Słoweńska Partia Demokratyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słoweńska Partia Demokratyczna
Lider Janez Janša
Data założenia 1989
Ideologia polityczna konserwatywny liberalizm, chrześcijańska demokracja
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejska Partia Ludowa
Barwy niebieska, żółta
strona oficjalna

Słoweńska Partia Demokratyczna (słoweń. Slovenska demokratska stranka, SDS) – słoweńska centroprawicowa, konserwatywno-liberalna i chadecka partia polityczna, działająca od 1989. Do 2003 występowała pod nazwą Socjaldemokratyczna Partia Słowenii (słoweń. Socialdemokratska stranka Slovenije, SDSS).

Historia[edytuj]

Początki SDS związane są z połączeniem się utworzonych w 1989 Socjaldemokratycznego Związku Słowenii i Słoweńskiego Związku Demokratycznego, głównych ugrupowań antykomunistycznej i niepodległościowej koalicji DEMOS. W 1992 związek podzielił się na trzy frakcje, w tym Socjaldemokratyczną Partię Słowenii, która mimo słabego wyniku wyborczego weszła w skład koalicji rządzącej.

W 1993 z kierowania ugrupowaniem zrezygnował Jože Pučnik, który do swojej śmierci (w 2003) pełnił funkcję honorowego przewodniczącego demokratów. Na czele partii stanął Janez Janša, minister obrony z okresu wojny o niepodległość. W 1994 socjaldemokraci odeszli z rządu, pozostawali w opozycji przez blisko 10 lat z wyjątkiem krótkiego epizodu z 2000, gdy współtworzyli gabinet Andreja Bajuka.

W 2003, w związku z ubieganiem się o członkostwo w Europejskiej Partii Ludowej, przyjęto nazwę Słoweńska Partia Demokratyczna[1]. Przyjęty w tym samym roku nowy program SDS definiował ją jako partię centrową, z liberalnym programem gospodarczym i chadeckim programem społecznym. Ugrupowanie wspierało integrację Słowenii z Unią Europejską.

Po zwycięstwie w wyborach krajowych w 2004, SDS współtworzyła (wraz z Nową Słowenią, Słoweńską Partią Ludową i partią emerytów) centroprawicową koalicję rządową z Janezem Janšą na czele. W 2007 demokraci poparli kandydaturę Lojze Peterle w wyborach prezydenckich. W wyborach w 2008 nieznacznie przegrali z Socjaldemokratami, przechodząc do opozycji. Pod koniec tego samego roku SDS powołała radę ekspertów, stanowiącą nieformalny gabinet cieni[2]. W 2011 partia ponownie zajęła drugie miejsce, tym razem przegrywając z Pozytywną Słowenią. SDS zdołała jednak zawiązać koalicję rządową (z trzema poprzednimi koalicjantami i partią Gregora Viranta), a jej wieloletni lider po raz drugi został premierem. W 2013 po rozpadzie koalicji i zmianie rządu znalazła się w opozycji.

Wyniki wyborcze[edytuj]

Wybory do Zgromadzenia Narodowego[3]:

  • 1990: 7,4% głosów, 6 mandatów
  • 1992: 3,3% głosów, 4 mandatów
  • 1996: 16,1% głosów, 16 mandatów
  • 2000: 15,9% głosów, 14 mandatów
  • 2004: 29,1% głosów, 29 mandatów
  • 2008: 29,3% głosów, 28 mandatów
  • 2011: 26,2% głosów, 26 mandatów
  • 2014: 20,7% głosów, 21 mandatów

W wyborach do Parlamentu Europejskiego SDS w 2004 i 2009 uzyskiwała po dwa mandaty europosłów. W trakcie VII kadencji PE przypadł jej dodatkowo jeden mandat. W 2014 demokraci utrzymali trzyosobową reprezentację.

Przewodniczący[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy