SN 2014J

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SN 2014J
Zdjęcia galaktyki M82 z 10 grudnia 2013 (przed wybuchem supernowej) i z 21 stycznia 2014 (wykonane przez odkrywców)
Zdjęcia galaktyki M82 z 10 grudnia 2013 (przed wybuchem supernowej) i z 21 stycznia 2014 (wykonane przez odkrywców)
Odkrywca Steve Fossey ze studentami
Data odkrycia 21 stycznia 2014
Dane obserwacyjne (J2000)
Typ supernowej Ia
Galaktyka M82
Gwiazdozbiór Wielka Niedźwiedzica
Rektascensja 09h 55m 42,14s[1]
Deklinacja 69° 40' 26,0"
Odległość 11,5 miliona ly
Największa jasność 10,5m
Charakterystyka fizyczna
Typ przodka biały karzeł

SN 2014Jsupernowa typu Ia w galaktyce M82. Odkryta 21 stycznia 2014 roku, w chwili odkrycia miała wielkość 11,5m. Maksimum blasku osiągnęła 31 stycznia, przy wielkości 10,5m[2]. Przed potwierdzeniem odkrycia nosiła tymczasowe oznaczenie PSN J09554214+6940260.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Supernowa odkryta została przypadkowo przez brytyjskiego astronoma Steve Fossey'a z grupą studentów University College London[3]. Fossey prowadził 21 stycznia wieczorem zajęcia ze studentami, demonstrował im obsługę 35-centymetrowego teleskopu należącego do Obserwatorium Astronomicznego University of London. Korzystając z przerwy w chmurach wykonał zdjęcie galaktyki M82 i zauważył na jej brzegu dodatkową gwiazdę, której nie pamiętał ze wcześniejszych obserwacji. Porównanie zdjęcia z wcześniejszymi pokazało, że istotnie w galaktyce pojawiła się nowa gwiazda. Po potwierdzeniu obserwacji przy pomocy innego teleskopu Fossey powiadomił innych astronomów o odkryciu.

Pierwszy pomiar widma supernowej wykonał Yi Cao przy pomocy 3,5-metrowego teleskopu ARC w Nowym Meksyku[3]. Wyniki jego pomiarów pozwoliły sklasyfikować supernową jako typ Ia i określić prawdopodobny czas maksimum blasku na 14 dni po obserwacji[4].

Już po odkryciu supernowa została odnaleziona na wcześniejszych zdjęciach M82, najwcześniejsze z nich, wykonane przez K. Itagakiego pochodzi z 15 stycznia 2014, supernowa ma na nim wielkość 14,4m[5][6].

W widmie promieniowania γ zaobserwowano linię kobaltu 56Co, który jest produktem rozpadu niklu 56Ni. Pozwoliło to na oszacowanie, że podczas wybuchu 56Ni powstał w ilości około 0,6 masy Słońca. Badanie przeprowadzone 28 sierpnia 2014 roku[7].

Przypisy

  1. List of Supernovae (ang.). IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams. [dostęp 2014-01-23].
  2. Alan MacRobert: Supernova in M82 Now At Its Peak (ang.). Sky & Telescope, 2014-02-02. [dostęp 2014-02-03].
  3. 3,0 3,1 Lucas Laursen: Supernova erupts in nearby galaxy (ang.). Nature news, 2014-01-22. [dostęp 2014-01-23].
  4. Y. Cao et al.: Classification of Supernova in M82 as a young, reddened Type Ia Supernova (ang.). The Astronomer's Telegram, 2014-01-22. [dostęp 2014-01-23].
  5. Alan MacRobert: Bright Supernova in M82 (ang.). Sky & Telescope, 2014-01-22. [dostęp 2014-01-23].
  6. K. Itagaki: www.k-itagaki.jp/psn-m82.jpg. [dostęp 2014-01-23].
  7. Marek Muciek. Kronika. Sierpień 2014. „Urania - Postępy Astronomii”. 6 (774), s. 6, 2014-listopad-grudzień. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009 (pol.).