Podgrzybek czerwonawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podgrzybek czerwonawy
Podgrzybek czerwonawy: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Hortiboletus
Gatunek podgrzybek czerwonawy
Nazwa systematyczna
Hortiboletus rubellus (Krombh.) Simonini, Vizzini & Gelardi
Index Fungorum 244: 1 (2015)
Podgrzybek czerwonawy: drugie zdjęcie
Vrbenské rybníky - Xerocomellus rubellus 01.jpg
2012-08-08 Boletus rubellus Krombh 246788.jpg

Podgrzybek czerwonawy (Hortiboletus rubellus (Krombh.) Simonini, Vizzini & Gelardi) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hortiboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1836 r. Krombholz nadając mu nazwę Boletus rubellus, później zaliczany on był do różnych innych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 2015 r., przenosząc go do nowego rodzaju Hortiboletus[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Boletus rubellus Krombh. 1836
  • Boletus sanguineus With. 1801
  • Boletus versicolor Rostk. 1844
  • Boletus versicolor Kuntze 1898
  • Leucobolites rubellus (Krombh.) Beck 1923
  • Suillus rubellus (Krombh.) Henn. 1898
  • Tubiporus rubellus (Krombh.) S. Imai 1968
  • Versipellis versicolor (Rostk.) Quél. 1886
  • Viscipellis sanguinea (With.) Quél. 1886
  • Xerocomellus rubellus (Krombh.) Šutara 2008
  • Xerocomus rubellus (Krombh.) Quél. 1896
  • Xerocomus versicolor E.-J. Gilbert 1931

Polską nazwę nadał mu Władysław Wojewoda w 1999 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był wcześniej przez Alinę Skirgiełło jako podgrzybek wielobarwny[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów półkulisty, później rozpostarty, w końcu płaski. Powierzchnia sucha, zamszowa, podczas suchej pogody bywa popękana. Barwa początkowo intensywnie karminowoczerwona, później czerwona, w końcu matoworóżowa. Skórki nie da się oddzielić od miąższu[4]

Rurki 

O długości 6-15 mm, zielonkawożółte, przy trzonie wycięte lub nieco zbiegające. Pory początkowo o barwie od cytrynowożółtej do jasnożółtej, później oliwkowe. Po uciśnięciu zmieniają barwę na błękitną[4].

Trzon

Wysokość 3-12 cm, grubość 4-2,5 cm, kształt walcowaty, często wygięty. Powierzchnia jasnożółta, często czerwono nabiegła lub z czerwonymi plamami[4].

Miąższ

Żółtawy, tylko pod skórka kapelusza czerwonawy. Przekrojony błękitnieje. Bez wyraźnego smaku i zapachu[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki o rozmiarach 10-13 × 4-5 μm i gładkiej powierzchni. W KOH barwią się na złoty kolor. Cystydy mniej lub bardziej liczne, o rozmiarach 60 × 12,5  μm[5]

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Europie i Ameryce Północnej, gdzie prawdopodobnie został zawleczony wraz z sadzonkami drzew z Europy. Wszędzie jest rzadki[5]. W Polsce niezbyt częsty[6].

Występuje od lipca do września w lasach liściastych pod dębami, lipami[6] i brzozami[7], nierzadko rośnie na trawnikach w parkach[7].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-11-28].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Svrcek, M., Vancura, B., 1987, Grzyby środkowej Europy. ISBN 83-09-01181-4
  5. a b Mushroom Expert. [dostęp 2015-11-25].
  6. a b Gumińska Barbara, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 270-271. ISBN 83-09-00714-0.
  7. a b Till R. Lohmeyer, Ute Künkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: FK Osiejuk, 2006, s. 47. ISBN 1-40547-937-x.