Polisulfany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polisulfany (polisiarczki wodoru, wodorki polisiarki) – grupa nieorganicznych związków chemicznych zbudowanych z nierozgałęzionych łańcuchów atomów siarki zakończonych atomami wodoru o wzorze ogólnym HSnH (n ≥ 2). Czasami disulfan (HS2H) nie jest uwzględniany w tej grupie[1].

Polisulfany mogą być wykorzystywane do otrzymywania cząsteczek siarki o układzie pierścieniowym w reakcji z chlorosulfanami[2]:

Cl2Sn + H2SmSn+m + 2HCl

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Są cieczami, a ich gęstość, lepkość i temperatura wrzenia wzrastają wraz z długością łańcucha. Disulfan jest bezbarwny, natomiast pozostałe polisulfany mają żółtą barwę, która jest tym intensywniejsza, im dłuższa jest cząsteczka polisulfanu[3].

Łatwo utleniają się i są mało stabilne, przez co rozkładają się na siarkę i siarkowodór, zwłaszcza w środowisku kwasowym[4], ale także zasadowym (nawet przy niewielkich ilościach metali alkalicznych z powierzchni szkła)[3]:

H2Sn → ⅛(n–1)S8 + H2S

Rozkład powodują także jony SO2−3 i CN[3]:

H2Sn + (n−1)SO2−3H2S + (n−1)S2O2−3
H2Sn + (n−1)CNH2S + (n−1)SCN

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Polisulfany o długości łańcucha do S8 zostały wyizolowane w czystej postaci. Związki o dłuższym łańcuchu były obserwowane jedynie w roztworach[3].

Jedną z metod otrzymywania polisulfanów jest rozpuszczanie siarki w roztworach siarczków litowców, np. Na2S. W otrzymanym roztworze o żółtej barwie występują jony polisiarczkowe S2−n[3][4]:

S2− + (n−1)S → S2−n

Roztwór ten dodaje się do nadmiaru rozcieńczonego kwasu solnego w temperaturze −10 °C[3][4]:

Na2Sn + 2HCl → 2NaCl + H2Sn

Otrzymana mieszanina zawiera głównie polisulfany o długości łańcucha od S4 do S6. Możliwe jest ich wydzielenie poprzez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem[3][4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Polysulfanes [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson, Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), International Union of Pure and Applied Chemistry, wyd. 2, Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1997, ISBN 0-9678550-9-8. Wersja internetowa: M. Nic, J. Jirat, B. Kosata, Polysulfanes, A. Jenkins (aktualizowanie), 2006–, DOI10.1351/goldbook.P04753 (ang.).
  2. Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 6, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 614–615, ISBN 978-83-01-16282-5.
  3. a b c d e f g N.N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemistry of the Elements. Wyd. 2. Oksford, Boston: Butterworth-Heinemann, 1997, s. 683. ISBN 0-7506-3365-4.
  4. a b c d Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 6, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 631, ISBN 978-83-01-16282-5.