Stolica Apostolska

Watykan
*Sancta Sedes*
	Godło
Ustrój polityczny	monarchia absolutna i elekcyjna
Stolica	Watykan
Władca	Leon XIV
Strefa czasowa	UTC +1 – zima; UTC +2 – lato
Język urzędowy	łacina, włoski
Religia dominująca	katolicyzm
	Położenie na mapie;
	41°54′12″N 12°27′12″E/41,903333 12,453333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach
	Hasło w Wikisłowniku

Stolica Apostolska, Stolica Święta^[2], Stolica Piotrowa (łac. Sancta Sedes, wł. Santa Sede) – władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca suwerenny podmiot prawa międzynarodowego mieszcząca się w państwie Watykan, który jest z nią połączony unią personalną i funkcjonalną i nad którym sprawuje ona wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję^[3].

Nazwa Stolica Apostolska ma związek z tradycją zarówno Kościoła Wschodniego, jak i Zachodniego, odnoszącą się do zasiadania na stolicy biskupiej w tym mieście św. Piotra Apostoła i władzy, jaką z tego tytułu posiadają jego następcy^[4].

Posiadłości eksterytorialne

Na mocy Traktatów Laterańskich^[5] posiadłościami eksterytorialnymi są:

w Rzymie (poza obszarem Watykanu):
- bazylika św. Jana na Lateranie (Basilica di San Giovanni in Laterano)
- bazylika Matki Bożej Większej (Basilica di Santa Maria Maggiore)
- bazylika św. Pawła za Murami (Basilica di San Paolo fuori le Mura)
- Pałac Laterański
- Pałac św. Kaliksta (Palazzo di San Callisto)
- Papieski Uniwersytet Urbaniana na Janiculum
- Pałac Kancelarii (Palazzo della Cancelleria)
- Palazzo di Propaganda Fide
- Pałac św. Oficjum (przylega bezpośrednio do Watykanu, lecz formalnie znajduje się po włoskiej stronie granicy)
- Pałac Kongregacji Kościołów Wschodnich (Palazzo Convertendi in Piazza Scossacavalli)
poza Rzymem:
- Pałac Papieski, Villa Barberini i Villa Cybo – w Castel Gandolfo
- Santa Maria di Galeria – teren, na którym stoją anteny Radia Watykańskiego
poza Rzymem bez statusu eksterytorialnego:

Ustrój polityczny

Osobny artykuł: Ustrój polityczny Watykanu i Stolicy Apostolskiej.

Stosunki międzynarodowe

Osobny artykuł: Konkordat.

Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej^[6].

Członkostwo w organizacjach międzynarodowych

Stolica Apostolska jest członkiem następujących organizacji międzynarodowych i porozumień:

Posiada status stałego obserwatora przy następujących organizacjach międzynarodowych:

Organizacja Narodów Zjednoczonych (od 1967)^[7]
Rada Europy
Światowa Organizacja Handlu (od 16 lipca 1997)
UNESCO
Unia Łacińska
Światowa Organizacja Turystyki (od 1979)
Międzynarodowa Organizacja Pracy
Światowa Organizacja Zdrowia
Światowy Program Żywnościowy.

Finanse

Osobny artykuł: Watykan#Finanse i gospodarka.

Skonsolidowany bilans Stolicy Apostolskiej za 2024 rok wykazuje nadwyżkę w wysokości 1,6 miliona euro. Rok wcześniej wykazany został deficyt w wysokości 51,2 miliona euro. Poprawa sytuacji finansowej Stolicy Apostolskiej była możliwa dzięki wzrostowi przychodów o 79 milionów euro (pochodzących głównie z darowizn i działalności szpitali) oraz działaniom mającym na celu kontrolę wydatków^[8].

Zobacz też

Przypisy

↑ Krystian Chariza: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych. Warszawa: Nowa Era, 2012. ISBN 978-83-267-0775-9.
↑ „Stolica Święta” – starsza, dawniejsza nazwa oparta na łacińskiej Sancta Sedes lub włoskiej Santa Sede https://web.archive.org/web/20060703201025/https://www.episkopat.pl/?a=watykan Konferencja Episkopatu Polski.
↑ Jacek Barcik, Tomasz Srogosz: Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck, 2007, s. 152 i n. ISBN 978-83-7483-785-9.
↑ Paweł VI: Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen Gentium”. W: Sobór Watykański II: konstytucje, dekrety, deklaracje: tekst łacińsko-polski, nowe tłumaczenie. Wyd. 2. Poznań: Pallottinum, 2008, s. 181–182. ISBN 978-83-7014-595-8.
↑ Zgodnie z Traktatami Laterańskimi są to posiadłości Stolicy Apostolskiej, nie Państwa Watykańskiego.
↑ Lech Antonowicz: Podręcznik prawa międzynarodowego. Warszawa: Wydawnictwo LexisNexis, 2003, s. 95 i n. ISBN 83-7334-233-8.
↑ Elżbieta Wilemska: Stolica Apostolska. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski, 2013, s. 976. ISBN 978-83-7306-614-4 (t. XVIII). Zob. stronę oficjalną obserwatora Stolicy Apostolskiej w ONZ: The Permanent Observer Mission of the Holy See to the United Nations [online] [dostęp 2015-07-09] (ang.).
↑ Stolica Apostolska zamyka rok 2024 z nadwyżką 1,6 miliona euro [online], vaticannews.va [dostęp 2026-03-26] .

Linki zewnętrzne

Oficjalny portal internetowy Stolicy Apostolskiej (fr. • ang. • port. • hiszp. • wł. • niem. • arab.)
Oficjalny kanał YouTube

[Atlas-1] Krystian Chariza: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych. Warszawa: Nowa Era, 2012. ISBN 978-83-267-0775-9.

[2] „Stolica Święta” – starsza, dawniejsza nazwa oparta na łacińskiej Sancta Sedes lub włoskiej Santa Sede https://web.archive.org/web/20060703201025/https://www.episkopat.pl/?a=watykan Konferencja Episkopatu Polski.

[3] Jacek Barcik, Tomasz Srogosz: Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck, 2007, s. 152 i n. ISBN 978-83-7483-785-9.

[4] Paweł VI: Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen Gentium”. W: Sobór Watykański II: konstytucje, dekrety, deklaracje: tekst łacińsko-polski, nowe tłumaczenie. Wyd. 2. Poznań: Pallottinum, 2008, s. 181–182. ISBN 978-83-7014-595-8.

[5] Zgodnie z Traktatami Laterańskimi są to posiadłości Stolicy Apostolskiej, nie Państwa Watykańskiego.

[6] Lech Antonowicz: Podręcznik prawa międzynarodowego. Warszawa: Wydawnictwo LexisNexis, 2003, s. 95 i n. ISBN 83-7334-233-8.

[7] Elżbieta Wilemska: Stolica Apostolska. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski, 2013, s. 976. ISBN 978-83-7306-614-4 (t. XVIII). Zob. stronę oficjalną obserwatora Stolicy Apostolskiej w ONZ: The Permanent Observer Mission of the Holy See to the United Nations [online] [dostęp 2015-07-09] (ang.).

[8] Stolica Apostolska zamyka rok 2024 z nadwyżką 1,6 miliona euro [online], vaticannews.va [dostęp 2026-03-26] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]