Prijezda I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Prijezda I
Ban Bośni
Ban Bośni
Okres panowania od 1250
do 1287
Poprzednik Matej Ninoslav
Następca Prijezda II
Stefan I Kotroman
Dane biograficzne
Dynastia Kotromanowicze
Urodziny 1211
Śmierć 1287
Dzieci Prijezda II
Stefan I Kotromanić
Vuk
córka?

Prijezda I (ur. 1211, zm. 1287 r.) – ban Bośni od 1254 r., założyciel dynastii Kotromanowiczów[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Macieja Ninosława w 1254 wystąpił problem z następstwem tronu bośniackiego spowodowany tym, że synowie Macieja chcieli się uzależnić od Węgier na co nie chcieli się zgodzić ci drudzy, pod których zwierzchnictwem znajdowała się Bośnia. Ostatecznie król Bela IV osadził jako bana Prijezdę, kuzyna poprzedniego bana, który zarządzał tym krajem w imieniu władcy węgierskiego.

Zaraz po tym wydarzeniu Prijezda zaczął walkę z bogomiłami – heretyckim odłamem chrześcijaństwa. Papież wyznaczył zakon dominikanów do pomocy przy rekatolicyzacji Bośniaków, którzy. 11 listopada 1253 r. wsparcia militarnego banowi udzielił sam król Bela IV, który wkroczył ze swoja armią do Bośni. Przy tej okazji dokonał podziału kraju nadając Prijezdzie część Bośni między rzekami Bosna i Vrbas w dziedziczne posiadanie. Pozostała część w kraju miała należeć do każdorazowego bana jako lenno nadane przez króla węgierskiego.

W 1254 r. król węgierski zaatakował Serbię, pokonując wojska króla Stefana Urosza I, w wyniku czego odebrał Serbom Zahumle, które zostało przyłączone do Bośni, jednak w razie ewentualnego pokoju węgiersko-serbskiego miały wrócić do Serbii. W 1255 r. Bela IV przyłączył do Bośni cześć Slawonii. Prijezda uczestniczył również w wojnie węgiersko-czeskiej w 1260 r. Mimo kolejnych zmian na tronie węgierskim po śmierci Beli IV w 1270 r. utrzymywał sojusz w Węgrami i pozostawał wiernym lennikiem.

W 1284 r. zaaranżował małżeństwo dynastyczne między serbską księżniczką Jelisavetą, córką Stefana Dragutina a swoim synem Kotromaniciem.

Prijezda utrzymał się na tronie bośniackim do swojej śmierci w 1287 r. Ostatnie lata życia spędził w swojej posiadłości w Zemljenik.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Felczak, T. Wasilewski, Historia Jugosławii, wyd. Ossolineum, Wrocław 1985.

Przypisy

  1. I. Czamańska, Kotromanicie, [w:] Słownik dynastii Europy, pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1999, s. 237.
Poprzednik
Matej Ninoslav
Coat of Arms of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Ban Bośni
1254-1287
Coat of Arms of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Następca
Prijezda II