Powszelatkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powszelatkowate
Hesperiidae[1]
Latreille, 1809
Rojnik morfeusz (Heteropterus morpheus)
Rojnik morfeusz (Heteropterus morpheus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Rząd motyle
Podrząd Glossata
Infrarząd motyle różnoskrzydłe
(bez rangi) Ditrysia
(bez rangi) Obtectomera
Nadrodzina Papilionoidea
Rodzina powszelatkowate

Powszelatkowate, warcabnikowate, karłątkowate (Hesperiidae) – rodzina owadów z rzędu motyli.

Opis[edytuj]

Motyle o rozpiętości skrzydeł do 75 mm (u gatunków europejskich do 30 mm) i silnie rozwiniętym tułowiu. Ich ciało jest grube i krótkie, a skrzydła w porównaniu z nim małe. Na szerszej od tułowia głowie leżą duże, szeroko rozstawione, nagie oczy, maczugowate i zwykle krótsze niż połowa długości przedniego skrzydła czułki oraz krótkie i szerokie głaszczki, których końcowe człony są nagie, a pozostałe silnie owłosione. Przednie skrzydła o zarysie trójkąta rozwartokątnego, tylne zbliżone do trójkąta równobocznego. Komórka środkowa długości około ⅔ skrzydła, na przednich skrzydłach zamknięta cienką żyłką, na tylnych zaś otwarta. Na przedniej parze jedna a na tylnej dwie żyłki aksylarne. Przy przednim brzegu lub w środkowej części skrzydeł przednich samców zlokalizowany może być narząd zapachowy. Wiele gatunków jest zewnętrznie bardzo podobnych i oznacza się je po budowie męskich narządów rozrodczych[2].

Latają szybko[2] i nisko nad ziemią wydając charakterystyczny świst.

Rozprzestrzenienie[edytuj]

Rodzina występuje na wszystkich kontynentach, szczególnie okazałych przedstawicieli można spotkać w Ameryce Południowej.

W Polsce występuje 17 gatunków (zobacz: powszelatkowate Polski).

Systematyka[edytuj]

Kosternik palemon (Carterocephalus palaemon)

Rodzina liczy ok. 3500 gatunków i dzieli się na 7 podrodzin[3]:

Przypisy

  1. Hesperiidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Mieczysław Krzywicki: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 60. Powszelatki – Hesperiidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1970, s. 3-5.
  3. Warren A, Ogawa J, Brower A. (2008) Phylogenetic relationships of subfamilies and circumscription of tribes in the family Hesperiidae (Lepidoptera: Hesperioidea). Cladistics 24(5):642-676

Bibliografia[edytuj]

  1. Buszko Jarosław, Masłowski Janusz "Atlas motyli Polski. Część I. Motyle dzienne".
  2. Garbarczyk H. (red.), Świat zwierząt, wyd. III, PWRiL, Warszawa 1989. (jako karłatek tarninowy) (Rhopalocera)." Warszawa 1993, Wyd. IMAGE.
  3. Strojny Władysław, 1981, Nasze zwierzęta, Państwowe Wydawnictwa Rolnicze i Leśne, ISBN 83-09-00045-6.