Jože Pučnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jože Pučnik
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1932
Črešnjevec
Data śmierci 12 stycznia 2003
Zawód polityk, socjolog, nauczyciel akademicki

Jože Pučnik (ur. 9 marca 1932 w miejscowości Črešnjevec, zm. 12 stycznia 2003[1]) – słoweński polityk, socjolog, nauczyciel akademicki i publicysta, więzień polityczny w czasach komunistycznych, lider Demokratycznej Opozycji Słowenii, parlamentarzysta. Jeden z współtwórców niepodległej Słowenii[2].

Życiorys[edytuj]

W szkole średniej publikował w uczniowskim periodyku „Iskanja”. W ramach represji uniemożliwiono mu studia i powołano do Jugosłowiańskiej Armii Ludowej[3]. Po odbyciu służby wojskowej kształcił się na Uniwersytecie Lublańskim[1]. W 1958 ukończył filozofię, po czym został asystentem na tej uczelni. W międzyczasie publikował w periodyku „Revija 57”, w którym krytykował komunistyczny system gospodarczy. Został za to skazany na karę 9 lat pozbawienia wolności, której część odbył w latach 1958–1963. Rok później ponownie uwięziony za współpracę z niezależnym pismem „Perspektive”, zwolniony został w 1966[3][4]. Wyemigrował następnie do Niemiec, gdzie uzyskał azyl polityczny i gdzie doktoryzował się z socjologii na Uniwersytecie w Hamburgu[3][4]. Początkowo był w Niemczech pracownikiem fizycznym, później został nauczycielem akademickim[3].

W latach 80. należał do autorów magazynu kulturalnego „Nova revija”[3]. W 1989 został liderem partii SDZS, przemianowanej w Socjaldemokratyczną Partię Słowenii (SDSS)[5], a rok później przewodniczącym współtworzonej przez nią koalicji DEMOS. W 1990 wystartował w demokratycznych wyborach na prezydenta Socjalistycznej Republiki Słowenii, w drugiej turze otrzymał około 41% głosów, przegrywając z reformatorskim działaczem komunistycznym Milanem Kučanem[4]. Uzyskał jednocześnie mandat poselski do słoweńskiego parlamentu, aktywnie wspierał słoweńskie dążenia do niepodległości[4]. Od 1992 do 1993 był wicepremierem w gabinecie Janeza Drnovšeka[5]. W 1992 ponownie został posłem do Zgromadzenia Narodowego, sprawując mandat do 1996[4]. W 1993, po słabym wyniku wyborczym swojej partii, zrezygnował z kierowania SDSS na rzecz Janeza Janšy[5].

W 2007 jego imieniem nazwano Port lotniczy Lublana[6].

Przypisy

  1. a b Dr. Jože Pučnik (słoweń.). cresnjevec.si. [dostęp 2016-09-27].
  2. Šest let od smrti Jožeta Pučnika (słoweń.). rtvslo.si, 11 stycznia 2009. [dostęp 2016-09-27].
  3. a b c d e Jože Pučnik (1932–2003) (słoweń.). mladina.si, 22 stycznia 2003. [dostęp 2016-09-27].
  4. a b c d e Dr. Jože Pučnik (ang.). ijpucnik.si. [dostęp 2016-09-27].
  5. a b c Leaders of Slovenia (ang.). zarate.eu. [dostęp 2016-09-27].
  6. Letališče Jožeta Pučnika bolj evropsko ime (słoweń.). 24ur.com, 7 czerwca 2007. [dostęp 2016-09-27].