Peperomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Peperomia
Peperomia: zdjęcie
Peperomia tępolistna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad magnoliowe
Rząd pieprzowce
Rodzina pieprzowate
Nazwa systematyczna
Peperomia Ruiz & Pav.
Prodr. 8. Oct (prim.) 1794[2]
Typ nomenklatoryczny
Peperomia secundiflora Ruiz & Pav.[2]

Peperomia, pieprzówka (Peperomia) – rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych jest ich około 1000 gatunków. Pochodzą głównie z tropikalnych obszarów Ameryki Południowej i Środkowej, tylko kilka gatunków z Afryki[3]. W Polsce niektóre gatunki są uprawiane jako doniczkowe rośliny ozdobne, głównie ze względu na swoje ładne liście, ale istnieją też gatunki uprawiane ze względu na ładne kwiaty.

Morfologia[edytuj]

Wśród ogromnej liczby gatunków peperomii istnieją zarówno jednoroczne rośliny zielne, jak i byliny i formy krzewiaste, sukulenty i pnącza. Liście mają zazwyczaj nagie i pojedyncze, wyrastające na łodydze pojedynczo lub w okółkach. Są głównym walorem ozdobnym tych roślin. Mogą być gładkie lub pomarszczone, u niektórych gatunków i kultywarów są purpurowo-fioletowe, mają żółte lub białe plamki i paski. Kwiaty bardzo drobne, zielono-żółte, zebrane w zbity kłos, zazwyczaj cienki i długi. W swoim naturalnym środowisku większość gatunków rośnie w cieniu pod drzewami[3][4][5].

Systematyka[edytuj]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

Rodzaj Peperomia należy do podrodziny Piperoideae w rodzinie pieprzowatych (Piperaceae) i jest taksonem siostrzanym dla rodzaju pieprz (Piper). Rodzina jest z kolei siostrzaną dla kokornakowatych (Aristolochiaceae) i wraz z nią należy do rzędu pieprzowców (Piperales), jednego z czterech w grupie magnoliowych (Magnolioidae) w obrębie okrytonasiennych.

Wykaz gatunków
Niektóre gatunki

(Nazwy naukowe na podstawie The Plant List[6], nazwy polskie na podstawie publikacji ogrodniczych)

Uprawa[edytuj]

Rośliny trudne w uprawie, ale przy pewnej wprawie i staraniu możliwe do uprawy w warunkach mieszkaniowych.

  • Podłoże. Najlepsza jest żyzna, próchniczna ziemia kwiatowa z dodatkiem piasku, o lekko kwaśnym odczynie. Ciężkie gliniaste gleby są nieodpowiednie. Na dnie doniczki powinien być drenaż.
  • Wilgotność. Podlewa się rzadko; w lecie co 10 dni, zimą co 14–18 dni, koniecznie wodą bezwapienną. Wymagają jednak dużej wilgotności powietrza, szczególnie gdy jest ciepło. Można ustawić doniczkę na podkładzie ze stale wilgotnego torfu.
  • Światło. Nie muszą stać w pełnym słońcu, wystarczy im średnie oświetlenie. W pełnym słońcu blakną im liście lub różowieją. Natomiast zimą, gdy w naszym klimacie oświetlenie jest słabe, powinny stać blisko okna.
  • Temperatura. W lecie nie powinna przekroczyć 24 °C, w zimie nie powinna być niższa niż 16 °C.
  • Nawożenie. W lecie należy co 2 tygodnie nawozić rozcieńczonym płynnym nawozem wieloskładnikowym. Są wrażliwe na przenawożenie, przenawożone łatwo gubią liście i przestają rosnąć.
  • Rozmnażanie. Niektóre gatunki po 2-3 latach uprawy stają się nieładne i należy je odnowić przez ukorzenienie nowej sadzonki. Sadzonki wykonuje się wiosną z pędu wierzchołkowego o długości ok. 2,5 cm. Po zanurzeniu w ukorzeniaczu sadzi się je do piasku lub ziemi liściowej, przykrywa folią i trzyma w temperaturze ok. 18 °C. Niektóre gatunki można w prosty sposób rozmnożyć przez podział rozrośniętej kępy.
  • Zabiegi uprawowe. Zakurzone liście czyści się przez ścieranie wilgotną szmatką (u gatunków o dużych i gładkich liściach) lub przez spryskiwanie letnią wodą (u gatunków o drobnych i delikatnych liściach). Nie wymagają cięcia. Przesadza się tylko, gdy już bardzo się rozrosną.
  • Przyczyny niepowodzeń w uprawie. Najczęstszą przyczyną niepowodzeń w uprawie tych roślin jest nadmierne podlewanie, powodujące gnicie liści. Choroby grzybowe atakują je rzadko, ze szkodników czasami mogą pojawić się wełnowce (w kątach liści pojawia się biała, lepka substancja) – usuwa się je patyczkiem z watą nasyconą denaturatem. Można je też zwalczać preparatami owadobójczymi. Mogą je też atakować bardzo drobne (ok. 0,2 mm) roztocza, zwane przędziorkami. Objawem ich masowego wystąpienia jest pajęczynka pod liśćmi, żółknięcie i opadanie liści. Zwalcza się je opryskiwaniem systemicznymi (wnikającymi do rośliny) środkami przędziorkobójczymi.

(na podstawie „Pielęgnowanie roślin pokojowych”[4][7]).

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-08-06].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
  3. a b Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. a b Dawid Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1997. ISBN 83-09-01559-3.
  5. GRIN. [dostęp 2009-03-08].
  6. The Plant List. [dostęp 2012-05-28].
  7. Jarosław Rak: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Cz. II. Edward Kawecki (zdjęcia). Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 1998. ISBN 83-7073-089-2.