Pliensbach
| okres / system | epoka / oddział | wiek / piętro | Wiek (mln lat) | |
|---|---|---|---|---|
| kreda | wczesna | berrias | młodsze | |
| jura | górna (malm) |
tyton | 145,0–152,1 | |
| kimeryd | 152,1–157,3 | |||
| oksford | 157,3–163,5 | |||
| środkowa (dogger) |
kelowej | 163,5–166,1 | ||
| baton | 166,1–168,3 | |||
| bajos | 168,3–170,3 | |||
| aalen | 170,3–174,1 | |||
| wczesna (lias) |
toark | 174,1–182,7 | ||
| pliensbach | 182,7–190,8 | |||
| synemur | 190,8–199,3 | |||
| hettang | 199,3–201,3 | |||
| trias | późny | retyk | starsze | |
| Podział jury według ICS, sierpień 2012 | ||||
Pliensbach (ang. Pliensbachian)
- w sensie geochronologicznym: trzeci wiek wczesnej jury, trwający według przyjmowanego do 2012 roku przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii podziału jury około 6,5 miliona lat (od 189,6 ± 1,5 do 183,0 ± 1,5 mln lat temu)[1]; w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od 190,8 ± 1,0 do 182,7 ± 0,7 mln lat temu[2]. Pliensbach jest młodszy od synemuru a starszy od toarku.
- w sensie chronostratygraficznym: trzecie piętro dolnej jury, wyższe od synemuru a niższe od toarku. Stratotyp dolnej granicy pliensbachu znajduje się w okolicy Bay Town koło Whitby nad Zatoką Robin Hooda (Yorkshire, Anglia)[3]. Granicę określono na podstawie pierwszego pojawienia się zespołu amonitowego Bifericeras donovani i Apoderoceras sp.
Nazwa piętra (wieku) pochodzi od miejscowości Pliensbach w Wirtembergii (Niemcy).
Pliensbach dzieli się na dwa podpiętra: karyks (ang. Carixian) – dolny pliensbach i domer (ang. Domerian) – pliensbach górny. Używanym w dawniejszej literaturze synonimem pliensbachu jest czermut (ang. Charmouthian)[4].
Fauna pliensbachu
[edytuj | edytuj kod]
Bezkręgowce
[edytuj | edytuj kod]Amonity
[edytuj | edytuj kod]Spośród licznych charakterystycznych dla pliensbachu amonitów wymienić można rodzaje: Eoderoceras, Prodactylioceras, Amaltheus i Pleuroceras. Rozpoziomowanie stratygraficzne pliensbachu opiera się przede wszystkim na amonitach[5][6].
Kręgowce
[edytuj | edytuj kod]Teropody
[edytuj | edytuj kod]- Kriolofozaur – wczesny tetanur; Antarktyda
- Dilofozaur – celofyzoid; Junnan, Arizona
- Syntars – celofyzoidy RPA, Wielka Brytania, Juan, Arizona
Ankylozaury
[edytuj | edytuj kod]Inne
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gabi Ogg: International Stratigraphic Chart. Międzynarodowa Komisja Stratygrafii, Wrzesień 2010. [dostęp 2012-12-10]. (ang.).
- ↑ K.M. Cohen, S. Finney, P.L. Gibbard: International Chronostratigraphic Chart. Międzynarodowa Komisja Stratygrafii, Sierpień 2012. [dostęp 2012-12-10]. (ang.).
- ↑ Christian Meister i inni, The Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) for the base of the Pliensbachian Stage (Lower Jurassic), Wine Haven, Yorkshire, UK, „Episodes”, 29 (2), 2006, s. 93–106, DOI: 10.18814/epiiugs/2006/v29i2/003, ISSN 0705-3797 [dostęp 2026-02-18] (ang.).
- ↑ Słownik stratygraficzny, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1968, s. 530.
- ↑ S.P. Hesselbo, J.G. Ogg, M. Ruhl, L.A. Hinnov, C.J. Huang, The Jurassic Period, Elsevier, 2020, s. 955–1021, DOI: 10.1016/b978-0-12-824360-2.00026-7, ISBN 978-0-12-824360-2 (ang.).
- ↑ Jean-Louis Dommergues, Christian Meister, Rogério B. Rocha, The Pliensbachian ammonites of the Algarve Basin (Portugal) and their palaeobiogeographical significance for the “Iberia-Newfoundland” conjugate margins, „Swiss Journal of Geosciences”, 104 (1), 2011, s. 81–96, DOI: 10.1007/s00015-011-0056-2, ISSN 1661-8734 [dostęp 2026-02-18] (ang.).