Pieczarkowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pieczarkowce
Ilustracja
Agaricus campestris L.
Systematyka
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Nazwa systematyczna
Agaricales Fr. ex Underw.
Moulds, mildews and mushrooms: 97 (1899)
Typ nomenklatoryczny
pieczarka (Agaricus L.)

Agaricales Underw.rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków (Agaricomycetes)[1]. Ich obecna nazwa polska to pieczarkowce, dawniej określane były jako bedłkowce lub blaszkowce.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Początkowo takson ten obejmował wszystkie grzyby wielkoowocnikowe posiadające hymenofor, następnie jedynie grzyby o blaszkowym lub blaszkopodobnym hymenoforze. Obecnie zawiera różnorodne morfologicznie gatunki, zaklasyfikowane na podstawie badań filogenetycznych, między innymi:

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rząd ten został wyodrębniony przez Luciena Underwooda w pracy „Moulds, mildews and mushrooms” z 1899. Zaliczył go (obok rzędów Auriculariales, Tremellales, Dacryomycetales, Exobasidiales, Phallales, Hymenogastrales, Lycoperdales, Nidulariales i Sclerodermatales) do ówczesnej klasy wyższych podstawczaków (Basidiomycetes). Jako charakterystyczną cechę grzybów należących do niego określił występowanie na owocnikach obłoczni (hymenium), bazując na klasie Hymenomycetes, po raz pierwszy opisanej przez Eliasa Friesa w 1821. Do Agaricales zaliczył rodziny Hypochnaceae, Thelephoraceae, Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae, Boletaceae i Agaricaceae[2].

Pierwszą istotną poprawkę w taksonomii tych grzybów wprowadził Carleton Rea w 1926, wyłączając z bedłkowatych rodziny Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae i Thelephoraceae do ówczesnego rzędu bezblaszkowców (Aphyllophorales). W 1931 Edouard-Jean Gilbert zmienił także przynależność rodziny borowikowatych (Boletaceae), tworząc dla niej odrębny rząd Boletales[3]. Kompleksową analizę taksonomiczną pieczarkowców publikował Rolf Singer w latach 1951-1986, biorąc pod uwagę zarówno makro- jak i mikroskopowe cechy owocników. Jej ostatnia wersja opisywała ten rząd w szerokim ujęciu i, oprócz Agaricales sensu stricto, zawierała także gołąbkowce (Russulales) i podrząd Boletineae. Do takiego, szerokiego ujęcia Singer zaliczał 230 rodzajów w 18 rodzinach. Współczesna filogenetyka molekularna potwierdza prawidłowość używania singerowskiego Agaricales sensu stricto jako właściwego dla tego taksonu, wykazując jednocześnie odrębność grzybów z obecnych rzędów Russulales i Boletales[4].

Do pieczarkowców obecnie wciela się także wyodrębniony przez Ingo Nussa w 1980 rząd Schizophyllales, oraz opisane w 1981 przez Waltera Jülicha rzędy Amanitales, Cortinariales, Entolomatales i Fistulinales[5].

Kodeks Index Fungorum zalicza do tego rodzaju następujące rodziny (stan na 2016-04-28)[6]:

Polskie nazwy na podstawie pracy Władysława Wojewody z 2003 r[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P.M. Kirk: Index Fungorum (ang.). CABI. [dostęp 2013-08-15].
  2. L.M. Underwood: Moulds, mildews, and mushrooms, a guide to the systematic study of the Fungi and Mycetozoa and their literature. New York: H. Holt & co., 1899, s. 94-145. OCLC 951601.
  3. E.-J. Gilbert: Les Livres du Mycologue. T. III: Les Bolets. Paris: Le François, 1931, s. 254. OCLC 490436586.
  4. P.B. Matheny i in. Major clades of Agaricales: a multilocus phylogenetic overview. „Mycologia”. 98(6), s. 982-995, 2006. DOI: 10.3852/mycologia.98.6.982 (ang.). 
  5. MycoBank (ang.). International Mycological Association. [dostęp 2013-08-15].
  6. P.M. Kirk: Species Fungorum (ang.). CABI. [dostęp 2016-04-28].
  7. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.

'