Rezerwat przyrody Olzy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Olzy
Ilustracja
rezerwat przyrody nieożywionej
Typ

geologiczny i glebowy

Podtyp

form tektonicznych i erozyjnych

Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Położenie

Zarszyn

Mezoregion

Pogórze Bukowskie

Data utworzenia

9 sierpnia 2022

Akt prawny

Dz. Urz. Woj. Podk. z 2022 r., poz. 2825

Powierzchnia

41,45 ha

Powierzchnia otuliny

5,59 ha

Położenie na mapie gminy Zarszyn
Mapa konturowa gminy Zarszyn, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Olzy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Olzy”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Olzy”
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa konturowa powiatu sanockiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Olzy”
Ziemia49°31′07″N 21°55′56″E/49,518611 21,932222

Rezerwat przyrody Olzyrezerwat przyrody nieożywionej położony na terenie gminy Zarszyn w powiecie sanockim (województwo podkarpackie), obejmujący Ścianę Olzy.

Powołanie[edytuj | edytuj kod]

Obszar chroniony został utworzony 9 sierpnia 2022 r. na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 22 lipca 2022 r. w sprawie ustanowienia rezerwatu przyrody Olzy (Dz. Urz. Woj. Podk. z 2022 r., poz. 2825)[1]. Pierwsze plany ochrony tego terenu pojawiły się w 2003, wówczas miał on obejmować większy fragment Jaru Wisłoka i nosić nazwę rezerwat przyrody „Dolina Wisłoka”. W ostatecznej wersji zdecydowano się jednak na ochronę fragmentu znanego lokalnie jako Ściana Olzy w Rudawce Rymanowskiej lub Olzy. Nazwa ta prawdopodobnie pochodzi od słowa ylz lub ylzy, które oznacza przepaść lub urwisko[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat ma 41,45 ha powierzchni, zaś jego otulina – 5,59 ha[1]. Znajduje się na terenie gminy Zarszyn[1], w bezpośrednim sąsiedztwie Rudawki Rymanowskiej oraz w pobliżu wsi Pastwiska. Obejmuje charakterystyczny przełom Wisłoka, w tym najbardziej charakterystyczną ścianę skalną, oraz pobliski drzewostan.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Celem ochrony w rezerwacie przyrody jest „zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych naturalnych procesów geologicznych zachodzących w obrębie wychodni i odsłonięć skalnych warstw menilitowych[1]. Odsłonięta skała stanowi największe w polskich Karpatach odsłonięcie łupków menilitowych (wysokość ponad 30 metrów[3]), które utworzyło się w następstwie erozji wgłębnej. Warstwowy układ skał (tzw. flisz karpacki) powstał wskutek osadzania się żwirów, piasków i iłów w głębokiej części Oceanu Tetydy[4]. Na wysokich skałach w okresie zimowym tworzą się lodospady[3]. Pozostały teren chroniony porasta naturalny drzewostan, głównie żyzna buczyna karpacka (Dentario glandulosae – Fagetum), ponadto znajduje się tam wiele gatunków flory i fauny[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 22 lipca 2022 r. w sprawie ustanowienia rezerwatu przyrody Olzy. rzeszow.uw.gov.pl, 2022-07-26. [dostęp 2022-08-04].
  2. a b Nowy rezerwat przyrody na Podkarpaciu. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie, 28 lipca 2022. [dostęp 2022-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 sierpnia 2022)].
  3. a b Skalna ściana koło Rudawki Rymanowskiej objęta ochroną. Nowy rezerwat przyrody Olzy. wyborcza.pl, 30 lipca 2022. [dostęp 2022-08-04].
  4. Na Podkarpaciu powołany zostanie kolejny rezerwat przyrody. W Rudawce Rymanowskiej powstanie rezerwat „Olzy”. nowiny24.pl, 29 lipca 2022. [dostęp 2022-08-04].