Pieczarka miejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pieczarka szlachetna)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pieczarka miejska
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka miejska
Nazwa systematyczna
Agaricus bitorquis (Quél.) Sacc
Syll. fung. 5: 998 (Avellino, 1887)
Agaricus.bitorquis.nathan.jpg
Agaricus bitorquis1.jpg

Pieczarka miejska (Agaricus bitorquis (Quél.) Sacc.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricus, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1884 r. Lucien Quélet nadając mu nazwę Psalliota bitorquis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1887 r. Pier Andrea Saccardo[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus bitorquis var. validus (F.H. Møller) Bon & Cappelli 1983
  • Agaricus campestris var. edulis Vittad. 1832
  • Agaricus edulis var. validus (F.H. Møller) F.H. Møller 1952
  • Agaricus rodmanii Peck 1883
  • Chitonia pecquinii Boud.
  • Fungus bitorquis (Quél.) Kuntze 1898
  • Fungus rodmanii (Peck) Kuntze 1898
  • Pratella bitorquis (Quél.) Quél. 1888
  • Pratella peronata (Roze) Quél. 1888
  • Psalliota bitorquis Quél. 1884
  • Psalliota edulis (Vittad.) N.F. Buchw. 1937
  • Psalliota edulis var. valida F.H. Møller 1950
  • Psalliota peronata Roze 1888
  • Psalliota rodmanii (Peck) Kauffman 1918

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten wcześniej miał nazwę pieczarka szlachetna. Nazwa p. miejska pochodzi stąd, że wszystkie jej stanowiska podane w literaturze naukowej do 2003 r. znajdowały się w miastach[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 4-10, a nawet 15 cm, za młodu półkulisty, u starszych okazów płaski, a nawet z zapadniętym środkiem. Brzeg wystający poza blaszki i długo utrzymuje się podwinięty. Powierzchnia gładka i sucha, czasami pękająca na poletka. Jest białawy i nie zmienia barwy po potarciu. Czasami na jego brzegu znajdują się resztki osłony[4].

Blaszki

Gęste, wąskie i wolne. Początkowo są jasnoróżowe, potem czekoladowobrunatne, w końcu czarnobrązowe. Ostrza biało kłaczkowate[4].

Trzon

Niski i gruby, walcowaty o zwężonej podstawie, pełny i twardy. Powierzchnia gładka lub wełnista, biaława. Posiada masywny, podwójny pierścień o barwie od białej do jasnoochrowej[4].

Miąższ

Twardy i bardzo zwarty, biały, po uszkodzeniu nie zmienia barwy, lub staje się lekko różowy. Ma przyjemny, migdałowy zapach i orzechowy smak[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Pieczarka miejska w Polsce jest dość częsta[4]. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. opisano 8 jej stanowisk[3].

Rośnie na ziemi, głównie w miastach. Spotkać ją można w ogrodach, na poboczach dróg, w miejskich parkach i zaroślach z bzem czarnym, czasami w szczelinach chodników a nawet starych, zniszczonych tynków[3].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof[3]. Jest grzybem jadalnym i bardzo smacznym, jednak zazwyczaj jest silnie zarobaczywiona[3].

Gatunki podobne[edytuj]

Pieczarka dwuzarodnikowa (Agaricus bisporus) występująca głównie w uprawie i sprzedawana w sklepach. Na siedliskach naturalnych jest dość rzadka, a jej dziko rosnąca forma jest ciemniejsza, brązowawa i ma ściągalny pierścień. Najpewniejsze jednak jest rozróznienie tych gatunków badaniem mikroskopowym; p. miejska ma Podstawki 4-zarodnikowe, a p. dwuzarodnikowa 2-zarodnikowe[4].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b c d e Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.