Posłonek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Posłonek
Ilustracja
Morfologia (posłonek rozesłany)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd ślazowce
Rodzina czystkowate
Rodzaj posłonek
Nazwa systematyczna
Helianthemum Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754[3]
Typ nomenklatoryczny

Helianthemum nummularium L.[3]

Posłonek rozesłany

Posłonek (Helianthemum Mill.) – rodzaj roślin należący do rodziny czystkowatych (posłonkowatych). Należy do niego około 110 gatunków[4] występujących w Europie, północnej Afryce i w Azji zachodniej i środkowej oraz na obu kontynentach amerykańskich[4], w ich zachodnich częściach[5]. Największe zróżnicowanie rodzaju występuje w obszarze śródziemnomorskim[5]. W Polsce rosną dziko dwa gatunki – posłonek rozesłany (H. nummularium) i alpejski (H. oelandicum subsp. alpestris, syn.: H. alpestre)[6]. Rośliny z tego rodzaju zasiedlają głównie tereny suche, otwarte. Wiele gatunków to rośliny ozdobne, polecane zwłaszcza do upraw w ogrodach na obszarach o niedostatkach wilgoci. Mają efektowne, ale krótkotrwałe (jednodniowe) kwiaty[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Posłonek apeniński
Pokrój
Krótkowieczne krzewy, półkrzewy lub krzewinki, częściowo zimozielone[7], rzadko byliny i rośliny jednoroczne[4]. Zwykle mają pędy rozpościerające się na gruncie. Osiągają do 1 m wysokości[5].
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe, tylko w górnej części pędu skrętoległe. Liście siedzące lub ogonkowe[4]. Blaszka jajowata do równowąskiej[5], w kolorze od srebrzystego do zielonego[7].
Kwiaty
Kwiaty promieniste, pięciokrotne. Wyrastają pojedynczo w katach liści lub skupione po kilka lub wiele w kwiatostany wierzchotkowe, groniaste lub główkowate[4]. Kielich tworzony jest przez 5 działek, z czego dwie zewnętrzne są mniejsze od trzech wewnętrznych. Płatków korony jest 5 i zwykle mają one kształt okrągławy, a barwę od białej, przez żółtą do jasnoróżowej, rzadko czerwonej. Zwykle o średnicy do 25 mm (u form uprawnych bywają większe)[7]. Pręciki liczne, na cienkich nitkach. Zalążnia górna, powstaje z trzech owocolistków, ale z jedną, krótką szyjką słupka[5], zwieńczoną dużym, główkowatym znamieniem[4].
Owoce
Torebki trójkanciaste, otwierające się trzema klapami, wewnątrz jednokomorowe lub z trzema niepełnymi przegrodami. Zawierają liczne nasiona[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj z rodziny czystkowatych Cistaceae[2][8].

Wykaz gatunków[9]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne. Uprawiane odmiany ozdobne mają większe kwiaty od typowych, dziko rosnących form, a niektóre także kwiaty pełne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-11] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-04].
  4. a b c d e f g Helianthemum Miller. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-11-08].
  5. a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 182. ISBN 0-333-74890-5.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. a b c Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  8. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  9. Helianthemum. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-11-08].