Perkoz olbrzymi
Podiceps major[1] | |||
(Boddaert, 1783) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
perkoz olbrzymi | ||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() |
Perkoz olbrzymi[5] (Podiceps major) – gatunek dużego ptaka z rodziny perkozów (Podicepodidae), zamieszkujący południową i zachodnią część Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Takson ten dawniej bywał umieszczany w rodzaju Aechmophorus[2]. W 1994 roku Bocheński wyodrębnił ten gatunek z rodzaju Podiceps i nadał mu nową nazwę rodzajową Podicephorus[6]; rodzaj ten nie jest jednak obecnie akceptowany. Wyróżnia się dwa podgatunki: P. major major i P. major navasi.
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Perkoz olbrzymi zamieszkuje w zależności od podgatunku[2][7]:
- P. major major (Boddaert, 1783) – perkoz olbrzymi – występuje od Paragwaju i południowych krańców Brazylii po Patagonię i środkowe Chile. Osobna populacja na wybrzeżach Peru. Widywany jest również sporadycznie na Falklandach.
- P. major navasi Manghi, 1984 – perkoz czarnogłowy[5] – żyje w fiordach w południowym Chile i na terenie andyjskiego jeziora Llanquihue. W okresie pozalęgowym wędruje na tereny morskie, przede wszystkim w okolice Wysp Chiloé u zachodnich wybrzeży Chile.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Jest największym gatunkiem perkoza na świecie[8], masą ciała bardziej przypominając kormorana lub gęś. Mierzy 67–80 cm i waży około 1600–2000 g. Ptaki posiadają rdzawą szyję i pierś, przechodzący w czarny na grzbiecie i białawy na brzuchu. Głowa jest koloru szarego, oczy rudo-brązowe. Obie płcie są podobnie upierzone, ale samice są mniejsze[8].
Ekologia i zachowanie
[edytuj | edytuj kod]Perkoz olbrzymi preferuje zazwyczaj otwarte akweny. Najczęściej spotykany na jeziorach o niezbyt głębokiej wodzie i na spokojnych rzekach, często otoczonych lasami. Poza sezonem lęgowym gatunek ten można spotkać wzdłuż wybrzeży, w ujściach rzek i zatokach, a czasem nawet na otwartym morzu[8].
Pożywienie perkoza olbrzymiego stanowią przede wszystkim ryby, których rozmiar może sięgać nawet 11 cm. Ponadto żywi się także skorupiakami, owadami oraz mięczakami. Dietę urozmaica krabami, głównie w okresie zimowym.
Jest gatunkiem umiarkowanie socjalnym i niekiedy gnieździ się w koloniach. Gniazduje od października do stycznia, w czasie lata na półkuli południowej. Lęgnie się zazwyczaj 2 razy w roku, składając każdorazowo 3–6 jaj. Inkubacja trwa 25–30 dni i zajmują się nią oboje rodzice. Pisklęta opuszczają gniazdo wkrótce po wykluciu. Potrafią pływać i nurkować, ale samica przez pierwsze dni często wozi je na grzbiecie. W okresie pisklęcym są karmione przez rodziców. W pełni opierzone stają się po 44–75 dniach od wyklucia[8].
Status
[edytuj | edytuj kod]IUCN uznaje perkoza olbrzymiego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku[4]. Liczebność populacji szacuje się na około 50 tysięcy osobników. Globalny trend liczebności uznawany jest za stabilny, choć trendy liczebności niektórych populacji nie są znane[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Podiceps major, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c Great Grebe (Podiceps major). IBC The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-02)]. (ang.).
- ↑ a b D. Lepage: Great Grebe Podiceps major. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2021-10-17]. (ang.).
- ↑ a b c Podiceps major, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Podicipedidae Bonaparte, 1831 - perkozy - Grebes (wersja: 2016-07-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-20].
- ↑ Zbigniew M. Bocheński , The comparative osteology of grebes (Aves: Podicipediformes) and its systematic implications, „Acta Zoologica Cracoviensia”, 37 (1), 1994, s. 191–346 (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Grebes, flamingos. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-03-20]. (ang.).
- ↑ a b c d N. Bouglouan: Great Grebe. [w:] oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-03-20]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).