Lesotozaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lesotozaur
Lesothosaurus
Galton, 1978
Lesotozaur
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury ptasiomiedniczne
Rodzaj lesotozaur
Gatunki
  • L. diagnosticus Galton, 1978

Lesotozaur (Lesothosaurus) – rodzaj niewielkiego dinozaura ptasiomiednicznego z dolnej jury. Został opisany w 1978 roku przez Petera Galtona, jego nazwa oznacza „jaszczur z Lesotho”. Obejmuje jeden gatunekLesothosaurus diagnosticus.

Lesothosaurus został początkowo uznany za przedstawiciela grupy ornitopodów, jednak Paul Sereno zasugerował, że prawdopodobnie jest oprócz pisanozaura jednym z najbardziej bazalnych dinozaurów ptasiomiednicznych[1]. Przez niektórych naukowców lesotozaur był synonimizowany z fabrozaurem – innym niewielkim dinozaurem z tej samej lokalizacji[2]. Rodzaj ten był niekiedy klasyfikowany w rodzinie Fabrosauridae[3]. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej w 2005 roku przez Richarda Butlera Lesothosaurus jest bazalnym przedstawicielem kladu Neornithischia, obejmującego ornitopody oraz pachycefalozaury i ceratopsy[4]. Według innej hipotezy jest najbardziej bazalnym spośród znanych tyreoforów[5]. Niektórzy naukowcy sądzą, że Stormbergia może być w pełni dorosłym lesotozaurem[6]. W takim przypadku rodzaj Stormbergia stałby się młodszym synonimem Lesothosaurus.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Lesothosaurus był niewielkim, lekko zbudowanym dwunożnym roślinożercą. Mierzył prawdopodobnie około 1 m długości. Podudzie było o 25% dłuższe od uda, a trójpalczasta stopa tej samej długości co podudzie, co sugeruje, iż Lesothosaurus potrafił szybko biegać. Przednie, stosunkowo krótkie, chwytne kończyny miały pięć palców. Długi ogon był usztywniony skostniałymi ścięgnami i stanowił przeciwwagę dla reszty ciała. Czaszka miała duże oczodoły i okna zapewniające miejsca przyczepu mięśni szczęk. Przypuszczalnie Lesothosaurus miał mięsiste policzki[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paul C. Sereno. Evolution of Dinosaurs. „Science”. 284 (5423), s. 2137–2147, 1999. DOI: 10.1126/science.284.5423.2137 (ang.). 
  2. a b David Lambert: Księga dinozaurów. Warszawa: ZETDEZET, 1994, s. 132–133. ISBN 83-85056-26-2.
  3. Fabien Knoll. New skull of Lesothosaurus (Dinosauria: Ornithischia) from the Upper Elliot Formation (Lower Jurassic) of southern Africa. „Geobios”. 35 (5), s. 595–603, 2002. DOI: 10.1016/S0016-6995(02)00072-4 (ang.). 
  4. Richard J. Butler. The 'fabrosaurid' ornithischian dinosaurs of the Upper Elliot Formation (Lower Jurassic) of South Africa and Lesotho. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 145, s. 175–218, 2005. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2005.00182.x (ang.). 
  5. Richard J. Butler, Paul Upchurch, David B. Norman. The phylogeny of the ornithischian dinosaurs. „Journal of Systematic Palaeontology”. 6 (1), s. 1–40, 2008. DOI: 10.1017/S1477201907002271 (ang.). 
  6. Fabien Knoll, Kevin Padian, Armand de Ricqlès. Ontogenetic change and adult body size of the early ornithischian dinosaur Lesothosaurus diagnosticus: Implications for basal ornithischian taxonomy. „Gondwana Research”, 2009. DOI: 10.1016/j.gr.2009.03.010 (ang.).