Richard Swinburne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Richard Swinburne w 2009 roku, Librairie Vrin, Paryż.

Richard Granville Swinburne (ur. 26 grudnia 1934) – brytyjski filozof, emerytowany profesor na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie wykładał filozofię religii chrześcijańskiej.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W roku 1957 uzyskał licencjat na swym uniwersytecie w zakresie filozofii i nauk politycznych i ekonomicznych, kontynuując studia filozoficzne i teologiczne. W latach 1961-63 przebywał na Uniwersytecie w Leeds, prowadząc badania z historii i filozofii nauki. Od roku 1963 do 1972 był wykładowcą filozofii na uniwersytecie w Hull, a od 1972 do 1984 na uniwersytecie w Keele. W 1985 roku otrzymał profesurę filozofii religii chrześcijańskiej Uniwersytetu Oksfordzkiego. W 1992 roku został przyjęty do Akademii Brytyjskiej. W latach dziewięćdziesiątych zmienił wyznanie z anglikanizmu na prawosławie.

Poglądy epistemologiczne[edytuj | edytuj kod]

Swinburne jest epistemologicznym fundacjonalistą. W nowszych pracach nie zajmuje ostatecznego stanowiska w sporze między internalizmem, a eksternalizmem, zwraca jednak uwagę na dobro i obowiązek posiadania racjonalnych (internalistycznie) przekonań w sferze religii. Ściśle mówiąc, przez racjonalne przekonanie należy tu rozumieć takie przekonanie, które jest efektem adekwatnych dociekań podmiotu i którego prawdziwość jest logicznie prawdopodobna w świetle świadectw, którymi podmiot dysponuje, a świadectwa te są sądami bazowymi akceptowanymi w (obiektywnie) uzasadnionym stopniu[1].

Mimo, że Swinburne akceptuje możliwość posiadania racjonalnych bazowych (nie opartych o inne przekonania) przekonań religijnych[2] to jego poglądy epistemologiczne stawiają go w opozycji do tzw. zreformowanej epistemologii i leżą u fundamentów jego dzieła apologetycznego. Sugestywna jest w tej materii odpowiedź Swinburne'a udzielona podczas jednego z wywiadów - na pytanie, dotyczące wątpliwości w wierze odpowiedział on: "Myślę, że dowody wskazują na prawdziwość tradycyjnego chrześcijaństwa. Do takiego wniosku dochodzę zawsze, gdy je rozważam"[3].

Wkład do filozofii religii[edytuj | edytuj kod]

Swinburne jest autorem szeroko dyskutowanych książek z zakresu filozofii religii - m. in. trylogii dotyczącej teizmu (1977, 1979, 1981) oraz tetralogii dotyczącej doktryn chrześcijańskich (1989,1991,1994,1998). Sam Swinburne za swoją najważniejszą książkę uważa The Existence of God, w której prezentuje wieloetapowy, probabilistyczny argument na rzecz istnienia Boga, którego konkluzja brzmi: "teizm jest bardziej prawdopodobny niż jego zaprzeczenie"[4]. Argument taki zyskał miano argumentu kumulatywnego na istnienie Boga. W książkach The Resurrection of God Incarnate oraz Revelation, autor wykorzystuje twierdzenie Bayesa w celu sformalizowania swoich argumentów na rzecz prawdziwości chrześcijańskiego objawienia

Mimo, że Swinburne należy do Kościoła Prawosławnego to popiera tezę pochodzenia Trzeciej Osoby Trójcy Świętej od obu pierwszych Osób, a nie jedynie od Pierwszej Osoby. Swinburne - przy (zgodnym z tradycją teologiczną) założeniu, że Osoby Boskie nie posiadają haecceitas - argumentuje, że dowolna Osoba Boska będzie różną od dowolnej innej tylko jeśli znajduje się w innej relacji do pozostałych Osób. Gdyby więc zarówno Druga jak i Trzecia Osoba pochodziły od Pierwszej to byłyby ze sobą tożsame - byłyby tą samą Osobą.[5].

Swinburne jest jednym z najbardziej wpływowych apologetów chrześcijańskich. Kelly James Clark nazywa go "głównym racjonalnym apologetą naszej epoki"[6].

Ważniejsze książki[edytuj | edytuj kod]

  • Space and Time, London: Macmillan and Co. Ltd., 1968
  • The Concept of Miracle, St Martin's Press, 1970
  • An Introduction to Confirmation Theory, London: Methuen, 1973
  • The Coherence of Theism, Oxford University Press, 1977, ISBN 83-7006-374-8 (nowe, poprawione wydanie 1993) Spójność teizmu, wyd. pol. w przekładzie Tadeusza Szubki z wydania poprawionego, Znak, Kraków 1995
  • The Existence of God, Oxford University Press, 1979 (nowe, poprawione wydanie 2004)
  • Faith and Reason, Oxford University Press, 1981 (nowe, poprawione wydanie 2005)
  • Personal Identity, Wiley-Blackwell, 1984 (razem z S. Shoemakerem)
  • The Evolution of the Soul, Oxford University Press, 1986, ISBN 0-19-823698-0 (nowe, poprawione wydanie 1997)
  • Miracles, MacMillan, New York, 1989.
  • Responsibility and Atonement, Oxford University Press, 1989
  • Revelation: From Metaphor To Analogy, Oxford University Press, 1991 (nowe, poprawione wydanie 2007)
  • The Christian God, Oxford University Press, 1994
  • Is There a God?, Oxford University Press, USA 1996, ISBN 0-19-823545-3, Czy istnieje Bóg? wyd. pol. w przekładzie Ireneusza Ziemińskiego, W drodze, Poznań 1999
  • Simplicity as Evidence of Truth, Marquette University Press, The Aquinas Lecture, 1997
  • Providence and the Problem of Evil, Oxford University Press, 1998
  • Epistemic Justification, Oxford University Press, 2001
  • The Resurrection of God Incarnate, Oxford University Press, 2003

Przypisy

  1. Faith and Reason, 2005, rozdział II - Rational Belief
  2. Faith and Reason, 2005, rozdział III - The Value of Rational Religious Belief
  3. "A Sceptical Age" - wywiad z Simonem Smartem
  4. The Existence of God, 2004, s. 342
  5. The Christian God, 1994, s. 163-169
  6. Philosophers Who Believe: The Spiritual Journeys of 11 Leading Thinkers, Intervarsity Pr, 1994, s. 12