Polisulfany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polisulfany, polisiarczki wodoru, wodorki polisiarki – grupa nieorganicznych związków chemicznych zbudowanych z nierozgałęzionych łańcuchów atomów siarki zakończonych atomami wodoru o wzorze ogólnym HS
n
H
(n ≥ 2). Czasami disulfan (HS
2
H
) nie jest uwzględniany w tej grupie[1].

Polisulfany mogą być wykorzystywane do otrzymywania cząsteczek siarki o układzie pierścieniowym w reakcji z chlorosulfanami[2]:

Cl
2
S
n
+ H
2
S
m
→ S
n+m
+ 2HCl

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Są cieczami, a ich gęstość, lepkość i temperatura wrzenia wzrastają wraz z długością łańcucha. Disulfan jest bezbarwny, natomiast pozostałe polisulfany mają żółtą barwę, która jest tym intensywniejsza, im dłuższa jest cząsteczka polisulfanu[3].

Łatwo utleniają się i są mało stabilne, przez co rozkładają się na siarkę i siarkowodór, zwłaszcza w środowisku kwasowym[4], ale także zasadowym (nawet przy niewielkich ilościach metali alkalicznych z powierzchni szkła)[3]:

H
2
S
n
→ ⅛(n−1)S
8
+ H
2
S

Rozkład powodują także jony SO2−
3
i CN
[3]:

H
2
S
n
+ (n−1)SO2−
3
→ H
2
S + (n−1)S
2
O2−
3
H
2
S
n
+ (n−1)CN
→ H
2
S + (n−1)SCN

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Polisulfany o długości łańcucha do S
8
zostały wyizolowane w czystej postaci. Związki o dłuższym łańcuchu były obserwowane jedynie w roztworach[3].

Jedną z metod otrzymywania polisulfanów jest rozpuszczanie siarki w roztworach siarczków litowców, np. Na
2
S
. W otrzymanym roztworze o żółtej barwie występują jony polisiarczkowe S
n
2−
[3][4]:

S2−
+ (n−1)S → S
n
2−

Roztwór ten dodaje się do nadmiaru rozcieńczonego kwasu solnego w temperaturze −10 °C[3][4]:

Na
2
S
n
+ 2HCl → 2NaCl + H
2
S
n

Otrzymana mieszanina zawiera głównie polisulfany o długości łańcucha od S
4
do S
6
. Możliwe jest ich wydzielenie poprzez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem[3][4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polysulfanes, [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson, Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), S.J. Chalk (akt.), International Union of Pure and Applied Chemistry, wyd. 2, Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1997, DOI10.1351/goldbook.P04753, ISBN 0-9678550-9-8 (ang.).
  2. Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 6, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 614–615, ISBN 978-83-01-16282-5.
  3. a b c d e f g Norman N. Greenwood, Alan Earnshaw, Chemistry of the Elements, wyd. 2, Oxford–Boston: Butterworth-Heinemann, 1997, s. 683, ISBN 0-7506-3365-4 (ang.).
  4. a b c d Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 6, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 631, ISBN 978-83-01-16282-5.