Piżmowcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piżmowcowate
Moschidae[1]
J.E. Gray, 1821[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – piżmowiec syberyjski (Moschus mosciferus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

piżmowcowate

Typ nomenklatoryczny

Moschus Linnaeus, 1758

Synonimy
Rodzaje

3 rodzaje (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Piżmowcowate[9], piżmowce (Moschidae) – rodzina ssaków parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu Cetartiodactyla.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzina obejmuje gatunki występują w Azji[10][11][12]. W oligocenie występowały również w Europie.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Czaszka samca

Długość ciała 65–100 cm, ogona 3–6 cm, wysokość w kłębie 50–61 cm; masa ciała 6–18 kg[11]. Piżmowce nie posiadają rogów ani poroża. Oręż samców, wykorzystywany w walkach godowych, stanowią wystające górne kły, dorastające do 10 cm długości. Kły samic są krótsze. Racice piżmowcowatych są przystosowane do poruszania się w terenie górzystym. Dorosłe samce posiadają gruczoł piżmowy, z którego pozyskiwane jest piżmo. Z jednego gruczołu można uzyskać do 28 gramów tej substancji.

Uzębienie piżmowców składa się z 34 zębów:

Wzór
uzębienia
0.1.3.3
3.1.3.3

Prowadzą samotniczy tryb życia. Żywią się roślinami. Samica rodzi jedno młode po ciąży trwającej 150-180 dni.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Moschidae wcześniej klasyfikowane były jako podrodzina Moschinae w rodzinie jeleniowatych (Cervidae). Jednak niedawno odkryte skamieniałości wczesnych piżmowców wykazały, że nie tylko nie są one członkami Cervidae, ale nawet niekoniecznie stanowią grupę siostrzaną Cervidae; zajmują one szczególne miejsce wśród przeżuwaczy i w pełni zasługują na status rodziny[11]. Sekwencje DNA skłaniają do oddalenia Moschidae od Cervidae i umieszczenia ich raczej bliżej Bovidae[11]. Kariotypy wydają się być takie same u wszystkich badanych dotychczas piżmowcowatych i wynoszą 2n = 58[11].

Do rodziny zaliczany jest jeden występujący współcześnie rodzaj[10][9]:

Opisano również rodzaje wymarłe:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Definicja taksonu nie opiera się na nazwie rodzajowej.
  2. Typ nomenklatoryczny: †Hispanomeryx Morales, Moyà-Solà & Soria Mayor, 1981.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Moschidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 307, 1821. (ang.). 
  3. J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 342, 1825. (ang.). 
  4. E. Blyth: Catalogue of the Mammalia in the Museum Asiatic Society. Calcutta: Savielle & Cranenburgh, 1863, s. 145. (ang.).
  5. E. Haeckel: Generelle morphologie der organismen. Allgemeine grundzüge der organischen formen-wissenschaft, mechanisch begründet durch die von Charles Darwin reformirte descendenztheorie. Cz. 2. Berlin: G. Reimer, 1866, s. clviii. (niem.).
  6. P.L. Sclater. Notice of a Memoir on the Deer of the Old World. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1870, s. 115, 1870. (ang.). 
  7. H. Winge: Jordfundne og nulevende hovdyr (Ungulata) fra Lagoa Santa, Minas Geraes, Brasilien: med udsigt over hovdyrenes indbyrdes slægtskab. Kjøbenhavn: H. Hagerup, 1906, s. 126, seria: E Museo Lundii. Triede Bind. Første halvbind. (duń.).
  8. S. Moyà-Solà. El género Hispanomeryx Morales et al.,1981: posición filogenética y sistemática. Su contribuciónalconocimiento de la evolución de los pecora (Artiodactyla, Mammalia). „Paleontologia i Evolució”. 20, s. 267, 1986. (hiszp.). 
  9. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 171. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  10. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  11. a b c d e C. Groves: Family Moschidae (Musk-deer). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 336, 345–348. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
  12. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Family Moschidae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-10]. (ang.).
  13. J. Morales, S. Moyà-Solà & M.D. Soria Mayor. Presencia de lafamilia Moschidae (Artiodactyla, Mammalia) en el Vallesiensede España: Hispanomeryx duriensis novo gen. nova sp. „Estudios Geológicos”. 37, s. 467, 1981. (hiszp.). 
  14. É. Lartet: Notice sur la colline de Sansan, suivie d’une récapitulation des diverses espèces d’animaux vertébrés fossiles, trouvés soit à Sansan, soit dans d’autres gisements du terrain tertiaire miocène dans le bassin sous-pyrénéen. Auch: J.-A. Portes, 1851, s. 36. (fr.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]