Podgrzybek czerwonawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podgrzybek czerwonawy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Hortiboletus
Gatunek podgrzybek czerwonawy
Nazwa systematyczna
Hortiboletus rubellus (Krombh.) Simonini, Vizzini & Gelardi
Index Fungorum 244: 1 (2015)
Podgrzybek czerwonawy: drugie zdjęcie
Vrbenské rybníky - Xerocomellus rubellus 01.jpg
2012-08-08 Boletus rubellus Krombh 246788.jpg

Podgrzybek czerwonawy (Hortiboletus rubellus (Krombh.) Simonini, Vizzini & Gelardi) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hortiboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1836 r. Krombholz nadając mu nazwę Boletus rubellus, później zaliczany on był do różnych innych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 2015 r., przenosząc go do nowego rodzaju Hortiboletus[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Boletus rubellus Krombh. 1836
  • Boletus sanguineus With. 1801
  • Boletus versicolor Rostk. 1844
  • Boletus versicolor Kuntze 1898
  • Leucobolites rubellus (Krombh.) Beck 1923
  • Suillus rubellus (Krombh.) Henn. 1898
  • Tubiporus rubellus (Krombh.) S. Imai 1968
  • Versipellis versicolor (Rostk.) Quél. 1886
  • Viscipellis sanguinea (With.) Quél. 1886
  • Xerocomellus rubellus (Krombh.) Šutara 2008
  • Xerocomus rubellus (Krombh.) Quél. 1896
  • Xerocomus versicolor E.-J. Gilbert 1931

Polską nazwę nadał mu Władysław Wojewoda w 1999 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był wcześniej przez Alinę Skirgiełło jako podgrzybek wielobarwny[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów półkulisty, później rozpostarty, w końcu płaski. Powierzchnia sucha, zamszowa, podczas suchej pogody bywa popękana. Barwa początkowo intensywnie karminowoczerwona, później czerwona, w końcu matoworóżowa. Skórki nie da się oddzielić od miąższu[4].

Rurki

O długości 6-15 mm, zielonkawożółte, przy trzonie wycięte lub nieco zbiegające. Pory początkowo o barwie od cytrynowożółtej do jasnożółtej, później oliwkowe. Po uciśnięciu zmieniają barwę na błękitną[4].

Trzon

Wysokość 3-12 cm, grubość 4-2,5 cm, kształt walcowaty, często wygięty. Powierzchnia jasnożółta, często czerwono nabiegła lub z czerwonymi plamami[4].

Miąższ

Żółtawy, tylko pod skórka kapelusza czerwonawy. Przekrojony błękitnieje. Bez wyraźnego smaku i zapachu[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki o rozmiarach 10-13 × 4-5 μm i gładkiej powierzchni. W KOH barwią się na złoty kolor. Cystydy mniej lub bardziej liczne, o rozmiarach 60 × 12,5  μm[5]

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie i Ameryce Północnej, gdzie prawdopodobnie został zawleczony wraz z sadzonkami drzew z Europy. Wszędzie jest rzadki[5]. W Polsce niezbyt częsty[6].

Występuje od lipca do września w lasach liściastych pod dębami, lipami[6] i brzozami[7], nierzadko rośnie na trawnikach w parkach[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-11-28].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Svrcek, M., Vancura, B., 1987, Grzyby środkowej Europy. ​ISBN 83-09-01181-4
  5. a b Mushroom Expert. [dostęp 2015-11-25].
  6. a b Gumińska Barbara, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 270-271. ISBN 83-09-00714-0.
  7. a b Till R. Lohmeyer, Ute Künkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: FK Osiejuk, 2006, s. 47. ISBN 1-40547-937-X.