Pantera mglista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pantera mglista
Neofelis nebulosa[1]
(Griffith, 1821)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

kotokształtne

Rodzina

kotowate

Podrodzina

pantery

Rodzaj

pantera

Gatunek

pantera mglista

Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pantera mglista[8][9], pantera szara[9] (Neofelis nebulosa) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny panter (Pantherinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1821 brytyjski przyrodnik Edward Griffith nadając mu nazwę Felis nebulosa[2]. Holotyp pochodził z Guangdong, Chinach[10].

Początkowo uważano, że pantery mgliste występują także na Sumatrze i Borneo. Jednak przeprowadzone w 2007 roku badania materiału genetycznego obu panter wykazały znaczne różnice i pantery żyjące na wyspach zostały uznane za odrębny gatunek, nazwany panterą sundajską (Neofelis diardi)[7][11]. Wyróżnienie podgatunków (nebulosa i macrosceloides) wymaga dodatkowych analiz[11]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy rozpoznają podgatunków[11].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Neofelis: gr. νεος neos „nowy”; rodzaj Felis Linnaeus, 1758 (kot)[12].
  • nebulosa: łac. nebulosus „mglisty, pochmurny, ciemny”, od nebula „chmura, mgła”[13].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Pantera mglista występuje w silnie rozdrobnionych populacjach w strefie subhimalajskiej w Nepalu przez północno-wschodnie Indie, południową Chińską Republikę Ludową i Indochiny[14][11].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 68,6–106,7 cm, długość ogona 61–84,2 cm; masa ciała 11–23 kg (dorosłe samice są mniejsze i lżejsze od dorosłych samców)[14]. Futro krótkie o barwie białoszarej, popielatej lub szarobrązowej. Czoło czarno cętkowane, prążki na policzkach, podłużne linie na karku i dwa czarne paski na grzbiecie. Na głowie, brzuchu i ogonie czarne plamy, koła, rozetki. Długa głowa i ogon, wielkie kły i krótkie kończyny.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Pokarm

Żywią się przeważnie małpami i ptakami.

Clouded leopard.jpg
Tryb życia

Gatunek aktywny zarówno w dzień, jak i w nocy. Przez większą część życia przebywa na drzewach.

Rozmnażanie

Pantery mgliste w okresie godowym łączą się w pary (na ogół są samotnikami). Ciąża samicy trwa 85-95 dni. W dziupli drzewa rodzi najczęściej jedno lub dwa młode, rzadziej do pięciu. Odstawienie po pięciu miesiącach.

Ochrona i życie w niewoli.

Z powodu kłusownictwa i wycinki lasów tropikalnych gatunek ten jest silnie zagrożony i chroniony prawem międzynarodowym m.in. przepisami konwencji waszyngtońskiej (CITES)

Pantery mgliste żyją w niewoli do 17 lat. W ogrodach zoologicznych na całym świecie znajduje się około 270 osobników[15].

Ciekawostki

Pantera mglista posiada proporcjonalnie najdłuższe kły spośród wszystkich żyjących kotowatych. Ich długość wynosi ok. 5,1 cm[16].

Pantera mglista i margaj są jedynymi przedstawicielami kotowatych, które potrafią schodzić z drzewa biegiem głową w dół[17].

W 2013 roku po blisko trzynastu latach poszukiwań, zespół tajwańskich zoologów potwierdził wymarcie gatunku w naturalnym środowisku na Tajwanie[18].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Młodszy homonim Felis macrocelis Horsfield, 1825.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Neofelis nebulosa, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c E. Griffith: General and particular descriptions of the vertebrated animals: arranged conformably to the modern discoveries and improvements in zoology. Order Carnivora. London: Printed for Baldwin, Cradock, and Joy, 1821, s. 37. (ang.)
  3. S.R. Tickell. Notes on a curious species of Tiger or Jaguar, killed near the Snowy Range, north of Darjeeling. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 12 (2), s. 815, 1843 (ang.). 
  4. J.E. Gray. Observations on some rare Indian Animals. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 21, s. 192, ryc. xxxviii, 1853 (ang.). 
  5. R. Swinhoe. On the Mammals of the Island of Formosa (China). „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1862, s. 352, ryc. 43, 1862 (ang.). 
  6. P. Mell. Beiträge zur Fauna Sinica. i. Die Vertebraten Südchinas; Feldlisten und Feldnoten der Säuger, Vögel, Reptilien, Batrachier. „Archiv für Naturgeschichte”. Abteilung A. 88 (10), s. 35, 1922 (niem.). 
  7. a b L. Grassman i inni, Neofelis nebulosa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  8. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 138. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 253, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  10. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Neofelis nebulosa. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-03-24].
  11. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 398. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  12. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 453, 1904 (ang.). 
  13. nebulosa, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-03-24] (ang.).
  14. a b M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  15. Clouded Leopard Project
  16. Garman, A. (1997) Clouded Leopard. Big Cats On Line online
  17. Geneviève Warnau, Encyklopedia zwierząt, Grzegorz Wójcik, Elżbieta Kiernicka (tłum.), Zielona Góra: Elżbieta Jarmołkiewicz, 2003, ISBN 83-7117-638-4, OCLC 749604677.
  18. n, Zagrożony wyginięciem gatunek a 4 sierpnia – co ich łączy? [dostęp 2021-08-04] (pol.).