Pieczarka miejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pieczarka miejska
Pieczarka miejska: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka miejska
Nazwa systematyczna
Agaricus bitorquis (Quél.) Sacc
Syll. fung. 5: 998 (Avellino, 1887)
Agaricus.bitorquis.nathan.jpg
Agaricus bitorquis1.jpg

Pieczarka miejska (Agaricus bitorquis (Quél.) Sacc.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricus, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1884 r. Lucien Quélet nadając mu nazwę Psalliota bitorquis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1887 r. Pier Andrea Saccardo[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus bitorquis var. validus (F.H. Møller) Bon & Cappelli 1983
  • Agaricus campestris var. edulis Vittad. 1832
  • Agaricus edulis var. validus (F.H. Møller) F.H. Møller 1952
  • Agaricus rodmanii Peck 1883
  • Chitonia pecquinii Boud.
  • Fungus bitorquis (Quél.) Kuntze 1898
  • Fungus rodmanii (Peck) Kuntze 1898
  • Pratella bitorquis (Quél.) Quél. 1888
  • Pratella peronata (Roze) Quél. 1888
  • Psalliota bitorquis Quél. 1884
  • Psalliota edulis (Vittad.) N.F. Buchw. 1937
  • Psalliota edulis var. valida F.H. Møller 1950
  • Psalliota peronata Roze 1888
  • Psalliota rodmanii (Peck) Kauffman 1918

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten wcześniej miał nazwę pieczarka szlachetna. Nazwa p. miejska pochodzi stąd, że wszystkie jej stanowiska podane w literaturze naukowej do 2003 r. znajdowały się w miastach[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 4-10, a nawet 15 cm, za młodu półkulisty, u starszych okazów płaski, a nawet z zapadniętym środkiem. Brzeg wystający poza blaszki i długo utrzymuje się podwininięty. Powierzchnia gładka i sucha, czasami pękająca na poletka. Jest białawy i nie zmienia barwy po potarciu. Czasami na jego brzegu znajdują się resztkiosłony[4].

Blaszki

Gęste, wąskie i wolne. Początkowo są jasnoróżowe, potem czekoladowobrunatne, w końcu czarnobrązowe. Ostrza biało kłaczkowate[4].

Trzon

Niski i gruby, walcowaty o zwężonej podstawie, pełny i twardy. Powierzchnia gładka lub wełnista, biaława. Posiada masywny, podwójny pierścień o barwie od białej do jasnoochrowej[4].

Miąższ

Twardy i bardzo zwarty, biały, po uszkodzeniu nie zmienia barwy, lub staje się lekko różowy. Ma przyjemny, migdałowy zapach i orzechowy smak[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Pieczarka miejska w Polsce jest dość częsta[4]. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. opisano 8 jej stanowisk[3].

Rośnie na ziemi, głównie w miastach. Spotkać ją można w ogrodach, na poboczach dróg, w miejskich parkach i zaroślach z bzem czarnym, czasami w szczelinach chodników a nawet starych, zniszczonych tynków[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Jest grzybem jadalnym i bardzo smacznym, jednak zazwyczaj jest silnie zarobaczywiona[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Pieczarka dwuzarodnikowa (Agaricus bisporus) występująca głównie w uprawie i sprzedawana w sklepach. Na siedliskach naturalnych jest dość rzadka, a jej dziko rosnąca forma jest ciemniejsza, brązowawa i ma ściągalny pierścień. Najpewniejsze jednak jest rozróznienie tych gatunków badaniem mikroskopowym; p. miejska ma Podstawki 4-zarodnikowe, a p. dwuzarodnikowa 2-zarodnikowe[4].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b c d e Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.