść składa się z dwóch, przeplatających się, wątków głównych. Jeden z nich to wątek Yossariana w swoich latach starości. Ostatni rozdział jest przy tym niekonsekwentny czasowo: Yossarian w Paragrafie 22 miał 28 lat, a jego akcja miała miejsce w 1944 roku, co w Ostatnim rozdziale jest przywołane jako „50 lat wcześniej”, jednak Yossarian w tej powieści ma tylko 68 lat. Drugi wątek opowiada o Sammym Singerze i Lwie Rabinowitzu, dwóch mężczyznach z Coney Island, którzy także walczyli podczas II wojny światowej. Sammy Singer pojawił się epizodycznie w Paragrafie 22, jako lecący razem z Yossarianem strzelec ogonowy, który na przemian mdlał i budził się na widok Yossariana, próbującego zająć się ranami Snowdena.

W powieści Lew Rabinowitz wspomina także mężczyznę o nazwisku Vonnegut, którego poznał w Dreźnie. Jest to nawiązanie do doświadczeń Kurta Vonneguta z bombardowania Drezna, opisanego przez niego w powieści Rzeźnia numer pięć.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Joseph Heller: Ostatni rozdział, czyli paragraf 22 bis. Warszawa: Prima, 1994. ISBN 83-85855-61-0.