Portret ojca Hortensia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Portret ojca Hortensia
Ilustracja
Autor El Greco
Rok wykonania 1609
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 112.1 × 86.1 cm
Muzeum Museum of Fine Arts w Bostonie

Portret ojca Hortensia Felixa Paravicinaobraz olejny hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosowi Theotokopulosowi, znanemu jako El Greco.

Geneza powstania portretu[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Hortensio a właściwie Hortensio de Paravicino y Artega mimo różnicy wieku był bliskim przyjacielem El Greca. Był prowincjałem zakonu trynitarzy, bardzo dobrym mówcą, wybitnym teologiem i humanistą. W wieku dwudziestu jeden lat otrzymał tytuł profesora uniwersytetu w Salamance. Był również poetą; cztery swoje sonety poświęcił twórczości i osobie El Greca co wzmocniło i utrwaliło pozycję malarza. Z El Greciem poznał się prawdopodobnie podczas pierwszej wizyty w Toledo króla Filipa III, u którego służył jako kaznodzieja dworu. Udokumentowana jest jego obecność w Toledo w 1611 roku na uroczystościach ku czci Małgorzaty Austriackiej, kiedy to wygłosił kazanie. Z tego samego powodu wziął udział w turnieju poetyckim na którym opiewał w poemacie stworzony przez El Greco pomnik żałobny. Data powstania portretu została potwierdzona przez samego portretowanego, który w jednym z sonetów wspomina o swoim wieku, dwudziestu dziewięciu latach.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Portret Paravicina był ostatnim portretem El Greca jaki wyszedł z pod jego pędzla. Bardzo szybko uznany został za arcydzieło malarskie. Zanim powstał El Greco stworzył studium wstępne obecnie znajdujące się w Madrycie.

Artysta ukazuje swojego przyjaciela na fotelu na wzór portretu kardynała Guevary[1]. Jego twarz jest młoda, pociągła o szerokim czole charakterystyczna dla człowieka wykształconego. Twarz okolona jest lekkim zarostem i gęstymi włosami. Wielkie oczy podkreślone mocnymi łukami brwi spoglądają w zamyśleniu na widza; półotwarte usta wydają się być uchwycone w momencie wypowiedzenia jakiegoś słowa. Prawa ręka spoczywa, a raczej delikatnie wpiera się na poręczy na w charakterystyczny sposób rozchylonych palcach. Lewa ręka obejmuje księgę, a dłoń przytrzymuje dodatkowo mniejszą książkę w którą wsunięty jest palec. El Greco uchwytuje moment, gdy Paravicino przerywa lekturę, palcem lewej dłoni zaznacza miejsce jej ukończenia, prawa ręka właśnie wznosi się do gestu człowieka coś tłumaczącego, a z ust wydobywają się pierwsze słowa. Taki obraz przyjaciela jest hołdem dla wielu godzin spędzonych na dysputach starego artysty i młodego humanisty- kaznodzieja.

Inne wersje[edytuj | edytuj kod]

W waszyngtońskim muzeum National Gallery of Art znajduje się wierna kopia obrazu El Greca wykonana w 1930 roku autorstwa amerykańskiego grafika Timothy Cole'a[2].

Proweniencja[edytuj | edytuj kod]

Do 1724 roku obraz znajdował się u Duque de Arcos w Madrycie. Następnie do 1786 roku wisiał w klasztorze San Hermenegildo w Madrycie. W 1904 roku na polecenie Johna Singera Sargenta został zakupiony przez muzeum bostońskie od Javiera de Muguiro, za kwotę 17,166 dolarów[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Web Gallery of Art, searchable fine arts image database, www.wga.hu [dostęp 2017-11-19].
  2. Art Object Page, www.nga.gov [dostęp 2017-11-19].
  3. Fray Hortensio Félix Paravicino | Museum of Fine Arts, Boston, www.mfa.org [dostęp 2017-11-19] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Antonina Vallentin: El Greco. Warszawa: PIW, 1958.
  • Michael Scholz-Hänsel: El Greco. Köln/Warszawa: Taschen, 2005. ISBN 83-89192-90-X.
  • Kazimierz Zawanowski: W kręgu sztuki. El Greco. Warszawa: Arkady, 1979.
  • Leo Bronstein: 'El Greco'. London: The Idehurst Press, 1951.