Skandal w łyżwiarstwie figurowym na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skandal w łyżwiarstwie figurowym na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 – skandal związany ze zmową sędziowską podczas oceniania konkurencji par sportowych w łyżwiarstwie figurowym na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 w Salt Lake City. Skandal doprowadził do przyznania dwóch złotych medali: Rosjanom Jelenie Bierieżnej i Antonowi Sicharulidze oraz Kanadyjczykom Jamie Salé i Davidowi Pelletierowi.

Przebieg zawodów[edytuj | edytuj kod]

Podczas konkurencji par sportowych po pierwszym dniu zmagań, czyli programie krótkim na czele klasyfikacji była rosyjska para Jelena Bierieżna i Anton Sicharulidze przed Kanadyjczykami Jamie Salé i Davidem Pelletierem, którzy potknęli się i upadli przed końcową pozą. Jednak w związku z tym, że upadek Kanadyjczyków nie przydarzył się podczas wykonywania elementu technicznego, para nie otrzymała ujemnych punktów, a spowodował ogólnie gorsze odebranie programu i kosztował ich brak pozycji liderów.

W trakcie programu dowolnego Sicharulidze popełnił mały, ale oczywisty błąd podczas wykonywania podwójnego axla[1]. Za to Kanadyjczycy wykonali program "Love Story", który wykonywali poprzednio na finale Grand Prix 2001 i został bardzo dobrze oceniony przez sędziów[2]. Pojechali go bezbłędnie, choć później niektórzy eksperci twierdzili, że był on mniej zaawansowany technicznie od programu Rosjan. Za elementy techniczne Kanadyjczycy otrzymali w głównej mierze noty 5,9 i 5,8, za to Rosjanie 5,8 i 5,7, za to za prezentację Kanadyjczycy otrzymali tylko cztery noty 5,9, za to Rosjanie aż siedem[3]. Punkty za prezentację (tzw. komponenty) były bardziej istotne niż te za elementy techniczne, dlatego Kanadyjczycy potrzebowali pięć not 5,9, a otrzymali tylko cztery, co pozwoliło Rosjanom na zdobycie złotego medalu, a Kanadyjczykom zapewniało srebro[4].

Szczegółowe wyniki[edytuj | edytuj kod]

Bierieżna & Sicharulidze (RUS) RUS CHN USA FRA POL CAN UKR GER JPN
Elementy techniczne 5,8 5,8 5,7 5,8 5,7 5,7 5,8 5,8 5,7
Prezentacja 5,9 5,9 5,9 5,9 5,9 5,8 5,9 5,8 5,9
Miejsce 1 1 2 1 1 2 1 2 2
Salé & Pelletier (CAN) RUS CHN USA FRA POL CAN UKR GER JPN
Elementy techniczne 5,8 5,9 5,8 5,8 5,8 5,9 5,8 5,9 5,8
Prezentacja 5,8 5,8 5,9 5,8 5,8 5,9 5,8 5,9 5,9
Miejsce 2 2 1 2 2 1 2 1 1

Skandal[edytuj | edytuj kod]

Podczas transmisji telewizyjnej z zawodów olimpijskich zarówno kanadyjscy, jak i amerykańscy komentatorzy ogłosili kanadyjską parę Salé/Pelletier mistrzami olimpijskimi, jednak gdy okazało się, że sędziowie punktowali na korzyść Rosjan, wszyscy oni wyrazili publicznie swoje oburzenie[5][4]. Według amerykańskich programów Good Morning America oraz USA Today już w momencie ogłoszenia wyników pojawiło się podejrzenie oszustwa[6].

Na korzyść Rosjan punktowali sędziowie z Rosji, Chin, Polski, Ukrainy i Francji, zaś na korzyść Kanadyjczyków sędziowie z Kanady, Stanów Zjednoczonych, Niemiec i Japonii. Szybko skierowano podejrzenia zmowy sędziowskiej na francuską sędzię Marie-Reine Le Gougne. Po powrocie Le Gougne do hotelu, przewodnicząca Komitetu Technicznego Międzynarodowej Unii Łyżwiarskiej (ang. ISU Technical Committee) Sally Stapleford doprowadziła do natychmiastowej konfrontacji, aby wyjaśnić kontrowersyjną sytuację[7][8]. Le Gougne twierdziła, że uległa presji przewodniczącego francuskiej federacji Didiera Gailhagueta, który miał wymusić głosowanie na rosyjską parę bez względu na występy innych zawodników[9]. Podobno powtórzyła tę samą wersję następnego dnia na spotkaniu sędziów. Wyjawienie tej zmowy rozpoczęło insynuację powiązania zmowy sędziowskiej ze zdobyciem złotego medalu przez francuską parę Marina Anisina/Gwendal Peizerat w konkurencji par tanecznych kilka dni później[10]. Jednak w późniejszych oświadczeniach Le Gougne zaprzeczyła wcześniejszym słowom i twierdziła, że naprawdę wierzyła w słuszność zwycięstwa rosyjskiej pary[11].

Skutki skandalu[edytuj | edytuj kod]

Największe oburzenie co do rezultatów skandalu wyrażały kanadyjskie media, a następnie amerykańskie, w szczególności NBC, które popierało sprawę Salé i Pelletiera poprzez masowe przekazywanie do opinii publicznej ich historii[12]. Część mediów amerykańskich oraz większość rosyjskich opowiadało się za Rosjanami i uważali oni, że nie można niszczyć sukcesu Bierieżnej i Sicharulidze poprzez domniemanie oszustwa[13]. Wcześniej podczas mistrzostw świata w 2001 r. Sicharulidze publicznie wypowiedział się za niesprawiedliwym ocenianiem, gdy Kanadyjczycy zdobyli złoto pomimo poważnego błędu Pelletiera w programie krótkim, jednak sprawa nie została nagłośniona[14].

