Pantera sundajska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pantera sundajska
Neofelis diardi[1]
(G. Cuvier, 1823)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Rodzina

kotowate

Podrodzina

pantery

Rodzaj

pantera

Gatunek

pantera sundajska

Synonimy
  • Felis diardi G. Cuvier, 1823[2]
Podgatunki
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pantera sundajska[5] (Neofelis diardi) – gatunek ssaka z podrodziny panter (Pantherinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Występuje na Sumatrze i Borneo. Od swoich kontynentalnych krewniaków różni się umaszczeniem i rozłożeniem cętek na futrze.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1823 roku francuski przyrodnik Georges Cuvier nadając mu nazwę Felis diardi[2]. Holotyp pochodził z Jawy[6].

Przez długi czas N. diardi traktowany był jako podgatunek N. nebulosa[7], zidentyfikowany w 2007 na podstawie badań DNA jako nowy gatunek[8][9][10][3][11], który oddzielił się od N. nebulosa 1,4 miliona lat temu. Na podstawie analizy genetycznej wyróżniono dwa podgatunki N. diardi[3][11]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki[6].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Neofelis: gr. νεος neos „nowy”; rodzaj Felis Linnaeus, 1758 (kot)[12].
  • diardi: Pierre-Medard Diard (1794–1863), francuski zoolog, odkrywca, kolekcjoner z Holenderskich Indii Wschodnich z lat 1819–?1863[13].
  • borneensis: Borneo, Indonezja[3].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Pantera sundajska występuje w Indonezji zamieszkując w zależności od podgatunku[3][11][6]:

  • Neofelis diardi borneensispantera borneańska[5]Borneo.
  • Neofelis diardi diardipantera sumatrzańska[5]Sumatra i Batu.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 70–105 cm, długość ogona 60–85 cm; masa ciała 10–25 kg; dorosłe samice są mniejsze i lżejsze od dorosłych samców[14].

Status[edytuj | edytuj kod]

Szacuje się, że w lasach Indonezji istnieje ok. 18 000 sztuk pantery sundajskiej. Specjaliści oceniają, że na Borneo żyje od 5 do 11 tysięcy Neofelis diardi, a na Sumatrze kolejne 3 do 7 tysięcy.

Status zagrożenia w zależności od podgatunku.

Nazwa łacińska Status IUCN
N. d. borneensis EN[15]
N. d. diardi EN[16]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Neofelis diardi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d G. Cuvier: Recherches sur les ossemens fossiles, où l’on rétablit les caractères de plusieurs animaux dont les révolutions du globe ont détruit les espèces. Wyd. Nouvelle édition. T. 4. Paris et Amsterdam: chez G. Dufour et E. d’Ocagne, 1823, s. 437. (fr.)
  3. a b c d e A. Wilting i inni, Clouded leopard phylogeny revisited: support for species and subspecies recognition, „Frontiers in Zoology”, 4, 2007, s. 15, DOI10.1186/1742-9994-4-1 (ang.).
  4. A. Hearn i inni, Neofelis diardi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  5. a b c W. Cichocki i inni, Polskie nazewnictwo ssaków świata, Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 138, ISBN 978-83-88147-15-9 (pol. • ang.).
  6. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 398. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  7. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.), Subspecies ''Neofelis nebulosa diardi'', [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [online], Johns Hopkins University Press, 2005 [dostęp 2020-08-13].
  8. V.A. Buckley-Beason i inni, Molecular Evidence for Species-Level Distinctions in Clouded Leopards, „Current Biology”, 16, 2006, s. 2371-2376, DOI10.1016/j.cub.2006.08.066 (ang.).
  9. A.C. Kitchener, D. Richardson & M.A. Beaumont, A new old clouded leopard, „Cat News”, 46, 2006, s. 26-27 (ang.).
  10. A. Wilting i inni, Two modern species of clouded leopards: a molecular perspective, „Cat News”, 47, 2007, s. 10-11 (ang.).
  11. a b c A. Wilting i inni, Geographical variation in and evolutionary history of the Sunda clouded leopard (''Neofelis diardi'') (Mammalia: Carnivora: Felidae) with the description of a new subspecies from Borneo, „Molecular Phylogenetics and Evolution”, 58 (2), 2011, s. 317–328, DOI10.1016/j.ympev.2010.11.007 (ang.).
  12. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 453, 1904 (ang.). 
  13. B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 110. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.)
  14. M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 127. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  15. A. Hearn i inni, Neofelis diardi ssp. borneensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2008 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  16. J. Sanderson & A. Wilting Sunarto, Neofelis diardi ssp. diardi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2008 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-03-24] (ang.).