Prałat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
sutanna prałata
strój chórowy prałata

Prałat (łac. praelatus – przełożony) – w Kościele katolickim prezbiter lub biskup mający zwyczajną władzę kościelną w prałaturze terytorialnej lub personalnej. Potocznie używa się jednak tego terminu w stosunku do kapłanów obdarzonych godnościami honorowymi przez Stolicę Apostolską lub biskupa diecezji, w której istnieje kapituła.

Prałatom (podobnie jak szambelanom i kapelanom papieskim) przysługuje tytuł: Monsinior (wł. monsignore). Tytułu Monsignore zgodnie z "Instrukcją w sprawie szat, tytułów i godeł Kardynałów, Biskupów i Prałatów niższych stopni" (Acta Apostolicae Sedis, vol. LXI an. 1969, p. 339; 23-26[1][2],) można użyć przy pisemnym lub ustnym zwracaniu się do Wyższych Prałatów Dykasterii Kurii Rzymskiej, nie mający godności biskupiej, Prałatów, zwanych Clerici Kamery Apostolskiej i Prałatów, pełniący obowiązki na dworze papieskim, jak i Biskupa - sam lub łącznie z przymiotnikiem "Najczcigodniejszy". Natomiast m.in. Prałatów honorowych, oraz Kapelanów Jego Świątobliwości można tytułować: Monsignore, który to tytuł, stosownie do okoliczności może poprzedzać przymiotniki: Czcigodny (Reverendus).

Prałat jako urząd Kurii Rzymskiej[edytuj]

  • Prałat duchowny Kamery Apostolskiej - kolegium ośmiu prałatów duchownych (pod przewodnictwem dziekana) działające w ramach Kamery Apostolskiej.
  • Prałat audytor Roty Rzymskiej - członek jednego z trybunałów papieskich - Roty Rzymskiej.

Prałat jako urząd kierujący jednostką administracyjną[edytuj]

  • Prałat terytorialny (łac. Praelatus nullius) – sprawujący władzę na terytorium wyłączonym spod jurysdykcji biskupa, zachowując przy tym wszystkie uprawnienia ordynariusza (Prałatura terytorialna). Prałat terytorialny posiada co do zasady święcenia biskupie.
  • Prałat prałatury personalnej – stoi na czele prałatury - instytucji Kościoła, wyłączonej spod jurysdykcji biskupów.

Prałat jako godność honorowa[edytuj]

W Kościele katolickim była to jedna z podstawowych godności nadawanych zasłużonym kapłanom z całego świata, przez papieża.

W 2014 decyzją papieża Franciszka tytuł prałata jako godność honorowa został zniesiony. Nie będzie on już nadawany zasłużonym kapłanom, ale księża, którzy otrzymali ten tytuł, mogą go nadal używać[3].

  • prałat honorowy Jego Świątobliwości, lub też prałat domowy (rzeczywisty) Jego Świątobliwości, noszący fioletową sutannę.

W Kościele zwyczajowo są nazywani prałatami, nie będąc nimi w ścisłym znaczeniu:

  • kapelan honorowy Jego Świątobliwości noszący purpurowy pas i pelerynę. Jedyna obecnie istniejąca kapłańska godność honorowa nadawana przez papieża, od 2014 niezwiązana już z przyznawaniem purpurowego pasa i peleryny.
  • protonotariusz apostolski:
    • protonotariusz apostolski liczbowy
    • protonotariusz apostolski nadliczbowy – supra numerum - godność nadawana do 2014 roku
  • zwierzchnicy kapituły diecezjalnej lub kolegiackiej. W Polsce na ogół są to:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy