Pakt stalowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podpisanie paktu stalowego w Berlinie, 22 maja 1939

Pakt stalowy (niem. Stahlpakt, wł. Patto d'Acciaio) – umowa sojusznicza (polityczna i wojskowa) zawarta między Włochami a III Rzeszą 22 maja 1939 roku w Berlinie, wymierzona przeciw państwom zachodnim [1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pakt został podpisany przez Galleazo Ciano, w imieniu strony włoskiej oraz Joachima von Ribbentropa, w imieniu hitlerowskich Niemiec i był rozszerzeniem porozumienia tzw. Osi Berlin-Rzym z dnia 25 października 1936.

Pakt został podpisany na 10 lat. Niemcy uznawały basen Morza Śródziemnego za strefę wpływów włoskich. Włochy zobowiązywały się popierać politykę Niemiec bez zastrzeżeń, a w razie potrzeby wystąpić w wojnie po stronie Niemiec oraz nie zawierać porozumień z innymi państwami bez ich zgody.

Po agresji III Rzeszy na Polskę 1 września 1939 i wypowiedzeniu wojny Rzeszy przez Wielką Brytanię i Francję Włochy, wbrew postanowieniom paktu[2] nie przystąpiły do wojny po stronie Niemiec, lecz ogłosiły że znajdują się w stanie "nieuczestniczenia w wojnie" (wł. nonbelligeranzza). Do wojny przeciwko Francji i Wielkiej Brytanii Włochy przystąpiły ostatecznie 10 czerwca 1940, po faktycznym rozstrzygnięciu na korzyść Wehrmachtu kampanii francuskiej.

Pakt, który bezpośrednio wpływał na życie milionów Niemców i Włochów, opierał się prawie wyłącznie na osobistych kontaktach między obu dyktatorami[3]. Mimo daleko idącej współpracy obu państw, Niemcy i Włochy nie ufały sobie wzajemnie. Benito Mussolini uważał, że sojusz z Niemcami daje mu większe korzyści, ale bał się rosnącej dominacji Adolfa Hitlera, który zaczął narzucać mu swoje rozwiązania. Obaj sojusznicy dążyli do jak największego zaskakiwania się ważnymi decyzjami politycznymi[4].

Pakt stalowy poprzez przystąpienie w dniu 27 września 1940 Cesarstwa Japonii i rozszerzenie merytoryczne został przekształcony w pakt trzech.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Oficjalna nazwa "Pakt przyjaźni i sojuszu" (Freundschafts- und Bündnispakt).
  2. Art. 3 paktu w razie znalezienia się jednego z sojuszników w powikłaniach zbrojnych (niem. in kriegerische Verwicklungen, wł. in complicazioni belliche) ze stroną trzecią obligował drugiego do wsparcia go wszystkimi siłami zbrojnymi na lądzie, morzu i w powietrzu.
  3. Greg Annussek Jak Hitler uratował Mussoliniego, wydanie polskie 2007, str. 37
  4. Antoni Czubiński Historia drugiej wojny światowej 1939-1945, wydanie 2006, str. 110-111

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]