W odpowiedzi na protest Kanadyjczyków i Amerykanów, prezes Międzynarodowej Unii Łyżwiarskiej (ISU) Ottavio Cinquanta ogłosił na konferencji prasowej dzień po zakończeniu konkursu, że ISU przeprowadzi „wewnętrzną ocenę” decyzji sędziów na następnym zaplanowanym posiedzeniu rady. Cinquanta przyznał również, że sędzia turniejowy Ronald Pfenning złożył oficjalną skargę na sposób sędziowania. 13 lutego dyrektor generalny Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (IOC) François Carrard zorganizował konferencję prasową, w której publicznie wezwał ISU do jak najszybszego rozwiązania problemu[15].

15 lutego prezes ISU Ottavio Cinquanta i prezydent Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Jacques Rogge podczas wspólnej konferencji prasowej ogłosili, że srebrne medale Salé i Pelletier zostaną podniesione do poziomu złota[16]. Jednocześnie zadecydowano o zachowaniu złotego medalu dla Bierieżnej i Sicharulidze, gdyż nie było przesłanek, które mogłyby świadczyć o ich wiedzy i uczestnictwie w skandalu[17]. Czterech z dziewięciu sędziów na panelu uznało słuszność tej decyzji. Sumy punktów obu par zostały unieważnione. Po raz pierwszy w historii ceremonia wręczenia nagród została powtórzona[18]. We wręczeniu złota Kanadyjczykom uczestniczyli Rosjanie, zaś wzięcia udziału w ceremonii odmówiła chińska para Shen Xue i Zhao Hongbo, która zdobyła brązowy medal[19].

30 kwietnia 2002 r. Le Gougne i Gailhaguet zostali zawieszeni przez ISU na trzy lata i automatycznie odsunięci od Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2006[20]. Pokłosiem skandalu w Salt Lake City było wprowadzenie przez ISU nowego systemu sędziowania Code of Points, w którym system komputerowy losuje 9 z 12 not sędziowskich i nie upublicznia się informacji o tym, która nota została przyznana przez którego sędziego[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nancy Armour: 10 years after Salt Lake, skating a shadow of self (ang.). The San Diego Union-Tribune, 2012-02-14. [dostęp 2018-05-20].
  2. Sale and Pelletier settle for silver in pairs skate (ang.). CBC News, 2002-02-12. [dostęp 2018-05-20].
  3. Barry Mittan: A candid commentary on the soap opera on ice that was the 2002 Olympic Winter Games (ang.). Golden Skate, 2002-03-02. [dostęp 2018-05-10].
  4. a b Helene Elliott: Russians win pairs figure skating (ang.). Chicago Tribune, 2002-02-12. [dostęp 2018-05-20].
  5. Duncan Mackay: Outrage as judges' verdict threatens future of ice skating (ang.). The Guardian, 2002-02-13. [dostęp 2018-05-10].
  6. Russian Skaters Speak Out (ang.). ABC News, 2018-02-18. [dostęp 2018-05-10].
  7. Mihir Bose: Ice Skating: British official rounds on French judge (ang.). Telegraph, 2002-02-22. [dostęp 2018-05-20].
  8. Olympic Judge From France Is Fighting Her Suspension (ang.). The New York Times, 2002-04-23. [dostęp 2018-05-20].
  9. Frank Pellegrini: Person of the Week: 'Skate Gate' Judge Marie Reine Le Gougne (ang.). Time, 2002-02-15. [dostęp 2018-05-10].
  10. Phil Hersh: Figure skating official: 'I'm not hiding anything' (ang.). Chicago Tribune, 2014-02-21. [dostęp 2018-05-10].
  11. Gabrielle Tetrault-Farber: Years after Salt Lake City scandal, French judge finds peace (ang.). Reuters, 2018-01-12. [dostęp 2018-05-21].
  12. Liam Beatus: Dominance unlike any other: Russia’s historic success in Olympic pairs skating (ang.). NBC, 2018-02-12. [dostęp 2018-05-10].
  13. Serge Schmemann: Fury Aside, Russian Skaters See Upside (ang.). The New York Times, 2002-02-17. [dostęp 2018-05-10].
  14. Jennifer K. Nii: Canadian pair wins audience, gold (ang.). deseretnews.com, 2001-03-22. [dostęp 2018-05-20].
  15. Act quickly, IOC head tells ISU (ang.). CBC News, 2002-02-14. [dostęp 2018-05-10].
  16. Sale, Pelletier share gold with Russian pair (ang.). ESPN, 2002-02-15. [dostęp 2018-05-10].
  17. Canadian skaters get gold; judge suspended (ang.). CNN, 2002-02-15. [dostęp 2018-05-10].
  18. In pictures: The figure skating scandal that rocked the 2002 Olympics (ang.). The Globe and Mail, 2012-02-10. [dostęp 2018-05-20].
  19. John Lehmann: A golden moment - Canadians finally share medals with Russian pair (ang.). NY Post, 2002-02-18. [dostęp 2018-05-20].
  20. Three-year ban for skating judge (ang.). BBC, 2002-04-30. [dostęp 2018-05-10].
  21. Mary Pilon, Jeré Longman: Despite Revamp, Figure Skating Gets Mixed Marks (ang.). The New York Times, 2014-02-05. [dostęp 2018-05-10].