Przejdź do zawartości

Prehnit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Prehnit
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

zasadowy glinokrzemian wapnia i glinu (Ca2Al[(OH)2AlSi3O10])

Twardość w skali Mohsa

6–6,5[1]

Przełam

nierówny/nieregularny[1]

Łupliwość

doskonała

Pokrój kryształu

tabliczkowy, słupkowy, igiełkowy

Przezroczystość

przeświecający[1]

Układ krystalograficzny

rombowy[1]

Klasa krystalograficzna

piramidalna[1]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1]

Gęstość

2,8–2,95 g/cm³[1]

Właściwości optyczne
Barwa

biała, szara, zielonawa, żółtawa[1]

Rysa

biała[1]

Połysk

szklisty, perłowy[1]

Współczynnik załamania

1,611–1,665 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,021–0,033[1] pleochroizm: słaby[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.DP.20[1]

Prehnitminerał z grupy krzemianów. Nazwa pochodzi od nazwiska holenderskiego pułkownika Hendrika van Prehna(inne języki) (1733–1785), który odkrył go na Przylądku Dobrej Nadziei w 1774 r.[1]

Pospolity minerał rodingitów powstający w ostatnim stadium rodingityzacji na skutek niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych, należy do gromady glinokrzemianów wstęgowych.

Charakterystyka

[edytuj | edytuj kod]

Właściwości

[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy tabliczkowe, rzadziej słupkowe i igiełkowe. Występuje też w formie skupień zbitych, ziarnistych, naciekowych, groniastych i kulistych. Dobrze wykształcone kryształy są spotykane w druzach i szczelinach skalnych. Jest kruchy. Skupienia włókniste wykazują połysk jedwabisty. Niekiedy wykazuje efekt kociego oka.

Występowanie

[edytuj | edytuj kod]

Stanowi produkt hydrotermalnych przeobrażeń skał magmowych (głównie bazaltów i gabr). Towarzyszą mu zwykle kalcyt, epidot, kwarc, babingtonit, laumontyt, datolit, apofyllit oraz miedź rodzima[1].

Miejsca występowania:

  • W Polsce: Występuje wśród produktów przeobrażenia hydrotermalnego skał magmowych (pegmatytów), a także jako składnik żył tnących amfibolity, łupki amfibolowe, – okolice Świdnicy, Dzierżoniowa, Ząbkowic Śląskich, eklogity Gór Śnieżnickich i Gór Sowich oraz szczelin w obrębie skał metamorficznych Dolnego Śląska. Występuje również w cieszynitach i granitach tatrzańskich.

Skała prehnitowa znana jest z Jordanowa Śląskiego k. Sobótki.

Zastosowanie

[edytuj | edytuj kod]

Ma znaczenie naukowe (określanie warunków i charakteru przemian metamorficznych) oraz kolekcjonerskie. Wykorzystywany czasami w jubilerstwie (szlif fasetkowy, szlif kaboszonowy). Zazwyczaj wyrabia się z niego paciorki do naszyjnków, drobną galanterie ozdobną oraz niewielkie rzeźby.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Prehnit, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-11-17] (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski. Antykwa, 1998.
  • J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Videograf II, 2003.