Pillansia templemannii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pillansia templemannii
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd szparagowce
Rodzina kosaćcowate
Rodzaj Pillansia
Gatunek Pillansia templemannii
Nazwa systematyczna
Pillansia templemannii (Baker) L.Bolus
Ann. Bolus Herb. 1: 20 (1914)[3]

Pillansia templemannii (Baker) L.Bolusgatunek roślin należący do monotypowego rodzaju Pillansia L.Bolus z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), występujący endemicznie w dystrykcie Overberg i w rezerwacie Kogelberg w Prowincji Przylądkowej Zachodniej w Południowej Afryce[4].

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Neville’a Pillansa, południowoafrykańskiego botanika, kuratora Bolus Herbarium. Epitet gatunkowy honoruje Roberta Templemana, pracownika Ogrodu Botanicznego w Cape Town[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pillansia templemannii 11954420.jpg

Wieloletnie, wiecznie zielone geofity cebulowe[6], o wysokości do 1 metra[5]. Podziemna bulwocebula spłaszczona, trwała, pokryta grubą, nieregularną, włóknistą tuniką. Łodyga rozgałęziona z kilkoma równowąskimi, skórzastymi liśćmi[6], luźno skręconymi, o szerokości 1 cm[5]. Kwiaty promieniste, gwiaździste, siedzące, zebrane w wiechę. Okwiat pomarańczowoczerwony, listki w dolnej części zrośnięte w krótką rurkę, powyżej wolne, rozwarte. Pręciki wzniesione, symetryczne. Szyjka słupka krótko rozgałęziona, wierzchołkowo rozwidlona. Owocami są kuliste, ścięte, drewniejące torebki, zawierające kilka dużych, lekko spłaszczonych nasion[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Kwitną od października do listopada, głównie po pożarach. Występują w fynbosie[4], na glebach pochodzenia piaskowcowego[5]. Są to rośliny wieloletnie – pod bulwocebulami zachowują się ich pozostałości z lat minionych i naliczono ich maksymalnie do 35 warstw[7]. Komórki tych roślin mają 20 par chromosomów homologicznych (x=20)[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek należy do monotypowego rodzaju Pillansia, zaliczanego do plemienia Watsonieae, z podrodziny Crocoideae w rodzinie kosaćcowatych (Iridaceae)[8]. W niektórych ujęciach rodzaj był wyłączany do odrębnego, monotypowego plemienia Pillansieae Goldblatt[6].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Synonimy nomenklaturowe[9]
  • (bazonim) Tritonia templemannii Baker
Synonimy taksonomiczne[9]
  • Aristea wredowia Steud.
  • Wredowia pulchra Eckl.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-08-11] (ang.).
  3. Tropicos (ang.). Missouri Botanical Garden. [dostęp 2020-08-10].
  4. a b Anthony G. Rebelo, Charles Boucher, Nick Helme, Ladislav Mucina and Michael C. Rutherford. Fynbos Biome. „Strelitzia”. 19, 2006. 
  5. a b c d Pillansia templemannii (ang.). Hermanus Botanical Society. [dostęp 2020-08-11].
  6. a b c d e Peter Goldblatt (et al.): Iridaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 327. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.)
  7. David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 717. ISBN 978-1-107-11502-6.
  8. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) (ang.). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2020-08-11].
  9. a b Plants of the World Online (ang.). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2020-08-10].