Prałat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
sutanna prałata
strój chórowy prałata

Prałat (łac. praelatus – przełożony) – w Kościele katolickim prezbiter lub biskup mający zwyczajną władzę kościelną w prałaturze terytorialnej lub personalnej. Potocznie używa się jednak tego terminu w stosunku do kapłanów obdarzonych godnościami honorowymi przez Stolicę Apostolską lub biskupa diecezji, w której istnieje kapituła.

Prałatom (podobnie jak szambelanom i kapelanom papieskim) przysługuje tytuł: Monsinior (wł. monsignore). Tytułu Monsignore zgodnie z "Instrukcją w sprawie szat, tytułów i godeł Kardynałów, Biskupów i Prałatów niższych stopni" (Acta Apostolicae Sedis, vol. LXI an. 1969, p. 339; 23-26[1][2],) można użyć przy pisemnym lub ustnym zwracaniu się do Wyższych Prałatów Dykasterii Kurii Rzymskiej, nie mający godności biskupiej, Prałatów, zwanych Clerici Kamery Apostolskiej i Prałatów, pełniący obowiązki na dworze papieskim, jak i Biskupa - sam lub łącznie z przymiotnikiem "Najczcigodniejszy". Natomiast m.in. Prałatów honorowych, oraz Kapelanów Jego Świątobliwości można tytułować: Monsignore, który to tytuł, stosownie do okoliczności może poprzedzać przymiotniki: Czcigodny (Reverendus).

Prałat jako urząd Kurii Rzymskiej[edytuj]

  • Prałat duchowny Kamery Apostolskiej - kolegium ośmiu prałatów duchownych (pod przewodnictwem dziekana) działające w ramach Kamery Apostolskiej.
  • Prałat audytor Roty Rzymskiej - członek jednego z trybunałów papieskich - Roty Rzymskiej.

Prałat jako urząd kierujący jednostką administracyjną[edytuj]

  • Prałat terytorialny (łac. Praelatus nullius) – sprawujący władzę na terytorium wyłączonym spod jurysdykcji biskupa, zachowując przy tym wszystkie uprawnienia ordynariusza (Prałatura terytorialna). Prałat terytorialny posiada co do zasady święcenia biskupie.
  • Prałat prałatury personalnej – stoi na czele prałatury - instytucji Kościoła, wyłączonej spod jurysdykcji biskupów.

Prałat jako godność honorowa[edytuj]

W Kościele katolickim była to jedna z podstawowych godności nadawanych zasłużonym kapłanom z całego świata, przez papieża.

W 2014 decyzją papieża Franciszka tytuł prałata jako godność honorowa został zniesiony. Nie będzie on już nadawany zasłużonym kapłanom, ale księża, którzy otrzymali ten tytuł, mogą go nadal używać. Pozostaje więc tylko jedno papieskie odznaczenie dla duchownych diecezjalnych: Kapelan Jego Świątobliwości. Będzie ono przyznawane zasłużonym dla Kościoła kapłanom, którzy ukończyli 65 rok życia [3].

  • prałat honorowy Jego Świątobliwości, lub też prałat domowy (rzeczywisty) Jego Świątobliwości, noszący fioletową sutannę.

W Kościele zwyczajowo są nazywani prałatami, nie będąc nimi w ścisłym znaczeniu:

  • kapelan honorowy Jego Świątobliwości noszący purpurowy pas i pelerynę. Jedyna obecnie istniejąca kapłańska godność honorowa nadawana przez papieża, od 2014 niezwiązana już z przyznawaniem purpurowego pasa i peleryny.
  • protonotariusz apostolski:
    • protonotariusz apostolski liczbowy
    • protonotariusz apostolski nadliczbowy – supra numerum - godność nadawana do 2014 roku
  • zwierzchnicy kapituły diecezjalnej lub kolegiackiej. W Polsce na ogół są to:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy