Rousseaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rousseaceae
Ilustracja
Roussea simplex
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd astrowce
Rodzina Rousseaceae
Nazwa systematyczna
Rousseaceae DC.
Prodr. 7(2): 521. late Dec 1839[3]
Typ nomenklatoryczny

Roussea Sm. (1789)[3]

Rousseaceaerodzina roślin z rzędu astrowców. Obejmuje cztery rodzaje i 13 gatunków. Występują one na wyspie Mauritius (endemitem jest tu Roussea simplex), poza tym we wschodniej Australii (Abrophyllum i Cuttsia) oraz na wyspach południowo-zachodniej Oceanii od Nowej Gwinei do Nowej Zelandii (Carpodetus)[2][4]. Są to niskie drzewa i krzewy występujące w lasach w strefie ciepłego klimatu umiarkowanego i w klimacie podzwrotnikowym[5]. Abrophyllum ornans i Carpodetus serratus bywają uprawiane jako rośliny ozdobne. Wykorzystywane jest drewno gatunku Carpodetus serratus (twarde, ale przyciągające owady je drążące)[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owoce Abrophyllum ornans
Kwiaty Cuttsia viburnea
Carpodetus serratus
Pokrój
Niewielkie (do 8 m wysokości), zimozielone drzewa i krzewy ze wspinającymi się pędami (Roussea). W pędach rodzaju Abrophyllum występuje sok mleczny[5].
Liście
Skrętoległe, tylko u Roussea naprzeciwległe[6] lub okółkowe[2], pojedyncze, na brzegu płytko piłkowane[6]. Liście są krótkoogonkowe (ogonek do 4 cm długości) i średnich rozmiarów (długości 10–20 cm i szerokości 4–10 cm). Blaszka ma kształt od lancetowatego do owalnego[5].
Kwiaty
Promieniste i obupłciowe. U Roussea są okazałe, pojedyncze i 4-krotne[6][2], u pozostałych rodzajów drobne (do 5 mm długości), zebrane w wiechy[6], także baldachokształtne[5] i 5(-6)-krotne. Kielich niepozorny, bardzo krotki, rurkowaty, z odpadającymi ząbkami (u Roussea okazały[2]). Korona zwykle żółtej lub żółtawej barwy, z całobrzegimi płatkami[5][6]. Pręcików jest 5, rzadko 4 lub 6. Są wolne i mają równą długość, pylniki osadzone są na krótkich nitkach[5]. Zalążnia jest górna, powstaje z 5 owocolistków i posiada 5 komór, w których znajduje się od 10 do wielu zalążków. Słupek jest pojedynczy i na szczycie rozdzielony na 5 łatek[6][2].
Owoce
Czarne jagody o średnicy do ok. 12 mm[5] lub torebki[2][6], zawierające liczne, drobne nasiona[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Carpodetus i spokrewnione z nim rodzaje Cuttsia i Abrophyllum tradycyjnie włączane były do skalnicowatych Saxifragaceae lub twardziczkowatych Escalloniaceae, ew. sytuowane obok nich jako rodzina Carpodetaceae. Pokrewieństwo z rodzajem Roussea, którego pozycja systematyczna była przez długi czas niejasna, odkryto w wyniku analiz molekularnych. One też pozwoliły całą grupę określić jako siostrzaną dla dzwonkowatych Campanulaceae[4].

W obrębie rodziny pozycję bazalną zajmuje rodzaj Roussea, wyodrębniany jako podrodzina Rousseoideae. Rodzaj Carpodetus jest siostrzany z kolei wobec kladu obejmującego rodzaje Cuttsia i Abrophyllum[2].

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina zaliczona do rzędu astrowców Asterales reprezentującego klad astrowych w obrębie okrytonasiennych w systemie APG III (2009)[2]. Jest rodziną siostrzaną dla dzwonkowatych (Campanulaceae), wraz z którą stanowi klad bazalny w rzędzie astrowców[2].

astrowce


Rousseaceae



Campanulaceaedzwonkowate





Pentaphragmataceae





Alseuosmiaceae




Phellinaceae



Argophyllaceae






Stylidiaceae




Menyanthaceaebobrkowate




Goodeniaceae




Asteraceaeastrowate



Calyceraceae









Podział rodziny[2]
  • podrodzina Rousseoideae Horaninow

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-05] (ang.).
  3. a b Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – R. Cornell University. [dostęp 2015-08-16].
  4. a b c Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 589–590. ISBN 978-1-842466346.
  5. a b c d e f g h L. Watson, M. J. Dallwitz: Rousseaceae Hook. f. ex Benth.. W: The families of flowering plants [on-line]. delta-intkey.com. [dostęp 2015-08-15].
  6. a b c d e f g Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 284. ISBN 1-55407-206-9.