Socjaldemokraci (Słowenia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Socjaldemokraci
Lider Dejan Židan
Data założenia 29 maja 1993
Ideologia polityczna socjaldemokracja
Europejska Grupa
Parlamentarna
S&D[1]
Barwy czerwony
strona oficjalna

Socjaldemokraci (słoweń. Socialni demokrati, SD) – słoweńska centrolewicowa i socjaldemokratyczna partia polityczna, działająca od 1993, wywodząca się z kręgów postkomunistycznych. Do 2005 występowała pod nazwą Zjednoczona Lista Socjaldemokratów (słoweń. Združena lista socialnih demokratov, ZLSD).

Początki partii wiążą się z przemianami w partii komunistycznej, która na początku 1990 przyjęła nazwę Partia Demokratycznego Odnowienia (Stranka demokratične prenove), przegrywając w tym samym roku wybory parlamentarne z demokratami z koalicji DEMOS. Postkomuniści pozostali w opozycji do rządu premiera Lojze Peterle. W 1992 poparli nowy gabinet, na którego czele stanął liberał Janez Drnovšek, zmienili też nazwę na Odnowienie Socjaldemokratyczne (Socialdemokratska prenova). Przed wyborami parlamentarnymi powołali wraz z trzema małymi partiami (Związkiem Socjaldemokratycznym, Robotniczą Partią Słowenii i partią emerytów) koalicję "Zjednoczona Lista". Blok ten do 1996 pozostawał partnerem rządzących liberałów. 29 maja 1993 partie koalicyjne utworzyły jednolitą Zjednoczoną Listę Socjaldemokratów, wkrótce jednak doszło do reaktywacji Demokratycznej Partii Emerytów Słowenii.

Od 1996 do 2000 ZLSD pozostawała w opozycji, następne cztery lata współtworzyła kolejne rządy z Liberalną Demokracją. Mimo porażki w 2004 i ponownej utraty władzy, partia zaczęła uzyskiwać coraz większe poparcie. W kwietniu 2005 ugrupowanie przyjęło nową nazwę Socjaldemokraci. W związku z kryzysem w LDS (część liberałów, m.in. były premier Anton Rop, przeszła wówczas do socjaldemokratów) stała się wkrótce główną siłą opozycyjną. W 2007 popierany przez SD Danilo Türk został prezydentem Słowenii, zaś rok później ugrupowanie wygrało nieznacznie wybory parlamentarne, zaś jego lider, Borut Pahor, stanął na czele rządu. W 2011 doszło do upadku koalicji rządowej i przedterminowych wyborów krajowych, w których Socjaldemokraci stracili blisko 2/3 mandatów i od lutego 2012 znaleźli się w opozycji.

W czerwcu 2012 nowym przewodniczącym partii został wybrany Igor Lukšič. W grudniu 2012 Borut Pahor zwyciężył natomiast w wyborach prezydenckich, a w marcu 2013 partia współtworzyła nowy gabinet z Alenką Bratušek na czele (jej działacz Janko Veber został przewodniczącym parlamentu). W maju 2014 po słabym wyniku socjaldemokratów w wyborach europejskich Igor Lukšič zrezygnował z kierowania ugrupowaniem[2]. We wrześniu tegoż roku socjaldemokraci dołączyli do rządu Mira Cerara[3].

Wyniki wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Wybory do Zgromadzenia Narodowego[4][5]:

  • 1990: 17,3% głosów, 14 mandatów (jako Partia Demokratycznego Odnowienia)
  • 1992: 13,6% głosów, 14 mandatów (jako Zjednoczona Lista)
  • 1996: 9,0% głosów, 9 mandatów
  • 2000: 12,1% głosów, 11 mandatów
  • 2004: 10,2% głosów, 10 mandatów
  • 2008: 30,5% głosów, 29 mandatów
  • 2011: 10,5% głosów, 10 mandatów
  • 2014: 5,9% głosów, 6 mandatów

W wyborach do Parlamentu Europejskiego partia w 2004 i 2009 uzyskiwała odpowiednio 1 i 2 mandaty europosłów. W 2014 ponownie wprowadziła 1 deputowanego do PE. Ugrupowanie należy do Partii Europejskich Socjalistów[6].

Przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy